«Βόμβα» 700.000 κλειστών ακινήτων στην Αττική – Σπίτια κάτω από 600 ευρώ γίνονται είδος πολυτελείας
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 10 '
Πηγή Φωτογραφίας: pixabay//«Βόμβα» 700.000 κλειστών ακινήτων στην Αττική – Σπίτια κάτω από 600 ευρώ γίνονται είδος πολυτελείας
Σε ένα από τα μεγαλύτερα οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα της χώρας εξελίσσεται η στεγαστική κρίση, με την Αττική να βρίσκεται στο επίκεντρο μιας πρωτοφανούς αναντιστοιχίας ανάμεσα στα διαθέσιμα ακίνητα και στις ανάγκες των νοικοκυριών.
Την ώρα που χιλιάδες πολίτες αναζητούν κατοικία με προσιτό ενοίκιο, ένας τεράστιος αριθμός ακινήτων παραμένει εκτός αγοράς, επιτείνοντας την πίεση στις τιμές.
Ο συνιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος του Spitogatos.gr, Δημήτρης Μελαχροινός, μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό Παραπολιτικά 90,1 και στην εκπομπή «Απέναντι μικρόφωνα» με τους Σωτήρη Ξενάκη και Βασίλη Σκουρή, περιέγραψε μια αγορά που λειτουργεί με δύο διαφορετικές ταχύτητες.
Σύμφωνα με την εκτίμηση που παρουσίασε, τα κλειστά ακίνητα ανέρχονται περίπου σε 700.000, αν και, όπως διευκρίνισε, δεν υπάρχει ακριβής επίσημη καταγραφή του αριθμού τους.
Η παρέμβασή του αναδεικνύει ένα κρίσιμο ερώτημα οικονομικής πολιτικής: πώς μπορεί να αυξηθεί άμεσα η προσφορά κατοικιών, ώστε να περιοριστεί η πίεση στα ενοίκια;
«Ούτε η κυβέρνηση γνωρίζει τον ακριβή αριθμό»
Ο Δημήτρης Μελαχροινός στάθηκε ιδιαίτερα στην αβεβαιότητα που υπάρχει γύρω από το πραγματικό μέγεθος του αποθέματος κλειστών ακινήτων.
«Κανείς δεν γνωρίζει τον ακριβή αριθμό, εκτιμώνται ότι είναι γύρω στις 700 χιλιάδες τα κλειστά ακίνητα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Και πρόσθεσε:
«Δυστυχώς ούτε η κυβέρνηση ξέρει τον αριθμό αλλά είναι ένα τεράστιο νούμερο το οποίο αν διατεθεί ένα κλάσμα του θεωρητικά θα λύσει το πρόβλημα».
Η τοποθέτηση αυτή θέτει στο επίκεντρο την ανάγκη ακριβέστερης χαρτογράφησης του στεγαστικού αποθέματος.
Δεν αρκεί να γνωρίζει η Πολιτεία πόσα ακίνητα έχουν δηλωθεί ως κενά. Χρειάζεται να γνωρίζει ποια μπορούν πραγματικά να κατοικηθούν, ποια απαιτούν ανακαίνιση, ποια αντιμετωπίζουν ιδιοκτησιακές εκκρεμότητες και ποια βρίσκονται στις περιοχές όπου η ζήτηση είναι μεγαλύτερη.
Ο αριθμός των 700.000 πρέπει να αντιμετωπίζεται ως εκτίμηση που διατυπώθηκε στη συνέντευξη και όχι ως επιβεβαιωμένη επίσημη απογραφή κατοικήσιμων, άμεσα διαθέσιμων διαμερισμάτων της Αττικής.
Ωστόσο, ακόμη και η ενεργοποίηση ενός περιορισμένου μέρους του ανενεργού στεγαστικού αποθέματος θα μπορούσε να συμβάλει ουσιαστικά στην ενίσχυση της προσφοράς.
Ενοίκια κάτω από 600 ευρώ: Η μεγάλη μάχη των νοικοκυριών
Η σημαντικότερη πίεση εντοπίζεται στην οικονομικότερη κατηγορία της αγοράς.
Ο επικεφαλής του Spitogatos.gr περιέγραψε με σαφήνεια τη δυσκολία εξεύρεσης κατοικίας με χαμηλότερο μηνιαίο μίσθωμα.
