Μια σημαντική ανατροπή καταγράφεται στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου, καθώς η Σαουδική Αραβία επαναφέρει την παραγωγή της κοντά στα επίπεδα που επικρατούσαν πριν από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, συμβάλλοντας στην αποκλιμάκωση των πιέσεων που είχαν προκαλέσει οι πολύμηνες διαταραχές στις ενεργειακές ροές της Μέσης Ανατολής.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε ο OPEC την Τετάρτη 11 Νοεμβρίου, η σαουδαραβική παραγωγή αργού έφτασε τον Οκτώβριο τα 10,563 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, από 8,372 εκατομμύρια τον Σεπτέμβριο.
Πρόκειται για αύξηση περίπου 2,19 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως μέσα σε έναν μήνα, η οποία αποτυπώνει την ταχύτητα με την οποία το Ριάντ επιχειρεί να αποκαταστήσει την παραγωγική του δραστηριότητα.
Η παραγωγή βρίσκεται πλέον κοντά στα 10,882 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως που είχε αναφέρει η Σαουδική Αραβία για τον Φεβρουάριο, τον τελευταίο μήνα πριν από την έναρξη της σύγκρουσης.
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς οι διεθνείς τιμές πετρελαίου υποχωρούν και οι αγορές αξιολογούν τις προοπτικές διπλωματικής αποκλιμάκωσης μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Η εντυπωσιακή επιστροφή της Σαουδικής Αραβίας
Η ανάκαμψη της σαουδαραβικής παραγωγής αποτελεί μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις στην αγορά ενέργειας από την έναρξη του πολέμου στα τέλη Φεβρουαρίου.
Η σύγκρουση είχε προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στις εξαγωγές πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο, περιορίζοντας τη δυνατότητα αρκετών παραγωγών να διοχετεύουν αργό στις διεθνείς αγορές.
Η Σαουδική Αραβία είχε αναγκαστεί να μειώσει σημαντικά την παραγωγή της, καθώς οι περιορισμοί στις θαλάσσιες μεταφορές δυσκόλευαν την εξαγωγή των παραγόμενων ποσοτήτων.
Τον Αύγουστο, η παραγωγή είχε υποχωρήσει στα 6,238 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, σύμφωνα με τα στοιχεία του OPEC.
Ακολούθησε σταδιακή αποκατάσταση των μεταφορικών διαδρομών και σημαντική αύξηση της παραγωγής τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο.
Η νέα επίδοση δείχνει ότι το Ριάντ έχει καταφέρει να ανακτήσει μεγάλο μέρος της παραγωγικής δραστηριότητας που είχε περιοριστεί εξαιτίας του πολέμου.
Ωστόσο, η ανάκαμψη δεν σημαίνει ότι έχουν εξαλειφθεί οι κίνδυνοι για τις ενεργειακές υποδομές και τις θαλάσσιες μεταφορές.
OPEC+: Άλμα στην παραγωγή κατά 2 εκατ. βαρέλια
Η ανάκαμψη δεν περιορίζεται στη Σαουδική Αραβία.
Σύμφωνα με τη μηνιαία έκθεση του OPEC, η συνολική παραγωγή των χωρών του OPEC+ αυξήθηκε τον Οκτώβριο στα 41,23 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.
Η αύξηση σε σχέση με τον Σεπτέμβριο έφτασε τα 2,04 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις ανεξάρτητων δευτερογενών πηγών που χρησιμοποιεί ο οργανισμός.
Η διαφορά μεταξύ των στοιχείων για τη Σαουδική Αραβία και του συνολικού αριθμού του OPEC+ οφείλεται, μεταξύ άλλων, στη διαφορετική μεθοδολογία καταγραφής.
Τα στοιχεία της σαουδαραβικής παραγωγής προέρχονται από την ίδια τη χώρα, ενώ η συνολική παραγωγή του οργανισμού υπολογίζεται με βάση ανεξάρτητες πηγές.
Η αύξηση των διαθέσιμων ποσοτήτων ενισχύει την προσφορά στην παγκόσμια αγορά, περιορίζοντας μέρος της πίεσης που είχε οδηγήσει τις τιμές σε υψηλά επίπεδα.
