Νέα αύξηση στα κόκκινα δάνεια των ελληνικών τραπεζών καταγράφει η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ), με τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια (ΜΕΔ) να φτάνουν τα 6,208 δισ. ευρώ στο τέλος Ιουνίου 2026, από 5,679 δισ. ευρώ τον Δεκέμβριο του 2025.
Η αύξηση κατά 529 εκατ. ευρώ ή 9,3% στο πρώτο εξάμηνο αποτυπώνει μια μεταβολή που αφορά τόσο νοικοκυριά όσο και επιχειρήσεις.
Ωστόσο, πίσω από τους αριθμούς υπάρχει μια σημαντική διαφοροποίηση: η αύξηση δεν οφείλεται κυρίως σε δανειολήπτες που σταμάτησαν να πληρώνουν τις δόσεις τους, αλλά σε δάνεια που οι τράπεζες επαναξιολόγησαν ως αβέβαιης είσπραξης.
Πρόκειται για δάνεια τα οποία μπορεί να εξακολουθούν να εξυπηρετούνται, αλλά η τράπεζα θεωρεί ότι υπάρχει σοβαρή αμφιβολία για την πλήρη αποπληρωμή τους.
Αυτό είναι και το βασικό στοιχείο που αναδεικνύεται από την Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας της ΤτΕ.
Τα 452 εκατ. ευρώ που εξηγούν το 85% της αύξησης
Η μεγαλύτερη μεταβολή καταγράφεται στην κατηγορία των δανείων αβέβαιης είσπραξης.
Το ύψος τους αυξήθηκε από 1,945 δισ. ευρώ τον Δεκέμβριο του 2025 σε 2,397 δισ. ευρώ τον Ιούνιο του 2026.
Δηλαδή, μέσα σε έξι μήνες προστέθηκαν 452 εκατ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 85% της συνολικής καθαρής αύξησης των μη εξυπηρετούμενων δανείων.
Η μεταβολή αυτή συνδέεται κυρίως με την εποπτική αναταξινόμηση δανείων τα οποία προηγουμένως θεωρούνταν εξυπηρετούμενα.
Με άλλα λόγια, ένα δάνειο μπορεί να χαρακτηριστεί μη εξυπηρετούμενο χωρίς να έχει συμπληρώσει καθυστέρηση 90 ημερών.
Αρκεί, βάσει συγκεκριμένων εποπτικών κριτηρίων, να διαπιστωθεί ότι ο δανειολήπτης ενδέχεται να μην μπορεί να αποπληρώσει πλήρως τις υποχρεώσεις του.
Η διαφοροποίηση αυτή είναι καθοριστική για την κατανόηση των στοιχείων.
Δεν πρόκειται απαραίτητα για μια γενικευμένη αύξηση των δανειοληπτών που έχουν σταματήσει να καταβάλλουν τις δόσεις τους, αλλά για αυστηρότερη αποτύπωση του πιστωτικού κινδύνου.
Στεγαστικά: Άνοδος 14,6% στα κόκκινα δάνεια
Η μεγαλύτερη πίεση στα νοικοκυριά εντοπίζεται στα στεγαστικά δάνεια.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΤτΕ, τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια των νοικοκυριών αυξήθηκαν συνολικά κατά 14%.
Ειδικότερα:
- Τα στεγαστικά ΜΕΔ αυξήθηκαν κατά 14,6%.
- Τα καταναλωτικά ΜΕΔ κατέγραψαν άνοδο 11,7%.
Η εικόνα αυτή αναδεικνύει την ανάγκη στενότερης παρακολούθησης των δανειακών υποχρεώσεων των νοικοκυριών.
Για τις τράπεζες, κρίσιμο κριτήριο δεν είναι μόνο αν η μηνιαία δόση καταβάλλεται εμπρόθεσμα.
Εξετάζεται επίσης κατά πόσο το εισόδημα του δανειολήπτη επαρκεί για τη συνέχιση της αποπληρωμής σε βάθος χρόνου.
Η σημαντική μείωση εισοδήματος, ο υπερβολικός δανεισμός ή η επανειλημμένη ανάγκη αναδιάρθρωσης της οφειλής μπορούν να αποτελέσουν ενδείξεις αυξημένου κινδύνου.
Δεν οδηγούν, ωστόσο, αυτομάτως στον χαρακτηρισμό ενός δανείου ως μη εξυπηρετούμενου. Απαιτείται εξατομικευμένη αξιολόγηση.
Δάνεια σε ελβετικό φράγκο: Γιατί εμφανίζονται στα ΜΕΔ
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά της Τράπεζας της Ελλάδος σε δάνεια συνδεδεμένα με το ελβετικό φράγκο.
