Η ελληνική πολιτική σκηνή έχει προσφέρει κατά καιρούς ατάκες που ξεπέρασαν τη συγκυρία μέσα στην οποία ειπώθηκαν και απέκτησαν τη δική τους, σχεδόν αυτόνομη, ιστορία.
Μία από αυτές ήταν αναμφίβολα οι περίφημοι «υδατάνθρακες» του Πάνου Καμμένου, όταν ο τότε πρόεδρος των Ανεξάρτητων Ελλήνων μπέρδεψε τους υδρογονάνθρακες με τους υδατάνθρακες, μιλώντας από το βήμα της Βουλής για τον ενεργειακό πλούτο της χώρας.
Δεκατρία χρόνια αργότερα, ένα νέο λεκτικό ολίσθημα έρχεται να προστεθεί στη συλλογή των πολιτικών στιγμιοτύπων που προκαλούν σχόλια.
Αυτή τη φορά, πρωταγωνιστής είναι ο Αλέξης Τσίπρας, ο οποίος, αναφερόμενος στο υποθαλάσσιο έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, χρησιμοποίησε τον όρο «τηλεπικοινωνιακό καλώδιο».
Η αναφορά του πρώην πρωθυπουργού έγινε κατά τη διάρκεια δημόσιας παρέμβασής του για την επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, την ελληνοτουρκική αντιπαράθεση και τις τουρκικές αντιδράσεις στις έρευνες για το καλώδιο στην περιοχή της Κάσου.
Το περιστατικό απέκτησε γρήγορα πολιτικές προεκτάσεις, με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Παύλο Μαρινάκη να παρεμβαίνει και να θέτει ζήτημα ακόμη και για τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάστηκε η ομιλία στα επίσημα μέσα του κόμματος της ΕΛ.Α.Σ.
Από τον Καμμένο στον Τσίπρα: Όταν η πολιτική μπερδεύει την ενέργεια
Η σύγκριση με τον Πάνο Καμμένο προκύπτει σχεδόν αυθόρμητα.
Τον Φεβρουάριο του 2013, ο τότε επικεφαλής των ΑΝΕΛ είχε αναφερθεί στους «υδατάνθρακες» της Ελλάδας, αντί για τους υδρογονάνθρακες, προκαλώντας εκτεταμένα σχόλια.
Η συγκεκριμένη φράση είχε καταγραφεί σε βίντεο της κοινοβουλευτικής του παρέμβασης και αναπαράχθηκε ευρέως.
Σήμερα, το ενδιαφέρον μεταφέρεται από τον ορυκτό πλούτο της χώρας στην ηλεκτρική διασύνδεση της Ανατολικής Μεσογείου.
Εκεί όπου ο Αλέξης Τσίπρας, επιχειρώντας να εξηγήσει τις προβλέψεις του Δικαίου της Θάλασσας, αναφέρθηκε σε «τηλεπικοινωνιακό καλώδιο».
Η τεχνική διαφορά είναι ουσιαστική.
Το έργο Great Sea Interconnector αφορά τη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας μέσω υποθαλάσσιου καλωδίου υψηλής τάσης.
Δεν πρόκειται για τηλεπικοινωνιακή σύνδεση μεταφοράς δεδομένων.
Η λεκτική αναφορά του πρώην πρωθυπουργού, επομένως, δεν αποδίδει σωστά την τεχνική ταυτότητα του έργου.
Το κρίσιμο σημείο: Τι πραγματικά ήθελε να πει ο Τσίπρας;
Υπάρχει, ωστόσο, μια σημαντική διάκριση που δεν πρέπει να χαθεί μέσα στην πολιτική αντιπαράθεση.
Ο Αλέξης Τσίπρας δεν ανέπτυσσε τεχνική παρουσίαση για την κατασκευή του καλωδίου.
Επιχειρούσε να εξηγήσει τη διαφορά ανάμεσα στο νομικό καθεστώς των υποθαλάσσιων καλωδίων και εκείνο των αγωγών μεταφοράς φυσικού αερίου.
Σύμφωνα με την επιχειρηματολογία του, η Τουρκία δεν διαθέτει δικαίωμα να εμποδίζει την πόντιση του ηλεκτρικού καλωδίου επικαλούμενη μονομερώς αξιώσεις στην περιοχή της Κάσου.