Το Στενό του Ορμούζ και η στρατηγική της Ερυθράς Θάλασσας
Καθοριστικό ρόλο στην αποκατάσταση της παραγωγής διαδραματίζει η σταδιακή βελτίωση της δυνατότητας μεταφοράς πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο.
Το Στενό του Ορμούζ, από το οποίο διέρχεται σημαντικό μέρος των παγκόσμιων θαλάσσιων μεταφορών πετρελαίου, βρέθηκε στο επίκεντρο των στρατιωτικών επιχειρήσεων και των απειλών κατά της εμπορικής ναυσιπλοΐας.
Η Σαουδική Αραβία αξιοποίησε εναλλακτικές διαδρομές, αυξάνοντας τη χρήση υποδομών στην Ερυθρά Θάλασσα και οργανώνοντας μεταφορές με δεξαμενόπλοια μέσω του Ορμούζ.
Σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης δεξαμενόπλοιων που επικαλείται το Bloomberg, οι σαουδαραβικές εξαγωγές έφτασαν κατά μέσο όρο τα 7 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον Οκτώβριο.
Πρόκειται για επίπεδα που προσεγγίζουν τις προπολεμικές εξαγωγές.
Η δυνατότητα διατήρησης αυτών των ροών θα εξαρτηθεί από την ασφάλεια των θαλάσσιων διαδρομών και την εξέλιξη της σύγκρουσης.
Η κατάσταση παραμένει εύθραυστη, καθώς οι απειλές κατά δεξαμενόπλοιων και ενεργειακών εγκαταστάσεων δεν έχουν εκλείψει.
Brent κάτω από τα 90 δολάρια – Η αγορά αλλάζει κατεύθυνση
Η επιστροφή μεγαλύτερων ποσοτήτων πετρελαίου στις διεθνείς αγορές συμπίπτει με σημαντική υποχώρηση των τιμών.
Στις 10 Νοεμβρίου, το Brent υποχώρησε στα 89,21 δολάρια το βαρέλι, σημειώνοντας πτώση περίπου 3% και περνώντας κάτω από το όριο των 90 δολαρίων για πρώτη φορά από τον Αύγουστο.
Η υποχώρηση ακολούθησε ακόμη μεγαλύτερη πτώση κατά την προηγούμενη συνεδρίαση.
Οι αγορές αντέδρασαν στις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έκανε λόγο για θετική δυναμική στις προσπάθειες τερματισμού του πολέμου με το Ιράν.
Ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι νέα αμερικανικά πλήγματα κατά της Τεχεράνης δεν θεωρούνται πιθανό άμεσο ενδεχόμενο.
Η προοπτική διπλωματικής αποκλιμάκωσης, σε συνδυασμό με την ανάκαμψη της παραγωγής, έχει περιορίσει το ασφάλιστρο γεωπολιτικού κινδύνου που ενσωματώνεται στις τιμές του πετρελαίου.
Ωστόσο, οι τιμές εξακολουθούν να βρίσκονται υψηλότερα από τα επίπεδα πριν από την έναρξη της σύγκρουσης.
JPMorgan: Η παγκόσμια αγορά επιστρέφει σε πλεόνασμα
Η ανάκαμψη της παραγωγής στη Μέση Ανατολή ενισχύει την εκτίμηση ότι η παγκόσμια αγορά πετρελαίου έχει αρχίσει να μετακινείται από την έλλειψη προσφοράς προς ένα περιβάλλον μεγαλύτερης διαθεσιμότητας.
Σύμφωνα με ανάλυση της JPMorgan, η αγορά επέστρεψε σε πλεόνασμα περίπου 1,1 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως τον Σεπτέμβριο.
Το πλεόνασμα εκτιμάται ότι αυξήθηκε στα 1,4 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον Οκτώβριο.
Οι αναλυτές της τράπεζας επισημαίνουν ότι η αύξηση των αποθεμάτων και των εμπορικών ροών επιβεβαιώνει τη βελτίωση της προσφοράς.
Οι παγκόσμιες εισαγωγές αργού αυξήθηκαν στα 44,9 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον Οκτώβριο, περίπου 1,3 εκατομμύρια περισσότερα σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα.
Την ίδια στιγμή, η ζήτηση έχει επηρεαστεί αρνητικά από τις υψηλές τιμές ενέργειας και τις οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου.
