Ισραήλ: Ο Τραμπ κοιτάζει πέρα από τον Νετανιάχου – Παρασκηνιακή πίεση για κυβέρνηση Αϊζενκοτ

Συνεργάτες του Αμερικανού προέδρου φέρονται να πιέζουν για άμεσο σχηματισμό κυβέρνησης υπό τον Γκάντι Αϊζενκοτ, την ώρα που ο Μπενιαμίν Νετανιάχου κινδυνεύει να χάσει την εξουσία. Το πολιτικό αδιέξοδο στο Ισραήλ, ο καθοριστικός ρόλος του Άβιγκντορ Λίμπερμαν και οι 67 βουλευτές που υποστήριξαν την ανάθεση εντολής στον αρχηγό της αντιπολίτευσης διαμορφώνουν ένα εκρηκτικό μετεκλογικό σκηνικό.

Η Ουάσιγκτον φαίνεται να προετοιμάζεται για το ενδεχόμενο μιας πολιτικής αλλαγής στο Ισραήλ, καθώς πρόσωπα από το περιβάλλον του Ντόναλντ Τραμπ φέρονται να ενθαρρύνουν τον ηγέτη της αντιπολίτευσης Γκάντι Αϊζενκοτ να προχωρήσει χωρίς καθυστέρηση στον σχηματισμό νέας κυβέρνησης.

Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσιοποιήθηκαν στο ισραηλινό Channel 12 και αναπαράχθηκαν στον διεθνή Τύπο, συνεργάτες του Αμερικανού προέδρου μετέφεραν στην πλευρά Αϊζενκοτ το μήνυμα να επιταχύνει τις διαδικασίες για την αντικατάσταση του Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Η εξέλιξη είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς ο Τραμπ είχε στηρίξει πολιτικά τον Νετανιάχου πριν από τις εκλογές της 27ης Οκτωβρίου.

Ωστόσο, το αποτέλεσμα των εκλογών δεν εξασφάλισε κοινοβουλευτική πλειοψηφία στον απερχόμενο πρωθυπουργό, ανοίγοντας τον δρόμο για μια περίοδο δύσκολων διαπραγματεύσεων.

Στο επίκεντρο βρίσκεται πλέον ο πρώην αρχηγός των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων, Γκάντι Αϊζενκοτ, ο οποίος έλαβε από τον πρόεδρο Ισαάκ Χέρτσογκ την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης.

Το μεγαλύτερο εμπόδιο δεν είναι μόνο η αντίσταση του Νετανιάχου, αλλά και οι βαθιές διαφωνίες στο ίδιο το στρατόπεδο της αντιπολίτευσης.

Το μήνυμα από το περιβάλλον Τραμπ: Κυβέρνηση τώρα, χωρίς Νετανιάχου

Η πληροφορία για αμερικανικές παρασκηνιακές παρεμβάσεις αποδίδεται στον Ισραηλινό δημοσιογράφο Μπεν Κάσπιτ.

Σύμφωνα με όσα μετέδωσε, πρόσωπα που συνδέονται με τον Τραμπ φέρονται να ζήτησαν από την ομάδα Αϊζενκοτ να επισπεύσει τον σχηματισμό κυβέρνησης και την απομάκρυνση του Νετανιάχου.

Η παρέμβαση, εφόσον επιβεβαιωθεί πλήρως, θα σηματοδοτούσε μια σημαντική αλλαγή στη στάση προσώπων του αμερικανικού πολιτικού περιβάλλοντος απέναντι στην ισραηλινή ηγεσία.

Πρέπει, πάντως, να γίνει μια κρίσιμη διάκριση: οι πληροφορίες αφορούν συνεργάτες και πρόσωπα από τον κύκλο του Τραμπ και δεν συνιστούν επίσημη ανακοίνωση αλλαγής πολιτικής από τον Λευκό Οίκο.

Ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος απέφυγε να εκφράσει δημόσια σαφή προτίμηση μεταξύ των δύο διεκδικητών της εξουσίας.