Σύμφωνα με την έκθεση, μέρος της αύξησης των μη εξυπηρετούμενων δανείων συνδέεται με εποπτικές αναταξινομήσεις δανείων που έχουν υπαχθεί σε ρυθμίσεις.
Η αναταξινόμηση αυτή δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι συγκεκριμένοι δανειολήπτες σταμάτησαν να πληρώνουν.
Σημαίνει ότι, παρά τη ρύθμιση, η τράπεζα μπορεί να εξακολουθεί να διαπιστώνει αβεβαιότητα για την πλήρη αποπληρωμή.
Η διάκριση είναι σημαντική, καθώς οι ρυθμίσεις δανείων δεν εξαλείφουν αυτομάτως τον πιστωτικό κίνδυνο.
Ένα δάνειο μπορεί να παραμένει υπό εποπτική παρακολούθηση ακόμη και όταν ο οφειλέτης τηρεί τους νέους όρους πληρωμής.
Δάνεια step-up: Οι χαμηλές δόσεις που μπορεί να κρύβουν μελλοντικό κίνδυνο
Στο μικροσκόπιο των τραπεζών βρίσκονται και ορισμένα δάνεια με σταδιακά αυξανόμενες δόσεις, γνωστά ως step-up.
Πρόκειται για χρηματοδοτικά σχήματα στα οποία ο δανειολήπτης καταβάλλει αρχικά χαμηλότερες δόσεις, οι οποίες αυξάνονται σε επόμενα στάδια.
Η συγκεκριμένη δομή μπορεί να διευκολύνει την αποπληρωμή κατά την πρώτη περίοδο της ρύθμισης.
Ωστόσο, οι τράπεζες οφείλουν να εξετάζουν εάν ο δανειολήπτης θα μπορέσει να ανταποκριθεί και στις υψηλότερες μελλοντικές υποχρεώσεις.
Επομένως, η συνεπής πληρωμή μιας προσωρινά χαμηλής δόσης δεν αρκεί από μόνη της για να αποδείξει ότι το δάνειο μπορεί να εξοφληθεί πλήρως.
Η πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής αξιολογείται σε ολόκληρη τη διάρκεια της χρηματοδότησης.
Μικρές επιχειρήσεις και ελεύθεροι επαγγελματίες: Αύξηση 12,5%
Σημαντική είναι η επιδείνωση που καταγράφεται και σε συγκεκριμένες κατηγορίες επιχειρηματικών δανείων.
Στο σύνολο των επιχειρήσεων, τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια αυξήθηκαν κατά 5,4%.
Ωστόσο, στις πολύ μικρές επιχειρήσεις και στους ελεύθερους επαγγελματίες η αύξηση έφτασε το 12,5%.
Η διαφορά αυτή δείχνει ότι η μεταβολή δεν κατανέμεται ομοιόμορφα σε όλες τις επιχειρηματικές κατηγορίες.
Οι μικρότερες επιχειρήσεις διαθέτουν συχνά περιορισμένα οικονομικά αποθέματα και μπορεί να είναι περισσότερο ευάλωτες σε μεταβολές του κύκλου εργασιών, των λειτουργικών δαπανών και της ρευστότητας.
Η αξιολόγηση των τραπεζών λαμβάνει υπόψη όχι μόνο την τρέχουσα καταβολή δόσεων, αλλά και την προοπτική διατήρησης επαρκών ταμειακών ροών.
Τι σημαίνει «δάνειο αβέβαιης είσπραξης»
Η κατηγορία των δανείων αβέβαιης είσπραξης αποτελεί βασικό στοιχείο του ευρωπαϊκού εποπτικού πλαισίου.
Στη διεθνή τραπεζική ορολογία χρησιμοποιείται ο όρος unlikely to pay, δηλαδή αμφιβολία ως προς τη δυνατότητα πλήρους αποπληρωμής.
Ένα δάνειο μπορεί να ενταχθεί στην κατηγορία αυτή όταν η τράπεζα θεωρεί απίθανο ότι ο δανειολήπτης θα εκπληρώσει πλήρως τις υποχρεώσεις του χωρίς να απαιτηθούν πρόσθετες ενέργειες, όπως η ρευστοποίηση εξασφαλίσεων.
Μεταξύ των ενδείξεων που αξιολογούνται περιλαμβάνονται:
- Σημαντική απώλεια ή μείωση εισοδήματος.
- Ανεπαρκείς ταμειακές ροές για την εξυπηρέτηση της οφειλής.
- Καθυστερήσεις πληρωμών προς άλλους πιστωτές.