Η JPMorgan εκτιμά ότι η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου έχει μειωθεί κατά περίπου 3,3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως από την έναρξη της σύγκρουσης.
Η συνύπαρξη αυξανόμενης προσφοράς και περιορισμένης κατανάλωσης εξηγεί γιατί οι τιμές έχουν αρχίσει να υποχωρούν.
HSBC: Προς πλήρη αποκατάσταση της παραγωγής το 2027
Η HSBC αναθεώρησε ανοδικά τις προβλέψεις της για τη σαουδαραβική παραγωγή, εκτιμώντας ότι η αποκατάσταση των εξαγωγών εξελίσσεται ταχύτερα από ό,τι αναμενόταν.
Η τράπεζα αύξησε την πρόβλεψή της για την παραγωγή της Saudi Aramco κατά το τέταρτο τρίμηνο του 2026 στα 8,3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, από 6,3 εκατομμύρια προηγουμένως.
Για το 2027, η πρόβλεψη αναθεωρήθηκε στα 9,8 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, από 8,8 εκατομμύρια.
Η HSBC εκτιμά ότι η παραγωγή θα μπορούσε να επιστρέψει κοντά στα 10 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως έως τα μέσα του 2027.
Οι προβλέψεις αυτές καταρτίστηκαν πριν από τη δημοσίευση των νεότερων στοιχείων του OPEC και αποτελούν εκτιμήσεις της τράπεζας, όχι επίσημους στόχους παραγωγής.
Η σημαντική αύξηση που καταγράφηκε τον Οκτώβριο δείχνει πάντως ότι η αποκατάσταση μπορεί να πραγματοποιηθεί ταχύτερα από προηγούμενα σενάρια.
Η Aramco και η προσπάθεια μεγιστοποίησης της παραγωγής
Η Saudi Aramco, η μεγαλύτερη πετρελαϊκή εταιρεία της Σαουδικής Αραβίας, έχει καταστήσει σαφή την πρόθεσή της να αυξήσει την παραγωγή όσο το επιτρέπουν οι συνθήκες.
Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Αμίν Νάσερ, δήλωσε σε ενεργειακό συνέδριο στο Άμπου Ντάμπι ότι στόχος είναι η μεγιστοποίηση της παραγωγής κατά το τελευταίο τρίμηνο του έτους.
Η στρατηγική αυτή αντανακλά την προσπάθεια του Ριάντ να επαναφέρει τις εξαγωγές του, να αξιοποιήσει την παραγωγική του δυναμικότητα και να διατηρήσει τη θέση του στην παγκόσμια αγορά.
Η Saudi Aramco παραμένει καθοριστικός παράγοντας για τη διεθνή προσφορά πετρελαίου, καθώς διαθέτει μεγάλη παραγωγική δυναμικότητα και σημαντικές υποδομές μεταφοράς και εξαγωγής.
Ωστόσο, η πλήρης αξιοποίηση αυτών των δυνατοτήτων εξαρτάται από την ομαλή λειτουργία των ενεργειακών εγκαταστάσεων και των θαλάσσιων διαδρομών.
Το Ιράν χάνει παραγωγή – Κερδίζουν έδαφος άλλοι παραγωγοί
Η ανάκαμψη της Σαουδικής Αραβίας δεν αντανακλά την κατάσταση σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
Το Ιράν εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρούς περιορισμούς στην παραγωγή και στις εξαγωγές του, εξαιτίας του πολέμου και του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού.
Σύμφωνα με έρευνα του Bloomberg, η ιρανική παραγωγή μειώθηκε τον Οκτώβριο στα 1,9 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, το χαμηλότερο επίπεδο που καταγράφεται στη συγκεκριμένη σειρά στοιχείων από το 1989.
Η μείωση αυτή έρχεται σε αντίθεση με την ανάκαμψη άλλων παραγωγών.
Το Ιράκ αύξησε την παραγωγή του κατά περίπου 140.000 βαρέλια ημερησίως, στα 4,15 εκατομμύρια, ενώ το Κουβέιτ πρόσθεσε περίπου 130.000 βαρέλια, φτάνοντας τα 2 εκατομμύρια.
