Νετανιάχου πιέζει Τραμπ για νέο χτύπημα στο Ιράν – Το τελεσίγραφο της 3ης Νοεμβρίου
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 12 '
Πηγή Φωτογραφίας: AP Photo//Νετανιάχου πιέζει Τραμπ για νέο χτύπημα στο Ιράν – Το τελεσίγραφο της 3ης Νοεμβρίου
Η αντίστροφη μέτρηση για τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου εξελίσσεται σε κρίσιμο ορόσημο για τη Μέση Ανατολή, καθώς ο Μπενιαμίν Νετανιάχου πιέζει τον Ντόναλντ Τραμπ να επαναλάβει τα στρατιωτικά πλήγματα εναντίον του Ιράν, την ώρα που η Ουάσιγκτον επιχειρεί μια τελευταία διπλωματική προσέγγιση με την Τεχεράνη.
Σύμφωνα με πληροφορίες των Financial Times, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός ζήτησε από τον Αμερικανό πρόεδρο, κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας το Σάββατο 31 Οκτωβρίου, να προχωρήσει σε νέες επιθέσεις μετά την ολοκλήρωση της εκλογικής διαδικασίας στις ΗΠΑ.
Η συζήτηση αποτυπώνει τη διαφορετική προσέγγιση των δύο ηγετών απέναντι στην επόμενη φάση της σύγκρουσης.
Το Ισραήλ επιδιώκει να διατηρηθεί η στρατιωτική πίεση στην Τεχεράνη. Ο Τραμπ, αντίθετα, δεν έχει λάβει οριστική απόφαση και εμφανίζεται διατεθειμένος να εξετάσει εάν οι διαπραγματεύσεις μπορούν να οδηγήσουν σε μια προσωρινή συμφωνία.
Στο επίκεντρο βρίσκονται τρία ζητήματα με τεράστια γεωπολιτική σημασία: το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, η ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ και η δυνατότητα επανέναρξης των εξαγωγών ιρανικού πετρελαίου.
Η τηλεφωνική επικοινωνία που αποκάλυψε τις διαφωνίες
Η επικοινωνία Τραμπ–Νετανιάχου πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο κατά την οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες προετοιμάζονται για το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής επιχείρησης, χωρίς να έχουν εγκαταλείψει τη διπλωματική οδό.
Κατά το ρεπορτάζ του Axios, που επικαλείται μία ισραηλινή και μία αμερικανική πηγή, η συζήτηση ήταν ιδιαίτερα ευθεία.
Η ισραηλινή πηγή τη χαρακτήρισε δύσκολη, ενώ η αμερικανική την περιέγραψε ως άμεση.
Η ουσία της διαφωνίας αφορά τον χρόνο και τη σκοπιμότητα μιας νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης.
Ο Νετανιάχου ζητά ταχεία επανάληψη των επιθέσεων μετά τις εκλογές της 3ης Νοεμβρίου, εκτιμώντας ότι η παράταση των συνομιλιών ενδέχεται να δώσει στην Τεχεράνη περιθώρια να διατηρήσει κρίσιμες στρατιωτικές και πυρηνικές δυνατότητες.
Ο Τραμπ, από την πλευρά του, εξακολουθεί να εξετάζει το ενδεχόμενο μιας συμφωνίας, παρά τις δημόσιες αμφιβολίες του για την αξιοπιστία της ιρανικής ηγεσίας.
Ούτε ο Λευκός Οίκος ούτε το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού σχολίασαν επισήμως το περιεχόμενο της τηλεφωνικής επικοινωνίας.
Τραμπ: «Έχουμε ακόμη μία ή δύο εγκαταστάσεις να αντιμετωπίσουμε»
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει διατηρήσει δημόσια την απειλή νέων στρατιωτικών πληγμάτων.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους το Σάββατο, αναφέρθηκε σε συγκεκριμένες εγκαταστάσεις του Ιράν που, σύμφωνα με τον ίδιο, παραμένουν πιθανοί στόχοι.
«Πρέπει ακόμη να αντιμετωπίσουμε, θα έλεγα, μία ή δύο εγκαταστάσεις. Αλλά μπορούμε να το κάνουμε σε δέκα λεπτά», δήλωσε.