«Υπάρχει τεράστιο πρόβλημα προσφοράς και τεράστια αναντιστοιχία προσφοράς και ζήτησης. Στα ενοίκια κάτω από 600€ για παράδειγμα υπάρχει τεράστιο έλλειμμα, πλέον είναι δυσεύρετα».
Η παρατήρηση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για τους νέους εργαζομένους, τα μονοπρόσωπα νοικοκυριά, τους φοιτητές και τις οικογένειες με περιορισμένο διαθέσιμο εισόδημα.
Για έναν εργαζόμενο με καθαρό μηνιαίο εισόδημα 1.000 ευρώ, ένα ενοίκιο 600 ευρώ απορροφά το 60% των αποδοχών του, πριν υπολογιστούν λογαριασμοί ενέργειας, τρόφιμα, μετακινήσεις και άλλες βασικές ανάγκες.
Ακόμη και για ένα νοικοκυριό με συνολικό καθαρό εισόδημα 1.500 ευρώ, το ίδιο ενοίκιο αντιστοιχεί στο 40% των μηνιαίων αποδοχών.
Η δυσκολία εύρεσης οικονομικής κατοικίας δεν αποτελεί επομένως απλώς ζήτημα επιλογών στην αγορά ακινήτων.
Επηρεάζει την κατανάλωση, την αποταμίευση, την επαγγελματική κινητικότητα και τη δυνατότητα των νεότερων γενεών να δημιουργήσουν ανεξάρτητο νοικοκυριό.
Η κτηματαγορά των δύο ταχυτήτων
Ένα ακόμη κρίσιμο στοιχείο της ανάλυσης Μελαχροινού αφορά τη διαφορετική συμπεριφορά των ακριβών και των οικονομικότερων ακινήτων.
Όπως εξήγησε, τα νότια προάστια της Αττικής αποτελούν μια ιδιαίτερη αγορά, στην οποία η εγχώρια ζήτηση συνυπάρχει με σημαντικό διεθνές ενδιαφέρον.
«Τα νότια προάστια είναι μια εντελώς διαφορετική αγορά, έχει και αρκετή διεθνή ζήτηση», επισήμανε.
Η διεθνής ζήτηση, οι επενδύσεις και τα χαρακτηριστικά των ακινήτων διαφοροποιούν σημαντικά τις τιμές σε περιοχές υψηλού ενδιαφέροντος από εκείνες που απευθύνονται κυρίως σε νοικοκυριά μεσαίων και χαμηλότερων εισοδημάτων.
Ο ίδιος περιέγραψε αυτή τη διαφοροποίηση ως μια αγορά δύο ταχυτήτων.
Στα ακριβότερα ακίνητα μπορεί να εμφανίζονται ενδείξεις σταθεροποίησης.
Στις οικονομικότερες κατοικίες, όμως, τα στοιχεία της πλατφόρμας δεν δείχνουν αντίστοιχη αποκλιμάκωση.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και εάν ορισμένες περιοχές ή κατηγορίες ακινήτων εμφανίσουν επιβράδυνση στις αυξήσεις, η στεγαστική πίεση για τη μεγάλη πλειονότητα των ενοικιαστών μπορεί να παραμείνει έντονη.
«Πρέπει να δημιουργηθεί σοκ στην αγορά»
Η πιο χαρακτηριστική αποστροφή της συνέντευξης αφορά την ανάγκη μαζικής αύξησης της προσφοράς.
Ο Δημήτρης Μελαχροινός υποστήριξε ότι η αντιμετώπιση της κρίσης απαιτεί ισχυρότερα κίνητρα για την επιστροφή ακινήτων στην αγορά.
«Ο μόνος τρόπος να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα είναι να δοθούν κίνητρα να βγουν ακίνητα μαζικότερα στην αγορά», τόνισε.
Και συμπλήρωσε:
«Πρέπει να βγουν αρκετά ακίνητα μαζικά, να δημιουργηθεί ένα σοκ στην αγορά ώστε να αλλάξει και η ψυχολογία».
Η αναφορά σε ένα «σοκ» προσφοράς περιγράφει μια σημαντική οικονομική παράμετρο.
Όταν η ζήτηση υπερβαίνει συστηματικά τον αριθμό των διαθέσιμων κατοικιών, οι ιδιοκτήτες έχουν μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύ και οι υποψήφιοι ενοικιαστές ανταγωνίζονται για περιορισμένες επιλογές.
Αντίθετα, μια ουσιαστική και διατηρήσιμη αύξηση της προσφοράς θα μπορούσε να ενισχύσει τον ανταγωνισμό μεταξύ διαθέσιμων ακινήτων και να περιορίσει την ανοδική πίεση στα μισθώματα.