Η βασική του θέση ήταν ότι η πόντιση υποθαλάσσιου καλωδίου δεν εξαρτάται από προηγούμενη τουρκική άδεια.
Είναι επομένως πιθανό η αναφορά του σε τηλεπικοινωνιακά καλώδια να έγινε στο πλαίσιο μιας νομικής αναλογίας και όχι επειδή θεωρεί ότι το συγκεκριμένο έργο έχει τηλεπικοινωνιακή λειτουργία.
Αυτό δεν αναιρεί το λεκτικό λάθος.
Περιορίζει, όμως, το συμπέρασμα που μπορεί να εξαχθεί από αυτό.
Άλλο η λανθασμένη ονομασία ενός έργου και άλλο η απόδειξη ότι ο ομιλητής αγνοεί τη φύση του.
Το καλώδιο της Κάσου και η μεγάλη ελληνοτουρκική αντιπαράθεση
Η ουσία της συζήτησης βρίσκεται στο υποθαλάσσιο έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, το οποίο έχει εξελιχθεί σε σημαντικό ζήτημα γεωπολιτικής αντιπαράθεσης στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το έργο αποσκοπεί στη διασύνδεση των ηλεκτρικών συστημάτων και στην ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας.
Η Τουρκία έχει διατυπώσει αντιρρήσεις για ερευνητικές δραστηριότητες σε θαλάσσιες περιοχές όπου προβάλλει δικές της αξιώσεις.
Η ένταση στην περιοχή της Κάσου έχει προκαλέσει επανειλημμένα αντιπαράθεση ανάμεσα στην κυβέρνηση και την αντιπολίτευση.
Ο Αλέξης Τσίπρας έχει κατηγορήσει την κυβέρνηση ότι δεν αντιμετώπισε με την απαιτούμενη αποφασιστικότητα τις τουρκικές παρεμβάσεις.
Από την πλευρά της, η κυβέρνηση απορρίπτει τις αναφορές περί ελληνικής υποχώρησης και υποστηρίζει ότι το έργο μπορεί να προχωρήσει χωρίς να απαιτείται άδεια από την Άγκυρα.
Τι προβλέπει το Δίκαιο της Θάλασσας
Η συζήτηση έχει συγκεκριμένη νομική βάση.
Η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας προβλέπει, στο άρθρο 79, δικαιώματα πόντισης υποθαλάσσιων καλωδίων και αγωγών στην υφαλοκρηπίδα.
Ωστόσο, το νομικό καθεστώς δεν είναι απολύτως ταυτόσημο για τα καλώδια και τους αγωγούς.
Ειδικά για τους αγωγούς, η χάραξη της πορείας τους στην υφαλοκρηπίδα υπόκειται στη συναίνεση του παράκτιου κράτους.
Για τα υποθαλάσσια καλώδια δεν προβλέπεται η ίδια γενική απαίτηση συναίνεσης ως προς τη χάραξη.
Η νομική ανάλυση, πάντως, δεν εξαντλείται σε αυτή τη διάκριση.
Πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι σχετικές θαλάσσιες ζώνες, τα δικαιώματα των κρατών και οι ειδικές περιστάσεις κάθε περιοχής.
Συνεπώς, το βασικό επιχείρημα για τη διαφορά καλωδίου και αγωγού έχει πραγματικό νομικό αντικείμενο, ανεξάρτητα από τη λανθασμένη χρήση του όρου «τηλεπικοινωνιακό».
Μαρινάκης: «Ατυχέστατες αναφορές» – Η καταγγελία για μοντάζ
Το περιστατικό σχολίασε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης κατά τη σημερινή ενημέρωση των πολιτικών συντακτών.
Ο κ. Μαρινάκης χαρακτήρισε τις επίμαχες αναφορές του πρώην πρωθυπουργού ατυχείς και αμφισβήτησε την ακρίβειά τους.
«Νομίζω ότι κατάλαβαν και οι ίδιοι στο κόμμα της ΕΛΑΣ ότι αυτές οι δύο αναφορές του κ. Τσίπρα ήταν ατυχέστατες, δεν είχαν καμία σχέση με την πραγματικότητα», ανέφερε.
Στη συνέχεια προχώρησε σε μια πρόσθετη καταγγελία.
Υποστήριξε ότι σε βίντεο που αναρτήθηκε στο επίσημο κανάλι του κόμματος της ΕΛ.Α.Σ. μία από τις αναφορές είχε αφαιρεθεί.
