ΗΠΑ–Ιράν: «Οι βάσεις μας καίγονται» – 115 πλήγματα, 26 εγκαταστάσεις και ο λογαριασμός των δισ.

Δορυφορικές εικόνες αποκαλύπτουν το μέγεθος των ζημιών στις αμερικανικές στρατιωτικές υποδομές της Μέσης Ανατολής. Η Τεχεράνη χτυπά ραντάρ, αεροπορικές βάσεις και κρίσιμες εγκαταστάσεις, ενώ το Πεντάγωνο επικαλείται την επιχειρησιακή ασφάλεια για τη μη δημοσιοποίηση πλήρους απολογισμού. Πόσο κοστίζει τελικά ο πόλεμος και γιατί η στρατιωτική υπεροχή των ΗΠΑ δεν αρκεί για να προστατεύσει τις βάσεις τους;

«Οι αμερικανικές δυνάμεις είναι καλά προστατευμένες». Αυτή είναι η δημόσια διαβεβαίωση του Πενταγώνου για την ασφάλεια των στρατιωτικών εγκαταστάσεων των Ηνωμένων Πολιτειών στη Μέση Ανατολή.

Οι δορυφορικές εικόνες, ωστόσο, αποτυπώνουν μια πραγματικότητα που θέτει υπό αμφισβήτηση την αποτελεσματικότητα της αμερικανικής αμυντικής στρατηγικής απέναντι στις επαναλαμβανόμενες ιρανικές επιθέσεις.

Σύμφωνα με έρευνα του Associated Press, περισσότερα από 115 ιρανικά πλήγματα έχουν προκαλέσει ζημιές σε 26 αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις, με το οικονομικό κόστος να εκτιμάται σε δισεκατομμύρια δολάρια.

Προηγμένα συστήματα ραντάρ, υπόστεγα αεροσκαφών, αποθήκες, εγκαταστάσεις επικοινωνιών και κτίρια διαμονής στρατιωτικού προσωπικού έχουν βρεθεί στο στόχαστρο.

Η εικόνα αναδεικνύει ένα από τα μεγαλύτερα παράδοξα της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στη Μέση Ανατολή.

Οι βάσεις που κατασκευάστηκαν για να προβάλλουν την ισχύ της Ουάσιγκτον έχουν μετατραπεί σε στόχους ενός εξαιρετικά δαπανηρού πολέμου φθοράς.

Η Τεχεράνη δεν χρειάζεται να αναμετρηθεί συμμετρικά με την αμερικανική στρατιωτική μηχανή. Μπορεί να επιδιώκει την επιβολή συνεχών οικονομικών και επιχειρησιακών απωλειών, αυξάνοντας το κόστος διατήρησης της αμερικανικής παρουσίας στην περιοχή.

«Χτυπήστε πρώτα τα μάτια» – Η στρατηγική πίσω από τις ιρανικές επιθέσεις

Το πιο αποκαλυπτικό στοιχείο της έρευνας δεν είναι μόνο ο αριθμός των πληγμάτων, αλλά η επιλογή των στόχων.

Οι πρώτες επιθέσεις επικεντρώθηκαν, σύμφωνα με την καταγραφή, στα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και στα ραντάρ αεράμυνας.

Πρόκειται για τις εγκαταστάσεις που επιτρέπουν στις αμερικανικές δυνάμεις να εντοπίζουν εισερχόμενους πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, να αξιολογούν τις απειλές και να ενεργοποιούν τα κατάλληλα μέσα αναχαίτισης.

Στην Ιορδανία αναφέρεται η καταστροφή προηγμένου συστήματος ραντάρ, εκτιμώμενης αξίας περίπου 500 εκατ. δολαρίων.

Στο Κατάρ, άλλη κρίσιμη εγκατάσταση, αξίας περίπου 1,1 δισ. δολαρίων, φέρεται να υπέστη σοβαρές ζημιές.

Ακολούθησαν επιθέσεις σε υπόστεγα αεροσκαφών, αποθήκες και εγκαταστάσεις υποστήριξης.

Η στρατιωτική λογική είναι συγκεκριμένη: εάν μειωθεί η αποτελεσματικότητα των συστημάτων επιτήρησης και έγκαιρης προειδοποίησης, αυξάνεται η ευπάθεια των υπολοίπων υποδομών.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η αμερικανική αεράμυνα έχει καταρρεύσει. Δείχνει, όμως, πόσο δύσκολη είναι η προστασία ενός εκτεταμένου δικτύου σταθερών στρατιωτικών εγκαταστάσεων απέναντι σε διαδοχικά κύματα επιθέσεων.