- Υπερβολικός συνολικός δανεισμός.
- Επανειλημμένες ρυθμίσεις χωρίς ουσιαστική αποκατάσταση της δυνατότητας αποπληρωμής.
- Δανειακές συμβάσεις με χαμηλές αρχικές δόσεις και σημαντικά αυξημένες μελλοντικές υποχρεώσεις.
Η ύπαρξη ενός τέτοιου χαρακτηριστικού δεν συνεπάγεται αυτομάτως ότι το δάνειο χαρακτηρίζεται κόκκινο.
Η τράπεζα πρέπει να αξιολογήσει τα πραγματικά οικονομικά δεδομένα του οφειλέτη και την πιθανότητα πλήρους εξόφλησης.
Τα δάνεια με καθυστέρηση άνω των 90 ημερών μειώθηκαν
Ένα από τα πλέον ενδιαφέροντα στοιχεία της έκθεσης είναι ότι τα δάνεια με καθυστέρηση μεγαλύτερη των 90 ημερών δεν αυξήθηκαν.
Αντιθέτως, μειώθηκαν κατά 31 εκατ. ευρώ, διαμορφούμενα σε 2,031 δισ. ευρώ.
Την ίδια περίοδο, οι καταγγελμένες απαιτήσεις αυξήθηκαν κατά 109 εκατ. ευρώ, φτάνοντας τα 1,780 δισ. ευρώ.
Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνει ότι η συνολική αύξηση των ΜΕΔ προήλθε κυρίως από την κατηγορία αβέβαιης είσπραξης και όχι από νέα γενικευμένη αύξηση των καθυστερήσεων άνω των τριών μηνών.
Η διάκριση έχει σημασία τόσο για την αποτίμηση της ποιότητας των τραπεζικών χαρτοφυλακίων όσο και για την αξιολόγηση της οικονομικής κατάστασης των δανειοληπτών.
Πόσα δάνεια μπήκαν στο κόκκινο και πόσα επέστρεψαν
Οι μετακινήσεις δανείων κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026 ήταν πολύ μεγαλύτερες από την τελική αύξηση των 529 εκατ. ευρώ.
Συγκεκριμένα, δάνεια συνολικού ύψους 1,698 δισ. ευρώ μεταφέρθηκαν από την κατηγορία των εξυπηρετούμενων στα μη εξυπηρετούμενα.
Αντίθετα, δάνεια ύψους 388 εκατ. ευρώ επέστρεψαν σε καθεστώς εξυπηρέτησης.
Έτσι, η καθαρή εισροή νέων ΜΕΔ διαμορφώθηκε σε περίπου 1,31 δισ. ευρώ.
Η τελική αύξηση ήταν σημαντικά μικρότερη, επειδή μεσολάβησαν κινήσεις που περιόρισαν το συνολικό απόθεμα.
Οι πωλήσεις χαρτοφυλακίων αφαίρεσαν περίπου 400 εκατ. ευρώ, οι εισπράξεις περίπου 300 εκατ. ευρώ και οι διαγραφές άλλα 73 εκατ. ευρώ.
Από την άλλη πλευρά, εκταμιεύσεις, αγορές δανείων και κεφαλαιοποιήσεις τόκων πρόσθεσαν περίπου 100 εκατ. ευρώ.
Καταγράφηκαν επίσης μικρότερες μεταβολές από ρευστοποιήσεις και άλλες κινήσεις.
Τα στοιχεία αναδεικνύουν ότι η εξέλιξη των κόκκινων δανείων δεν εξαρτάται μόνο από τις νέες καθυστερήσεις, αλλά και από τη διαχείριση των υφιστάμενων τραπεζικών χαρτοφυλακίων.
Γιατί η ΤτΕ δίνει 3,4% και η ευρωπαϊκή εποπτεία 2,6%
Ένα σημείο που χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή είναι η διαφορά ανάμεσα στους δείκτες μη εξυπηρετούμενων δανείων που δημοσιεύουν η Τράπεζα της Ελλάδος και οι ευρωπαϊκές εποπτικές αρχές.
Η ΤτΕ καταγράφει συνολικό δείκτη ΜΕΔ 3,4% τον Ιούνιο του 2026, από 3,3% τον Δεκέμβριο του 2025.
Αντίθετα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών (EBA), ο δείκτης για την Ελλάδα διαμορφώθηκε στο 2,6%, έναντι 1,8% κατά μέσο όρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η διαφορά δεν σημαίνει ότι οι δύο φορείς παρουσιάζουν αντιφατικά στοιχεία.
Οφείλεται στη διαφορετική βάση υπολογισμού.