Μιλώντας σε δημοσιογράφους στις 8 Νοεμβρίου, περιέγραψε τον Αϊζενκοτ και τον Νετανιάχου ως πολιτικούς με παρόμοιες θέσεις.

«Έχουν πολύ παρόμοιες απόψεις όσον αφορά την πολιτική τους», ανέφερε, αφήνοντας ανοιχτό το ζήτημα της τελικής έκβασης.

Οι 67 βουλευτές του Αϊζενκοτ και η μάχη για τις 61 έδρες

Οι εκλογές της 27ης Οκτωβρίου δεν ανέδειξαν ξεκάθαρο νικητή.

Το κόμμα Λικούντ του Νετανιάχου κατέκτησε 27 έδρες, ενώ το Γιασάρ του Αϊζενκοτ αναδείχθηκε δεύτερη κοινοβουλευτική δύναμη με 21 έδρες.

Ο ευρύτερος συνασπισμός που στηρίζει τον Νετανιάχου συγκεντρώνει 53 έδρες στην Κνεσέτ των 120 μελών, αριθμό ανεπαρκή για τον σχηματισμό κυβέρνησης.

Από την άλλη πλευρά, τα τέσσερα κόμματα του βασικού αντιπολιτευτικού συνασπισμού διαθέτουν συνολικά 48 έδρες.

Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι κόμματα που εκπροσωπούν συνολικά 67 βουλευτές συνέστησαν στον πρόεδρο Χέρτσογκ να αναθέσει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον Αϊζενκοτ.

Η αριθμητική αυτή, όμως, δεν σημαίνει ότι ο αρχηγός της αντιπολίτευσης διαθέτει ήδη 67 βουλευτές πρόθυμους να συμμετάσχουν στον ίδιο κυβερνητικό συνασπισμό.

Στις συστάσεις περιλαμβάνονται και αραβικά κόμματα, με τα οποία ορισμένοι από τους πιθανούς κυβερνητικούς εταίρους του Αϊζενκοτ αρνούνται να συνεργαστούν.

Αυτή ακριβώς η αντίφαση αποτελεί τον πυρήνα του πολιτικού αδιεξόδου.

Ο Λίμπερμαν κρατά το κλειδί – Και μπλοκάρει την αραβική στήριξη

Καθοριστικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις διαδραματίζει ο Άβιγκντορ Λίμπερμαν, επικεφαλής του κόμματος Ισραέλ Μπεϊτένου.

Παρότι αποτελεί έναν από τους σφοδρότερους επικριτές του Νετανιάχου, ο Λίμπερμαν έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν πρόκειται να συμμετάσχει σε κυβέρνηση που θα εξαρτάται από την υποστήριξη αραβικών κομμάτων.

Η θέση του περιορίζει δραστικά τις επιλογές του Αϊζενκοτ.

Μια πιθανή κυβέρνηση μειοψηφίας θα μπορούσε να στηρίζεται στην ανοχή ή στην εξωτερική υποστήριξη αραβικών κοινοβουλευτικών δυνάμεων.

Ωστόσο, μια τέτοια λύση θα ήταν δύσκολο να γίνει αποδεκτή από όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης.

Ο Λίμπερμαν έχει προειδοποιήσει ότι δεν θα συμβάλει στη δημιουργία ενός κυβερνητικού σχήματος το οποίο, κατά την εκτίμησή του, θα υπονόμευε την ασφάλεια του Ισραήλ και θα άνοιγε τον δρόμο για την επιστροφή του Νετανιάχου.

Παράλληλα, αρνείται ότι επιδιώκει σκόπιμα την παράταση του αδιεξόδου για προσωπικό πολιτικό όφελος.

Η ανατροπή με τους υπερορθόδοξους και το στρατιωτικό

Μπροστά στο ενδεχόμενο νέων εκλογών, ο Λίμπερμαν εμφανίζεται διατεθειμένος να εξετάσει μια επιλογή που μέχρι πρόσφατα απέρριπτε: τη συνεργασία με υπερορθόδοξα εβραϊκά κόμματα.