Ο χάρτης των 1,9 δισ. δολαρίων – Από το Κατάρ μέχρι το Μπαχρέιν

Το μέγεθος των αρχικών υλικών απωλειών αποτυπώνεται και σε χάρτη του πρακτορείου Anadolu, με ημερομηνία 4 Μαρτίου 2026.

Σύμφωνα με την καταγραφή εκείνης της περιόδου, οι αμερικανικές υλικές απώλειες κατά τις πρώτες τέσσερις ημέρες της σύγκρουσης εκτιμώνταν σε περίπου 1,9 δισ. δολάρια.

Στη βάση Al Udeid του Κατάρ αναφερόταν πλήγμα σε σύστημα ραντάρ AN/FPS-132, αξίας περίπου 1,1 δισ. δολαρίων.

Στην περιοχή Al Ruwais των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων καταγραφόταν απώλεια συστήματος AN/TPY-2, εκτιμώμενης αξίας 500 εκατ. δολαρίων.

Στο Μπαχρέιν, ζημιές σε τερματικά δορυφορικών επικοινωνιών αποτιμώνταν σε περίπου 20 εκατ. δολάρια.

Στο Κουβέιτ, η καταγραφή περιλάμβανε και την απώλεια τριών αμερικανικών μαχητικών F-15E Strike Eagle, συνολικής εκτιμώμενης αξίας 282 εκατ. δολαρίων.

Τα συγκεκριμένα αεροσκάφη χάθηκαν σε περιστατικό φίλιων πυρών και όχι από απευθείας ιρανικό πλήγμα. Η απώλειά τους, ωστόσο, περιλαμβανόταν στον ευρύτερο απολογισμό του στρατιωτικού εξοπλισμού που χάθηκε κατά τις πρώτες ημέρες της σύγκρουσης.

Οι εκτιμήσεις του χάρτη αποτελούν μια πρώιμη αποτύπωση των απωλειών και δεν πρέπει να συγχέονται με τον μεταγενέστερο απολογισμό των ζημιών στις 26 εγκαταστάσεις.

Κουβέιτ: 30 πλήγματα σε μία βάση – Έξι Αμερικανοί στρατιωτικοί νεκροί

Η αεροπορική βάση Ali Al Salem, στο Κουβέιτ, αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα της έντασης των επιθέσεων.

Σύμφωνα με την έρευνα, η εγκατάσταση δέχθηκε τουλάχιστον 30 πλήγματα.

Οι επιθέσεις προκάλεσαν ζημιές ή καταστροφές σε 15 υπόστεγα αεροσκαφών, αποθήκες και κτίρια διαμονής προσωπικού.

Στο ίδιο κράτος σημειώθηκε και μία από τις πλέον θανατηφόρες επιθέσεις του πολέμου.

Έξι Αμερικανοί στρατιωτικοί σκοτώθηκαν από επίθεση μη επανδρωμένου αεροσκάφους σε εγκατάσταση στο λιμάνι Σουάιμπα.

Οι απώλειες αυτές υπενθυμίζουν ότι η στρατηγική φθοράς δεν περιορίζεται σε οικονομικά μεγέθη και κατεστραμμένο εξοπλισμό.

Έχει άμεσο ανθρώπινο κόστος, το οποίο επηρεάζει τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις, τις οικογένειες των στρατιωτικών και την εσωτερική πολιτική συζήτηση στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Το παράδοξο των δισεκατομμυρίων: Ένα drone απέναντι σε ένα πανάκριβο ραντάρ

Η αμερικανική στρατιωτική ισχύς στηρίζεται σε προηγμένα μαχητικά αεροσκάφη, ισχυρές ναυτικές δυνάμεις, ολοκληρωμένα συστήματα επιτήρησης και πυραυλική άμυνα.

Ωστόσο, η αντιπαράθεση με το Ιράν αναδεικνύει ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα του σύγχρονου πολέμου.

Το κόστος της άμυνας μπορεί να είναι πολλαπλάσιο του κόστους της επίθεσης.

Ένα σχετικά χαμηλού κόστους drone μπορεί να απαιτεί τη χρήση πολύ ακριβότερων μέσων αναχαίτισης.