Η αποτελεσματικότητα μιας τέτοιας παρέμβασης θα εξαρτηθεί από το πόσα ακίνητα θα διατεθούν, σε ποιες περιοχές, με ποια χαρακτηριστικά και σε ποιες τιμές.
Το μεγάλο στοίχημα της κυβέρνησης: Από τα κλειστά σπίτια στις πραγματικές μισθώσεις
Η τοποθέτηση του επικεφαλής του Spitogatos.gr αναδεικνύει ένα βασικό ζήτημα για την κυβερνητική στεγαστική πολιτική.
Η ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών είναι σημαντική, αλλά όταν η προσφορά κατοικιών παραμένει περιορισμένη, οι παρεμβάσεις στη ζήτηση ενδέχεται να μην επαρκούν για να μειωθούν οι τιμές.
Η οικονομική λογική είναι σαφής: όταν περισσότεροι υποψήφιοι ενοικιαστές διεκδικούν τον ίδιο περιορισμένο αριθμό κατοικιών, η πίεση στα μισθώματα παραμένει.
Επομένως, η ενεργοποίηση του κλειστού στεγαστικού αποθέματος αποτελεί αναγκαίο μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής.
Τα διαθέσιμα εργαλεία οικονομικής πολιτικής περιλαμβάνουν φορολογικά κίνητρα για μακροχρόνιες μισθώσεις, επιδοτήσεις ανακαίνισης υπό προϋποθέσεις και απλούστευση διαδικασιών που καθυστερούν την αξιοποίηση ακινήτων.
Παράλληλα, απαιτείται αντιμετώπιση των πρακτικών εμποδίων που κρατούν κατοικίες εκτός αγοράς.
Παλαιά διαμερίσματα μπορεί να χρειάζονται σημαντικές επισκευές ή ενεργειακές παρεμβάσεις.
Άλλα ακίνητα μπορεί να αντιμετωπίζουν κληρονομικές διαφορές, συνιδιοκτησίες, εκκρεμότητες τίτλων ή άλλες διοικητικές δυσκολίες.
Υπάρχουν επίσης ιδιοκτήτες που διστάζουν να εκμισθώσουν λόγω του κόστους αποκατάστασης ζημιών, της φορολογίας ή της αβεβαιότητας σχετικά με τη συνέπεια των μισθωτών.
Μια αποτελεσματική πολιτική πρέπει να αντιμετωπίσει διαφορετικά αυτά τα προβλήματα, αντί να θεωρεί ότι όλα τα κλειστά ακίνητα μπορούν να επιστρέψουν στην αγορά με ένα ενιαίο μέτρο.
Γιατί οι επιδοτήσεις ενοικίου δεν αρκούν από μόνες τους
Η στεγαστική πολιτική αντιμετωπίζει ένα κλασικό δίλημμα.
Η οικονομική ενίσχυση των ενοικιαστών μπορεί να προσφέρει άμεση ανακούφιση στα νοικοκυριά.
Ωστόσο, εάν η προσφορά κατοικιών δεν αυξάνεται, μέρος της πρόσθετης αγοραστικής δύναμης μπορεί, υπό ορισμένες συνθήκες, να μεταφερθεί στις τιμές.
Αυτό δεν σημαίνει ότι τα επιδόματα ή οι κοινωνικές ενισχύσεις είναι άχρηστα.
Σημαίνει ότι χρειάζεται συνδυασμός πολιτικών που να στηρίζουν τους πιο ευάλωτους και ταυτόχρονα να αυξάνουν τις διαθέσιμες κατοικίες.
Η μαζική επιστροφή κλειστών ακινήτων στην αγορά, η δημιουργία νέων κατοικιών και η ανάπτυξη προσιτής μακροχρόνιας μίσθωσης μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά.
Χωρίς αύξηση της προσφοράς, η αναντιστοιχία που περιγράφει ο Δημήτρης Μελαχροινός κινδυνεύει να παραμείνει το βασικό χαρακτηριστικό της ελληνικής κτηματαγοράς.
Η στεγαστική κρίση ως πρόβλημα ανταγωνιστικότητας
Το υψηλό κόστος στέγασης έχει επιπτώσεις που υπερβαίνουν την αγορά ακινήτων.
Επιχειρήσεις που αναζητούν προσωπικό σε περιοχές με ακριβά ενοίκια αντιμετωπίζουν πρόσθετες δυσκολίες στην προσέλκυση εργαζομένων.