Η πιθανότητα αυτή έχει ιδιαίτερο πολιτικό βάρος.

Η εξαίρεση πολλών υπερορθόδοξων ανδρών από την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία αποτελεί ένα από τα πλέον διχαστικά ζητήματα στην ισραηλινή κοινωνία.

Ο Λίμπερμαν έχει ταχθεί επί χρόνια υπέρ της ευρύτερης υποχρέωσης στράτευσης.

Ωστόσο, η ανάγκη να σχηματιστεί κυβέρνηση χωρίς τον Νετανιάχου φαίνεται να τον οδηγεί στην αναζήτηση συμβιβασμών.

Ο Αϊζενκοτ έχει προτείνει ένα μοντέλο καθολικής εθνικής υπηρεσίας, με δυνατότητα πολιτικής αντί στρατιωτικής προσφοράς.

Η πρόταση θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα πεδίο διαπραγμάτευσης με τους υπερορθόδοξους, αλλά δεν είναι βέβαιο ότι αρκεί για την επίτευξη συμφωνίας.

Ο Αϊζενκοτ ζητά κυβέρνηση «εθνικής έκτακτης ανάγκης»

Ο πρώην αρχηγός των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων επιχειρεί να παρουσιάσει τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης ως ζήτημα εθνικής ανάγκης.

Κατά την επίσημη ανάθεση της εντολής από τον πρόεδρο Χέρτσογκ, στις 8 Νοεμβρίου, υποστήριξε ότι το Ισραήλ βρίσκεται σε μια εξαιρετικά κρίσιμη καμπή.

«Βρισκόμαστε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, πλησιάζοντας σε ένα σημείο χωρίς επιστροφή για το κράτος του Ισραήλ», δήλωσε.

Κάλεσε τις πολιτικές δυνάμεις να προχωρήσουν σε μη συμβατικές επιλογές για την αντιμετώπιση του αδιεξόδου.

«Πρέπει να σχηματίσουμε κυβέρνηση εθνικής έκτακτης ανάγκης. Αυτό θα απαιτήσει δημιουργικά και μη συμβατικά πολιτικά βήματα», πρόσθεσε.

Ο Αϊζενκοτ έχει θέσει ως βασικές προϋποθέσεις για μια νέα κυβέρνηση την αναγνώριση του Ισραήλ ως εβραϊκού και δημοκρατικού κράτους, την υποχρέωση εθνικής υπηρεσίας και τη διατήρηση σκληρής στάσης απέναντι στη Χαμάς.

Η προσπάθειά του, συνεπώς, δεν αφορά μια απλή μετατόπιση προς τα αριστερά, αλλά τη συγκρότηση ενός ετερόκλητου συνασπισμού με κοινό στόχο την πολιτική αλλαγή.

Ο Νετανιάχου επιδιώκει κυβέρνηση ενότητας – Αλλά με ποιους όρους;

Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου δεν έχει εγκαταλείψει τη διεκδίκηση της εξουσίας.

Παρά την απώλεια της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας του συνασπισμού του, συνεχίζει να υποστηρίζει την ανάγκη συγκρότησης κυβέρνησης εθνικής ενότητας.

Ωστόσο, η πρότασή του συναντά την αντίδραση του Αϊζενκοτ, ο οποίος έχει αποκλείσει τη συμμετοχή σε κυβέρνηση υπό την ηγεσία του απερχόμενου πρωθυπουργού.

Από την πλευρά του, ο Νετανιάχου απορρίπτει τη δημιουργία κυβερνητικού σχήματος που θα στηρίζεται σε αραβικά κόμματα.

Η αντιπαράθεση δεν περιορίζεται στις προσωπικές φιλοδοξίες των δύο πολιτικών.