Η Τράπεζα της Ελλάδος διευκρινίζει στην έκθεσή της:
«Οι δείκτες NPL ratio και NPL coverage ratio που δημοσιεύονται από την ΕΑΤ (EBA), υπολογίζονται σε ενοποιημένη βάση (consolidated basis) και αφορούν τα σημαντικά πιστωτικά ιδρύματα (δεν περιλαμβάνουν τα λιγότερο σημαντικά πιστωτικά ιδρύματα). Αντίθετα, οι δείκτες ΜΕΔ και κάλυψης ΜΕΔ από προβλέψεις της παρούσας έκθεσης βασίζονται σε στοιχεία ατομικής βάσης όλων των ελληνικών πιστωτικών ιδρυμάτων».
Με απλά λόγια, ο δείκτης της EBA αφορά τις σημαντικές τράπεζες σε ενοποιημένη βάση, ενώ η ΤτΕ περιλαμβάνει το σύνολο των ελληνικών πιστωτικών ιδρυμάτων σε ατομική βάση.
Επομένως, οι δύο δείκτες δεν είναι άμεσα συγκρίσιμοι.
Τα δάνεια αυξήθηκαν κατά 8,5 δισ. ευρώ – Γιατί ο δείκτης ανέβηκε μόνο οριακά
Παρά την αύξηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, ο συνολικός δείκτης επιδεινώθηκε μόλις κατά 0,1 ποσοστιαία μονάδα.
Αυτό εξηγείται από την παράλληλη αύξηση του συνολικού δανειακού χαρτοφυλακίου.
Το ύψος των δανείων αυξήθηκε από 171,9 δισ. ευρώ στο τέλος του 2025 σε 180,4 δισ. ευρώ τον Ιούνιο του 2026.
Η αύξηση κατά 8,5 δισ. ευρώ διεύρυνε τη βάση επί της οποίας υπολογίζεται ο δείκτης ΜΕΔ.
Έτσι, παρά την άνοδο των κόκκινων δανείων σε απόλυτο ποσό, η ποσοστιαία επιδείνωση του συνολικού χαρτοφυλακίου παρέμεινε περιορισμένη.
Αυτό δεν αναιρεί την αύξηση του πιστωτικού κινδύνου σε συγκεκριμένες κατηγορίες δανειοληπτών.
Δείχνει, όμως, ότι η εξέλιξη των μη εξυπηρετούμενων δανείων πρέπει να εξετάζεται παράλληλα με την πορεία της συνολικής χρηματοδότησης.
Τι σημαίνουν τα νέα στοιχεία για δανειολήπτες και τράπεζες
Η εικόνα του πρώτου εξαμήνου του 2026 αναδεικνύει μια σημαντική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο αποτυπώνεται ο κίνδυνος στα τραπεζικά χαρτοφυλάκια.
Οι εποπτικές αξιολογήσεις δεν περιορίζονται στις ληξιπρόθεσμες οφειλές.
Εξετάζουν και τη μελλοντική ικανότητα του δανειολήπτη να αποπληρώσει πλήρως το χρέος του.
Για τα νοικοκυριά, αυτό σημαίνει ότι μια ρύθμιση ή η εμπρόθεσμη καταβολή μιας προσωρινά χαμηλής δόσης δεν εγγυάται από μόνη της ότι το δάνειο θα θεωρείται εξυπηρετούμενο.
Για τις επιχειρήσεις, ιδιαίτερα τις πολύ μικρές και τους ελεύθερους επαγγελματίες, αποκτά αυξημένη σημασία η σταθερότητα των ταμειακών ροών και η δυνατότητα κάλυψης των μελλοντικών υποχρεώσεων.
Για τις τράπεζες, η πρόκληση είναι διπλή: να συνεχίσουν τη χρηματοδότηση της οικονομίας και ταυτόχρονα να εντοπίζουν έγκαιρα περιπτώσεις στις οποίες η αποπληρωμή ενός δανείου εμφανίζει αυξημένο κίνδυνο.
Το βασικό συμπέρασμα από τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος είναι ότι η άνοδος των κόκκινων δανείων κατά 529 εκατ. ευρώ δεν σημαίνει πως όλοι αυτοί οι δανειολήπτες σταμάτησαν να πληρώνουν.
Το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης προήλθε από την αναγνώριση κινδύνου αβέβαιης είσπραξης, γεγονός που καθιστά απαραίτητη τη διάκριση ανάμεσα στις πραγματικές καθυστερήσεις και στην εποπτική αξιολόγηση της μελλοντικής δυνατότητας αποπληρωμής.
Πηγή: pagenews.gr