Ένας εργαζόμενος μπορεί να απορρίψει μια επαγγελματική ευκαιρία εάν το πρόσθετο εισόδημα δεν επαρκεί για την κάλυψη του κόστους κατοικίας.
Αντίστοιχα, νέοι επαγγελματίες μπορεί να αναβάλλουν τη μετακόμισή τους, ακόμη και όταν υπάρχουν καλύτερες προοπτικές απασχόλησης.
Η στεγαστική κρίση επηρεάζει έτσι την κινητικότητα της εργασίας, την παραγωγικότητα και τη λειτουργία της οικονομίας.
Παράλληλα, τα υψηλά ενοίκια περιορίζουν το εισόδημα που απομένει για κατανάλωση και αποταμίευση.
Για τον λόγο αυτό, η πολιτική κατοικίας δεν αποτελεί μόνο κοινωνική πολιτική.
Αποτελεί και κρίσιμο πεδίο οικονομικής πολιτικής, με συνέπειες για την ανάπτυξη και τη συνολική ανταγωνιστικότητα.
Τι θα μπορούσε να αλλάξει πραγματικά την αγορά
Το βασικό ερώτημα είναι πώς μπορεί να δημιουργηθεί το «σοκ» προσφοράς που περιγράφει ο επικεφαλής του Spitogatos.gr.
Μια ουσιαστική παρέμβαση θα έπρεπε να βασίζεται σε τρεις άξονες.
Ο πρώτος αφορά την ακριβή καταγραφή του ανενεργού στεγαστικού αποθέματος, με διάκριση ανάμεσα σε κατοικήσιμα, ανακαινίσιμα και μη αξιοποιήσιμα ακίνητα.
Ο δεύτερος είναι η παροχή στοχευμένων κινήτρων που θα καθιστούν οικονομικά συμφέρουσα την επιστροφή κλειστών κατοικιών στη μακροχρόνια μίσθωση.
Ο τρίτος αφορά τη σταδιακή αύξηση του συνολικού στεγαστικού αποθέματος, μέσα από νέες κατασκευές, αξιοποίηση υφιστάμενων κτιρίων και ανάπτυξη προσιτής κατοικίας.
Ιδιαίτερη σημασία έχει να κατευθυνθούν οι παρεμβάσεις στις περιοχές όπου η ζήτηση είναι υψηλή και η έλλειψη οικονομικών κατοικιών εντονότερη.
Η αύξηση της προσφοράς πολυτελών διαμερισμάτων δεν μπορεί από μόνη της να επιλύσει το πρόβλημα των νοικοκυριών που αναζητούν ενοίκιο κάτω από 600 ευρώ.
Το πολιτικό μήνυμα των 700.000 κλειστών ακινήτων
Η παρέμβαση του Δημήτρη Μελαχροινού έρχεται να υπενθυμίσει ότι η στεγαστική κρίση δεν αντιμετωπίζεται μόνο με διαπιστώσεις για την ακρίβεια.
Απαιτεί μετρήσιμη αύξηση της διαθέσιμης κατοικίας και πολιτικές που θα μετατρέψουν το ανενεργό στεγαστικό απόθεμα σε πραγματικές επιλογές για τα νοικοκυριά.
Η εκτίμηση για περίπου 700.000 κλειστά ακίνητα αναδεικνύει το δυνητικό μέγεθος της πρόκλησης, χωρίς να αποδεικνύει ότι όλα αυτά μπορούν να αξιοποιηθούν άμεσα.
Η πιο αποκαλυπτική διαπίστωση της συνέντευξης, ωστόσο, αφορά τις κατοικίες με ενοίκιο κάτω από 600 ευρώ.
Εκεί βρίσκεται η μεγαλύτερη πίεση και εκεί θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό η αποτελεσματικότητα των στεγαστικών παρεμβάσεων.
Το ζητούμενο για την κυβέρνηση δεν είναι απλώς να καταγράψει πόσα ακίνητα παραμένουν κλειστά. Είναι να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις ώστε περισσότερα σπίτια να επιστρέψουν στην αγορά, με όρους που θα μπορούν πραγματικά να αντέξουν οι ενοικιαστές.
Διότι, όπως προκύπτει από την τοποθέτηση του επικεφαλής του Spitogatos.gr, χωρίς ουσιαστική αύξηση της προσφοράς, η στεγαστική ασφυξία δύσκολα θα υποχωρήσει.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
