Δεύτερη αύξηση επιτοκίων: Τι αλλάζει για τράπεζες και δανειολήπτες

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αναμένεται να προχωρήσει σε νέα άνοδο επιτοκίων, καθώς ο πληθωρισμός παραμένει υψηλός στην Ευρωζώνη και στην Ελλάδα. Η κίνηση θα επιβαρύνει τα δάνεια, αλλά θα ενισχύσει τα έσοδα των τραπεζών από τόκους.

Η επόμενη κίνηση της ΕΚΤ και το σήμα της αγοράς

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα φαίνεται να βρίσκεται ένα βήμα πριν από τη δεύτερη φετινή αύξηση των επιτοκίων, με τις αγορές να προεξοφλούν ότι το βασικό επιτόκιο θα φτάσει στο 2,50% μετά την αυριανή συνεδρίαση. Πρόκειται για μια εξέλιξη που εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της απάντησης στις πιέσεις που έχει προκαλέσει η κρίση στη Μέση Ανατολή.

Τον Ιούνιο του 2026 η ΕΚΤ είχε πραγματοποιήσει την πρώτη αύξηση επιτοκίων από το 2023, διαμορφώνοντας το επιτόκιο στο 2,25%. Η νέα κίνηση, εφόσον επιβεβαιωθεί, θα συμπληρώσει σωρευτική άνοδο 50 μονάδων βάσης μέσα στο έτος.

Ο ρόλος του πληθωρισμού στην απόφαση

Οι πληθωριστικές πιέσεις παραμένουν έντονες, επηρεασμένες από τη σύρραξη στη Μέση Ανατολή, η οποία έχει ανεβάσει τις τιμές της ενέργειας, των καυσίμων και των πρώτων υλών. Τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη εκτιμήθηκε τον Αύγουστο του 2026 στο 3,3%, από 2,9% τον Ιούλιο.

Στην Ελλάδα η εικόνα είναι ακόμη πιο επιβαρυμένη. Ο πληθωρισμός αυξήθηκε στο 3,7% από 2,7% τον Ιούλιο, δηλαδή κατά μία ολόκληρη μονάδα. Η πορεία αυτή ενισχύει την εκτίμηση ότι η ΕΚΤ θα επιχειρήσει να συγκρατήσει τις μακροπρόθεσμες πιέσεις με νέα αύξηση δανεισμού.

Πώς επηρεάζονται νοικοκυριά και επιχειρήσεις

Η δεύτερη αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης αναμένεται να περάσει στο κόστος δανεισμού νοικοκυριών και επιχειρήσεων, ενώ με χρονική καθυστέρηση θα επηρεάσει και τις καταθέσεις, σε μικρότερο όμως βαθμό. Οι μεγαλύτερες συνέπειες θα φανούν στα δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο, καθώς οι μηνιαίες δόσεις θα πάρουν την ανιούσα.

Ιδιαίτερα εκτεθειμένοι είναι όσοι έχουν στεγαστικά δάνεια με μεγάλη διάρκεια αποπληρωμής. Σε αυτές τις περιπτώσεις, το επιτόκιο επηρεάζει όχι μόνο το ύψος της δόσης αλλά και το συνολικό κόστος του δανείου, με τα μακροχρόνια προϊόντα να επιβαρύνονται περισσότερο.

Για στεγαστικό 100.000 ευρώ και διάρκεια 20 ετών, κάθε αύξηση 25 μονάδων βάσης ανεβάζει τη μηνιαία δόση κατά περίπου 13 ευρώ, ενώ στη συνολική διάρκεια η επιβάρυνση πλησιάζει τα 3.115 ευρώ. Αντίστοιχα, για δάνειο 150.000 ευρώ με αποπληρωμή 30 ετών, η δόση αυξάνεται κατά 19 ευρώ και οι συνολικοί τόκοι του δανείου κατά τουλάχιστον 6.750 ευρώ.

Αν η αγορά επιβεβαιωθεί και το βασικό επιτόκιο της ΕΚΤ φτάσει στο 2,5%, τα παραπάνω ποσά θα διπλασιαστούν. Την ίδια στιγμή, όσοι σχεδιάζουν να συνάψουν νέο δάνειο θα πρέπει να υπολογίσουν το αυξημένο κόστος χρήματος, το οποίο επηρεάζει άμεσα το ποσό αποπληρωμής.

Τι σημαίνει η άνοδος για τις τράπεζες

Για τις τράπεζες, η αύξηση των επιτοκίων λειτουργεί στην αντίθετη κατεύθυνση. Η άνοδος του κόστους χρήματος ενισχύει τα έσοδα από τόκους και, κατ’ επέκταση, το καθαρό επιτοκιακό εισόδημα. Οι διοικήσεις των τραπεζών έχουν επισημάνει ότι για κάθε αύξηση 25 μονάδων βάσης, η επίδραση στο NII φτάνει συνολικά σε πάνω από 130 εκατ. ευρώ για τους τέσσερις συστημικούς ομίλους σε ορίζοντα 12 μηνών.

Η Τράπεζα Πειραιώς και η Εθνική Τράπεζα υπολογίζουν ετήσια ενίσχυση 40 εκατ. ευρώ στα έσοδα από τόκους για κάθε άνοδο 0,25% των επιτοκίων. Η Eurobank αναμένει επιπλέον 30 εκατ. ευρώ, ενώ η Alpha Bank περίπου 20 εκατ. ευρώ.

Στον ίδιο άξονα κινούνται και οι εκτιμήσεις για τον πέμπτο τραπεζικό πόλο. Η CrediaBank μιλά για αύξηση περίπου 10 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 5 εκατ. αφορούν την Ελλάδα και τα 5 εκατ. τη Μάλτα. Η Optima bank υπολογίζει ενίσχυση περίπου 7,5 εκατ. ευρώ για κάθε 25 μονάδες βάσης ανόδου των επιτοκίων.

Γιατί οι τράπεζες δεν φοβούνται νέα γενιά «κόκκινων» δανείων

Παρά το ακριβότερο χρήμα, οι τραπεζικές διοικήσεις δεν εμφανίζονται ανήσυχες για τον αντίκτυπο στους ισολογισμούς τους. Ούτε θεωρούν ότι η κίνηση της ΕΚΤ θα αλλάξει ουσιαστικά τα business plans της επόμενης τριετίας. Η εκτίμηση που επικρατεί είναι ότι δύο αυξήσεις των 0,25% δεν θα πλήξουν σε σοβαρό βαθμό την πιστωτική επέκταση και πολύ περισσότερο δεν θα οδηγήσουν σε νέα γενιά «κόκκινων» δανείων.

Οι τέσσερις συστημικές τράπεζες έχουν ήδη καταγράψει καθαρή πιστωτική επέκταση 8,8 δισ. ευρώ στο πρώτο εξάμηνο, καλύπτοντας κατά 68% τον ετήσιο στόχο των 13 δισ. ευρώ. Παράλληλα, οι ισολογισμοί τους έχουν εξυγιανθεί και οι χαμηλοί δείκτες μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων περιορίζουν την έκθεση σε ενδεχόμενο πιστωτικό κίνδυνο που μπορεί να προκύψει από την άνοδο των επιτοκίων και της ακρίβειας.

Πηγή: Pagenews.gr