Ο Τραμπ αναφέρθηκε ειδικά στην εγκατάσταση που είναι γνωστή ως Pickaxe Mountain, η οποία έχει απασχολήσει τις δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών λόγω υποψιών ότι συνδέεται με την αποθήκευση πυρηνικού υλικού.
Η ακριβής λειτουργία και η σημερινή κατάσταση της εγκατάστασης δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα στο σύνολό τους.
Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι οι στρατιωτικές επιλογές παραμένουν διαθέσιμες, αλλά ταυτόχρονα δήλωσε ότι οι διαπραγματεύσεις με το Ιράν προχωρούν.
«Οι διαπραγματεύσεις πηγαίνουν καλά», είπε, προσθέτοντας ωστόσο ότι οι Ιρανοί «δεν είναι πολύ αξιόπιστοι».
Οι δηλώσεις αυτές αντανακλούν τη διπλή τακτική της Ουάσιγκτον: διατήρηση στρατιωτικής πίεσης και παράλληλη αναζήτηση διπλωματικής διευθέτησης.
Το Κατάρ αναζητά συμφωνία πριν από την επόμενη επίθεση
Στο διπλωματικό πεδίο, το Κατάρ έχει αναλάβει κεντρικό διαμεσολαβητικό ρόλο.
Οι συνομιλίες στην Ντόχα συνεχίστηκαν για τρίτη διαδοχική ημέρα την Κυριακή 1η Νοεμβρίου, με στόχο να διαμορφωθεί ένα πλαίσιο που θα επιτρέψει την επανεκκίνηση ουσιαστικών διαπραγματεύσεων μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν.
Σύμφωνα με τους Financial Times, οι διαμεσολαβητές εξετάζουν μια προσωρινή διευθέτηση που θα μπορούσε να περιλαμβάνει το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ από την ιρανική πλευρά.
Σε αντάλλαγμα, η Ουάσιγκτον θα μπορούσε να άρει τον αποκλεισμό που έχει επιβάλει, να επιτρέψει την επανέναρξη των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου και να αποδεσμεύσει μέρος των παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων.
Μια τέτοια συμφωνία θα αποτελούσε ενδιάμεσο στάδιο και όχι συνολική επίλυση της αντιπαράθεσης.
Οι πιο δύσκολες διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα θα ακολουθούσαν.
Ωστόσο, ακόμη και η προσωρινή διευθέτηση αντιμετωπίζει σοβαρά εμπόδια, κυρίως ως προς τη σειρά με την οποία θα υλοποιηθούν οι δεσμεύσεις κάθε πλευράς.
Στενά του Ορμούζ: Το ενεργειακό κλειδί της συμφωνίας
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαδρόμους για τη μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η διατάραξη της ναυσιπλοΐας στην περιοχή έχει επηρεάσει τις ενεργειακές αγορές και έχει αυξήσει την αβεβαιότητα για τις οικονομίες που εξαρτώνται από εισαγωγές καυσίμων.
Για την Ουάσιγκτον, η αποκατάσταση της ασφαλούς διέλευσης αποτελεί σημαντική προτεραιότητα.
Για την Τεχεράνη, η δυνατότητα επανέναρξης των εξαγωγών πετρελαίου και η πρόσβαση σε δεσμευμένα κεφάλαια αποτελούν βασικά διαπραγματευτικά ανταλλάγματα.
Η δυσκολία βρίσκεται στην αμοιβαία δυσπιστία.
Το Ιράν ζητά εγγυήσεις ότι οι αμερικανικές δεσμεύσεις θα υλοποιηθούν, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν διασφαλίσεις ότι η Τεχεράνη θα αποκαταστήσει πράγματι τη ναυσιπλοΐα και θα τηρήσει τους όρους μιας συμφωνίας.
Η σειρά των ενεργειών αποκτά επομένως σχεδόν την ίδια σημασία με το περιεχόμενό τους.
Η πιθανότητα μιας προσωρινής συμφωνίας έχει ιδιαίτερη σημασία και για την Ευρώπη, καθώς μια νέα κλιμάκωση στον Περσικό Κόλπο θα μπορούσε να επιβαρύνει περαιτέρω τις διεθνείς τιμές ενέργειας και το κόστος των θαλάσσιων μεταφορών.