Συνδέεται με το μέλλον της ισραηλινής δημοκρατίας, τη στρατιωτική θητεία, τις σχέσεις κράτους και θρησκείας και τη στρατηγική της χώρας απέναντι στους περιφερειακούς αντιπάλους της.

Παράλληλα, ο Νετανιάχου εξακολουθεί να αντιμετωπίζει δικαστικές υποθέσεις διαφθοράς, ενώ εκκρεμεί εις βάρος του ένταλμα σύλληψης από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για τον πόλεμο στη Γάζα, τη δικαιοδοσία του οποίου αμφισβητεί.

Το Ιράν, η Γάζα και το αμερικανικό ενδιαφέρον για γρήγορη λύση

Η πολιτική αβεβαιότητα στο Ισραήλ έχει άμεσες συνέπειες για την περιφερειακή ασφάλεια.

Οι σχέσεις με το Ιράν, η κατάσταση στη Γάζα και οι διαπραγματεύσεις με τον Λίβανο βρίσκονται στην κορυφή της ατζέντας της επόμενης κυβέρνησης.

Η Ουάσιγκτον έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ύπαρξη ισραηλινής κυβέρνησης με δυνατότητα λήψης αποφάσεων και εφαρμογής συμφωνιών.

Η προοπτική νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης με το Ιράν καθιστά ακόμη πιο πιεστικό το ζήτημα της πολιτικής σταθερότητας.

Ο Αϊζενκοτ έχει αμφισβητήσει τη νομιμοποίηση του Νετανιάχου να προχωρήσει σε νέα επίθεση κατά του Ιράν χωρίς ευρύτερη πολιτική στήριξη.

Την ίδια στιγμή, ο Τραμπ έχει αποφύγει να δώσει σαφές δημόσιο μήνυμα υπέρ ενός συγκεκριμένου κυβερνητικού σχήματος.

Η απόσταση ανάμεσα στις πληροφορίες για παρασκηνιακή πίεση συνεργατών του και στις επίσημες δηλώσεις του αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για την κατανόηση της αμερικανικής στάσης.

Η αντίστροφη μέτρηση των 28 ημερών

Ο Αϊζενκοτ διαθέτει αρχικά 28 ημέρες για να σχηματίσει κυβέρνηση, με δυνατότητα παράτασης κατά 14 ημέρες.

Εάν αποτύχει, ο πρόεδρος Χέρτσογκ μπορεί να αναθέσει την εντολή σε άλλον πολιτικό αρχηγό.

Σε περίπτωση που δεν εξασφαλιστεί κυβερνητική πλειοψηφία, το Ισραήλ ενδέχεται να οδηγηθεί ξανά στις κάλπες.

Το ενδεχόμενο νέων εκλογών αποτελεί σοβαρό κίνδυνο για ένα πολιτικό σύστημα που έχει βιώσει επανειλημμένες κυβερνητικές κρίσεις.

Ο Αϊζενκοτ καλείται να συμφιλιώσει κόμματα με διαφορετικές θέσεις για την ασφάλεια, τη θρησκεία, τη στρατιωτική υπηρεσία και τον ρόλο των Αράβων πολιτών στην πολιτική ζωή.

Η πιο άμεση δοκιμασία είναι η στάση του Λίμπερμαν.

Χωρίς συμβιβασμό είτε με τις αραβικές πολιτικές δυνάμεις είτε με τα υπερορθόδοξα κόμματα, η διαμόρφωση σταθερής κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας παραμένει εξαιρετικά δύσκολη.

Ο ίδιος ο Αϊζενκοτ, πάντως, επιμένει ότι υπάρχει δυνατότητα γρήγορης λύσης:

«Είμαι πεπεισμένος ότι είναι δυνατό και σωστό να σχηματιστεί γρήγορα μια νέα κυβέρνηση, η οποία θα εξασφαλίσει μεγάλη πλειοψηφία στην Κνεσέτ».

Πηγή: pagenews.gr