Εάν καταφέρει να διαπεράσει την άμυνα και να πλήξει ένα κρίσιμο ραντάρ ή μια στρατιωτική εγκατάσταση, η ζημιά μπορεί να είναι πολλαπλάσια της αξίας του όπλου που χρησιμοποιήθηκε.

Η οικονομική αυτή ασυμμετρία επιτρέπει στην Τεχεράνη να επιδιώκει την επιβολή δυσανάλογου κόστους στις αμερικανικές δυνάμεις.

Δεν χρειάζεται να καταστρέψει το σύνολο της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας.

Αρκεί να προκαλεί επαναλαμβανόμενες απώλειες σε κρίσιμες υποδομές, υποχρεώνοντας την Ουάσιγκτον να επενδύει συνεχώς στην προστασία, στην επισκευή και στην αντικατάσταση εξοπλισμού.

Αυτό είναι το πραγματικό πρόβλημα για το Πεντάγωνο: η τεχνολογική υπεροχή δεν εξασφαλίζει αυτομάτως οικονομικά βιώσιμη άμυνα απέναντι σε παρατεταμένες ασύμμετρες επιθέσεις.

«Επιχειρησιακή ασφάλεια» ή έλλειμμα ενημέρωσης;

Ένα δεύτερο ζήτημα αφορά τη δημοσιοποίηση των πραγματικών απωλειών.

Η αμερικανική Κεντρική Διοίκηση, CENTCOM, δεν έχει παρουσιάσει έναν πλήρη δημόσιο απολογισμό των ζημιών στις εγκαταστάσεις της.

Το Πεντάγωνο επικαλείται λόγους επιχειρησιακής ασφάλειας.

Το επιχείρημα έχει στρατιωτική βάση.

Η δημοσιοποίηση της ακριβούς κατάστασης ενός κατεστραμμένου ραντάρ, ενός συστήματος αεράμυνας ή μιας εγκατάστασης επικοινωνιών θα μπορούσε να προσφέρει στον αντίπαλο πληροφορίες για την πραγματική αμυντική ικανότητα των αμερικανικών δυνάμεων.

Ωστόσο, υπάρχει και μια δεύτερη διάσταση.

Πού τελειώνει η προστασία των στρατιωτικών πληροφοριών και πού αρχίζει η υποχρέωση δημοκρατικής λογοδοσίας;

Το αμερικανικό Κογκρέσο έχει θεσμική ευθύνη για τον έλεγχο των στρατιωτικών δαπανών.

Οι Αμερικανοί φορολογούμενοι χρηματοδοτούν τις επιχειρήσεις, την αποκατάσταση των ζημιών και την αντικατάσταση των κατεστραμμένων συστημάτων.

Η ανάγκη προστασίας διαβαθμισμένων πληροφοριών δεν αναιρεί την υποχρέωση ουσιαστικής ενημέρωσης των αρμόδιων θεσμών για το οικονομικό κόστος και τις στρατηγικές επιλογές της κυβέρνησης.

38 δισ. δολάρια και ο λογαριασμός συνεχίζεται

Η οικονομική επιβάρυνση του πολέμου έχει ήδη λάβει ιδιαίτερα μεγάλες διαστάσεις.

Σύμφωνα με εκτίμηση που παρατίθεται σε έκθεση του Congressional Research Service, το άμεσο κόστος των αμερικανικών στρατιωτικών επιχειρήσεων είχε φτάσει περίπου τα 38 δισ. δολάρια έως τις αρχές Αυγούστου 2026.

Το ποσό αυτό δεν αποτελεί πλήρη αποτίμηση των ζημιών στις βάσεις ούτε περιλαμβάνει αναγκαστικά όλες τις μελλοντικές δαπάνες αποκατάστασης.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα χρειαστεί να διαθέσουν πρόσθετους πόρους για την επισκευή εγκαταστάσεων, την αντικατάσταση εξοπλισμού και την ενίσχυση των συστημάτων αεράμυνας.

Παράλληλα, η σύγκρουση δημιουργεί ευρύτερες οικονομικές συνέπειες.

Οι τιμές της ενέργειας, το κόστος θαλάσσιων μεταφορών και η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας επηρεάζονται από την ένταση στον Περσικό Κόλπο.