Τα 440 κιλά εμπλουτισμένου ουρανίου στο επίκεντρο
Πέρα από την ενεργειακή διάσταση, το δυσκολότερο ζήτημα παραμένει το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ των Financial Times, η Ουάσιγκτον ζητά από την Τεχεράνη να παραδώσει ή να μεταφέρει εκτός χώρας το απόθεμα των περίπου 440 κιλών ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού.
Η ιρανική πλευρά απορρίπτει την απαίτηση.
Παράλληλα, εξακολουθούν να υπάρχουν διαφωνίες για την πρόσβαση διεθνών επιθεωρητών στις πυρηνικές εγκαταστάσεις και για τη δυνατότητα αξιόπιστης επαλήθευσης οποιασδήποτε συμφωνίας.
Οι επιθεωρήσεις αποτελούν κρίσιμο στοιχείο, καθώς χωρίς επαρκή πρόσβαση είναι δύσκολο να αξιολογηθεί με βεβαιότητα η κατάσταση του πυρηνικού προγράμματος.
Η Τεχεράνη υποστηρίζει διαχρονικά ότι δεν επιδιώκει την κατασκευή πυρηνικών όπλων.
Η Ουάσιγκτον και το Ισραήλ, από την πλευρά τους, θεωρούν ότι το επίπεδο εμπλουτισμού ουρανίου και οι περιορισμοί στους ελέγχους δημιουργούν σοβαρούς κινδύνους.
Η διαφωνία αυτή παραμένει ο βασικός λόγος για τον οποίο μια συνολική συμφωνία εμφανίζεται δυσκολότερη από μια προσωρινή διευθέτηση για το πετρέλαιο και τη ναυσιπλοΐα.
Η επιστολή Βανς και το παρασκήνιο των διαπραγματεύσεων
Σημαντική εξέλιξη αποτελεί και η παρέμβαση του Αμερικανού αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσιοποιήθηκαν, ο Βανς απέστειλε πρόσφατα επιστολή στον επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, Μοχσέν Ρεζαΐ, επιχειρώντας να δημιουργήσει προϋποθέσεις για την επανέναρξη των συνομιλιών.
Η επικοινωνία θεωρείται μία από τις σημαντικότερες υψηλού επιπέδου αμερικανικές προσεγγίσεις προς την Τεχεράνη τους τελευταίους μήνες.
Ο Ρεζαΐ αναγνώρισε ότι έλαβε την επιστολή, χωρίς να αποκαλύψει το περιεχόμενό της.
«Διάβασα την επιστολή. Δεν έχω απαντήσει ακόμη. Ο τόνος τους έχει αλλάξει εντελώς», δήλωσε.
Ο ίδιος παρουσίασε την αλλαγή ύφους ως θετικό σημάδι, αλλά επανέλαβε ότι οι διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα προϋποθέτουν την αποδοχή βασικών ιρανικών αιτημάτων.
Η ύπαρξη αυτής της επικοινωνίας δείχνει ότι, παρά τις δημόσιες απειλές, οι δύο πλευρές εξακολουθούν να αναζητούν διαύλους συνεννόησης.
Το Ισραήλ φοβάται ότι η διπλωματία θα καθυστερήσει τις επιθέσεις
Η ισραηλινή ηγεσία παρακολουθεί με επιφυλακτικότητα τις επαφές στην Ντόχα.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες των Financial Times, εκτιμήσεις των ισραηλινών υπηρεσιών πληροφοριών αναγνωρίζουν ότι οι διαπραγματεύσεις ενδέχεται να παρουσιάσουν αρκετή πρόοδο ώστε να πείσουν τον Τραμπ να αναβάλει, τουλάχιστον προσωρινά, μια νέα στρατιωτική επιχείρηση.
Αυτό ακριβώς αποτελεί σημείο τριβής ανάμεσα στις δύο κυβερνήσεις.
Το Ισραήλ θεωρεί ότι η στρατιωτική πίεση είναι απαραίτητη για να περιοριστούν οι πυρηνικές και πυραυλικές δυνατότητες του Ιράν.