Η διαφοροποίηση αποτυπώνει τον άνισο αντίκτυπο του πολέμου στους παραγωγούς της περιοχής.
Η Σαουδική Αραβία ενισχύει την παρουσία της στην αγορά, την ώρα που η δυνατότητα του Ιράν να εξάγει πετρέλαιο παραμένει περιορισμένη.
Τι σημαίνει η εξέλιξη για την Ευρώπη και την Ελλάδα
Η αύξηση της προσφοράς πετρελαίου αποτελεί δυνητικά θετική εξέλιξη για τις ευρωπαϊκές οικονομίες, οι οποίες έχουν επιβαρυνθεί από το υψηλό ενεργειακό κόστος.
Για την Ελλάδα, που εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από τις εισαγωγές πετρελαίου, μια διατηρήσιμη αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών μπορεί να περιορίσει τις πιέσεις στο κόστος των καυσίμων και των μεταφορών.
Οι πιθανές επιδράσεις αφορούν τη βενζίνη και το πετρέλαιο κίνησης, το μεταφορικό κόστος των επιχειρήσεων, τις αεροπορικές και θαλάσσιες μεταφορές, καθώς και το γενικότερο επίπεδο τιμών.
Ωστόσο, η υποχώρηση της τιμής του αργού δεν μεταφέρεται αυτομάτως ή ισόποσα στις τελικές τιμές των καυσίμων.
Η φορολογία, η συναλλαγματική ισοτιμία ευρώ-δολαρίου, τα περιθώρια διύλισης και οι συνθήκες της εγχώριας αγοράς επηρεάζουν την τελική τιμή που πληρώνουν οι καταναλωτές.
Επομένως, η ανάκαμψη της παραγωγής στη Σαουδική Αραβία μπορεί να συμβάλει στη σταθεροποίηση του ενεργειακού κόστους, χωρίς να εγγυάται άμεση και αντίστοιχη μείωση των τιμών στην αντλία.
Η επόμενη κρίσιμη ημερομηνία για τον OPEC+
Οι χώρες του OPEC+ προετοιμάζονται για την επόμενη υπουργική συνάντησή τους στις 29 Νοεμβρίου, κατά την οποία αναμένεται να εξεταστούν οι στόχοι παραγωγής για το 2027.
Στο πλαίσιο της προετοιμασίας, ο οργανισμός αξιολογεί την τεχνική παραγωγική δυναμικότητα των κρατών-μελών.
Η διαδικασία αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά τις μεγάλες μεταβολές που προκάλεσε ο πόλεμος στις δυνατότητες παραγωγής και εξαγωγής.
Οι αποφάσεις θα επηρεαστούν από την πορεία της παγκόσμιας ζήτησης, την κατάσταση των ενεργειακών υποδομών και τις γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Η Σαουδική Αραβία, ως ένας από τους σημαντικότερους παραγωγούς του οργανισμού, θα διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στις διαβουλεύσεις.
Η επιστροφή του πετρελαίου αλλάζει τις ισορροπίες
Η σαουδαραβική παραγωγή βρίσκεται πλέον πολύ κοντά στα επίπεδα που είχαν καταγραφεί πριν από τον πόλεμο με το Ιράν.
Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί μια ουσιαστική αλλαγή στις συνθήκες της παγκόσμιας αγοράς ενέργειας.
Από μια περίοδο έντονων διαταραχών και περιορισμένης προσφοράς, η αγορά περνά σταδιακά σε ένα περιβάλλον μεγαλύτερης διαθεσιμότητας πετρελαίου.
Η αποκλιμάκωση των τιμών μπορεί να προσφέρει ανακούφιση σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά, αλλά η σταθερότητα της ανάκαμψης παραμένει άμεσα συνδεδεμένη με την ασφάλεια στον Περσικό Κόλπο.
Η γεωπολιτική αβεβαιότητα εξακολουθεί να αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα κινδύνου.
Η Σαουδική Αραβία δείχνει ότι μπορεί να αποκαταστήσει την παραγωγή της παρά τον πόλεμο. Το ερώτημα είναι εάν η Μέση Ανατολή μπορεί να διατηρήσει τις ενεργειακές ροές χωρίς μια νέα στρατιωτική κλιμάκωση.
Πηγή: pagenews.gr