Ο πραγματικός λογαριασμός, επομένως, δεν περιορίζεται στα χρήματα που δαπανώνται για πυραύλους, αεροσκάφη και στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Περιλαμβάνει και τις μακροχρόνιες οικονομικές επιπτώσεις μιας παρατεταμένης περιφερειακής σύγκρουσης.

Η μεγάλη διαφωνία στην Ουάσιγκτον: Αποτροπή ή διαρκής φθορά;

Οι υποστηρικτές της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στη Μέση Ανατολή επισημαίνουν ότι οι βάσεις είναι απαραίτητες για την προστασία συμμάχων, τη διασφάλιση των θαλάσσιων οδών και την αποτροπή περιφερειακών απειλών.

Η απομάκρυνση αμερικανικών δυνάμεων, υποστηρίζουν, θα μπορούσε να ενθαρρύνει την Τεχεράνη και να αποδυναμώσει την επιρροή της Ουάσιγκτον.

Η αντίθετη προσέγγιση εστιάζει στο γεγονός ότι οι ίδιες εγκαταστάσεις έχουν δεχθεί επανειλημμένα πλήγματα.

Εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακατασκευάζουν διαρκώς υποδομές στις ίδιες ευάλωτες τοποθεσίες, υπάρχει κίνδυνος να εγκλωβιστούν σε έναν ιδιαίτερα δαπανηρό κύκλο.

Επίθεση, καταστροφή, αποκατάσταση και νέα επίθεση.

Το δίλημμα δεν είναι μόνο στρατιωτικό.

Είναι στρατηγικό, οικονομικό και πολιτικό.

Αφορά το κατά πόσον η διατήρηση ενός εκτεταμένου δικτύου σταθερών βάσεων εξακολουθεί να αποτελεί τον αποτελεσματικότερο τρόπο προβολής αμερικανικής ισχύος στην περιοχή.

Η επόμενη ημέρα: Αεροπλανοφόρα, αναδιάταξη δυνάμεων και συνομιλίες στην Ντόχα

Οι αμερικανικές δυνάμεις προχωρούν σε αναδιατάξεις στρατιωτικών μέσων, ενώ η ενίσχυση της ναυτικής παρουσίας προσφέρει περισσότερες επιχειρησιακές επιλογές στην Ουάσιγκτον.

Η ανάπτυξη κινητών ναυτικών δυνάμεων μπορεί να περιορίσει ορισμένες από τις ευπάθειες των σταθερών εγκαταστάσεων.

Δεν εξαλείφει, ωστόσο, τους κινδύνους από πυραυλικές επιθέσεις και μη επανδρωμένα συστήματα.

Παράλληλα, το Κατάρ συνεχίζει τις προσπάθειες διαμεσολάβησης ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν.

Η διπλωματία επιχειρεί να αποτρέψει έναν νέο γύρο μεγάλης κλίμακας επιχειρήσεων, αλλά οι διαφωνίες για το Στενό του Ορμούζ και τους όρους μιας ενδεχόμενης συμφωνίας παραμένουν.

Ακόμη και εάν επιτευχθεί εκεχειρία, το πρόβλημα της προστασίας των αμερικανικών εγκαταστάσεων δεν θα εξαφανιστεί.

Το Πεντάγωνο θα χρειαστεί να αποφασίσει εάν θα ενισχύσει τις υπάρχουσες βάσεις, θα διασπείρει περισσότερο τις δυνάμεις του ή θα αναθεωρήσει τη συνολική στρατιωτική του παρουσία στη Μέση Ανατολή.

Η καταγραφή των ζημιών δεν αποδεικνύει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν χάσει τη στρατιωτική τους υπεροχή.

Αναδεικνύει, όμως, τα όρια ενός μοντέλου που στηρίζεται σε μεγάλο αριθμό σταθερών εγκαταστάσεων, απέναντι σε έναν αντίπαλο που μπορεί να πραγματοποιεί επαναλαμβανόμενες επιθέσεις με πυραύλους και drones.

Η στρατηγική αντίφαση αποτυπώνεται σε μια ιδιαίτερα αιχμηρή διατύπωση της κριτικής που ασκείται στο σημερινό μοντέλο στρατιωτικής παρουσίας:

«Μια βάση που μπορεί να καταστραφεί από ένα φθηνό drone δεν είναι περιουσιακό στοιχείο. Είναι όμηρος».

Πηγή: pagenews.gr