«Αν δει κανείς και το βίντεο το οποίο αναρτήθηκε στο επίσημο κανάλι του κόμματος της ΕΛΑΣ, τη μία αναφορά, αυτή τέλος πάντων, την έχουν βγάλει, την έχουν κόψει, έχει γίνει κάποιο μοντάζ», δήλωσε.
Η αναφορά του κυβερνητικού εκπροσώπου δημιουργεί ένα δεύτερο πεδίο αντιπαράθεσης, πέρα από το αρχικό λεκτικό ολίσθημα.
Η καταγγελία περί μοντάζ, ωστόσο, χρειάζεται αντιπαραβολή του πλήρους βίντεο της ομιλίας με το αναρτημένο απόσπασμα, ώστε να διαπιστωθεί τι ακριβώς αφαιρέθηκε και σε ποιο πλαίσιο.
Από το λεκτικό λάθος στο πολιτικό μήνυμα
Το περιστατικό αναδεικνύει έναν γνώριμο μηχανισμό της πολιτικής επικοινωνίας.
Μια ατυχής διατύπωση μπορεί να επισκιάσει την ουσία μιας παρέμβασης, ιδίως όταν αφορά ένα ζήτημα υψηλής εθνικής και γεωπολιτικής σημασίας.
Στην περίπτωση του Αλέξη Τσίπρα, το επίμαχο σημείο αφορά ένα έργο για το οποίο έχουν ήδη εκδηλωθεί σοβαρές ελληνοτουρκικές διαφωνίες.
Ο πρώην πρωθυπουργός επιδιώκει να ασκήσει κριτική στην κυβέρνηση για τη στάση της απέναντι στις τουρκικές αντιδράσεις και στην αμερικανική διπλωματία.
Η λανθασμένη αναφορά, όμως, έδωσε στην κυβερνητική πλευρά τη δυνατότητα να μεταφέρει μέρος της συζήτησης από τις γεωπολιτικές επιλογές στην ακρίβεια των διατυπώσεων του ίδιου.
Έτσι, η αντιπαράθεση δεν περιορίζεται πλέον στο εάν η Ελλάδα υποχώρησε ή όχι στην Κάσο.
Περιλαμβάνει και το εάν ο πρώην πρωθυπουργός περιέγραψε σωστά το έργο για το οποίο τοποθετήθηκε.
Από τους «υδατάνθρακες» στο «τηλεπικοινωνιακό καλώδιο»
Η πολιτική ιστορία δεν επαναλαμβάνεται πάντα με τον ίδιο τρόπο.
Στην περίπτωση του Πάνου Καμμένου, οι υδρογονάνθρακες έγιναν «υδατάνθρακες».
Στην περίπτωση του Αλέξη Τσίπρα, ένα καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης περιγράφηκε ως «τηλεπικοινωνιακό».
Η ομοιότητα των δύο περιστατικών βρίσκεται στη λανθασμένη χρήση τεχνικών όρων σε δημόσιες πολιτικές παρεμβάσεις.
Η διαφορά βρίσκεται στο περιεχόμενο και στο πλαίσιο της κάθε αναφοράς.
Στην πρώτη περίπτωση επρόκειτο για σύγχυση δύο διαφορετικών εννοιών.
Στη δεύτερη, το λεκτικό ολίσθημα σημειώθηκε στο πλαίσιο μιας συζήτησης για τη νομική διάκριση μεταξύ υποθαλάσσιων καλωδίων και αγωγών.
Το γεγονός αυτό δεν καθιστά σωστή τη διατύπωση του Τσίπρα, αλλά είναι αναγκαίο για να αξιολογηθεί δίκαια το περιεχόμενο της παρέμβασής του.
Το πολιτικό παράδοξο είναι ότι, ενώ η συζήτηση αφορά ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά έργα της Ανατολικής Μεσογείου, η δημόσια αντιπαράθεση μεταφέρθηκε σε μια λέξη.
Και κάπως έτσι, από τους «υδατάνθρακες» του Καμμένου φτάσαμε στο «τηλεπικοινωνιακό καλώδιο» του Τσίπρα.
Με την Κάσο, την Τουρκία και την ενεργειακή διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου να παραμένουν τα πραγματικά ζητήματα πίσω από την πολιτική ατάκα.
Πηγή: pagenews.gr