Η αμερικανική κυβέρνηση εξετάζει, αντίθετα, εάν μια περιορισμένη συμφωνία μπορεί να εξασφαλίσει άμεσα οφέλη χωρίς το κόστος μιας νέας μεγάλης κλιμάκωσης.
Οι διαφορετικές προτεραιότητες δεν σημαίνουν ότι η στρατηγική συνεργασία Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ έχει διακοπεί.
Αναδεικνύουν όμως ότι η απόφαση για το πότε και υπό ποιες προϋποθέσεις θα πραγματοποιηθούν νέες επιθέσεις παραμένει αντικείμενο διαβουλεύσεων.
Η 4η Νοεμβρίου ως πιθανό στρατιωτικό ορόσημο
Οι ανησυχίες για νέα κλιμάκωση δεν περιορίζονται στο Ισραήλ.
Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσιοποιήθηκαν από το Associated Press και άλλα αμερικανικά μέσα, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν προειδοποιήσει συμμάχους στη Μέση Ανατολή να προετοιμαστούν για το ενδεχόμενο νέων επιθέσεων κατά του Ιράν μετά τις εκλογές.
Σε ορισμένες ενημερώσεις έχει αναφερθεί ως πιθανό χρονικό σημείο ακόμη και η 4η Νοεμβρίου, χωρίς να υπάρχει επιβεβαιωμένη απόφαση για έναρξη επιχειρήσεων εκείνη την ημέρα.
Η προετοιμασία αφορά όχι μόνο πιθανά αμερικανικά πλήγματα αλλά και την αντίδραση της Τεχεράνης.
Χώρες του Κόλπου ανησυχούν ότι μια νέα επιχείρηση θα μπορούσε να προκαλέσει επιθέσεις εναντίον ενεργειακών εγκαταστάσεων, στρατιωτικών βάσεων και κρίσιμων υποδομών.
Η περιφερειακή διάσταση είναι καθοριστική, καθώς μια στρατιωτική αναμέτρηση δεν θα περιοριζόταν απαραίτητα στα εδάφη των δύο άμεσα εμπλεκόμενων πλευρών.
Η προειδοποίηση της Τεχεράνης για σκληρή απάντηση
Η ιρανική ηγεσία έχει καταστήσει σαφές ότι δεν θα αντιμετωπίσει παθητικά μια νέα στρατιωτική επιχείρηση.
Η Τεχεράνη προειδοποιεί ότι ενδεχόμενες επιθέσεις θα μπορούσαν να προκαλέσουν αντίποινα εναντίον αμερικανικών και ισραηλινών στόχων στην περιοχή.
Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, έχει δώσει εντολή στις ένοπλες δυνάμεις να βρίσκονται σε ετοιμότητα για την αντιμετώπιση νέων επιθέσεων.
Παράλληλα, η ιρανική πλευρά επιμένει ότι παραμένει ανοιχτή σε μια διπλωματική διευθέτηση, εφόσον οι Ηνωμένες Πολιτείες αποδεχθούν τους βασικούς όρους που έχει θέσει.
Ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δήλωσε την Κυριακή ότι δεν έχει ακόμη επιτευχθεί συμφωνία.
«Καταβάλλουμε κάθε προσπάθεια και ελπίζουμε ότι η άλλη πλευρά θα επιδείξει αρκετή λογική ώστε να επιλέξει τη διπλωματία αντί άλλων δρόμων», ανέφερε.
Η δήλωση επιβεβαιώνει ότι οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται, αλλά δεν έχουν καταλήξει σε κοινά αποδεκτό πλαίσιο.
Το δίλημμα Τραμπ: Στρατιωτική πίεση ή προσωρινή συμφωνία
Για τον Αμερικανό πρόεδρο, η απόφαση έχει στρατηγικές, οικονομικές και πολιτικές διαστάσεις.
Μια νέα στρατιωτική επιχείρηση θα μπορούσε να αυξήσει την πίεση στην Τεχεράνη, αλλά θα δημιουργούσε και κίνδυνο ευρύτερης σύγκρουσης.
Οι χώρες του Κόλπου ανησυχούν ιδιαίτερα για πιθανές επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές και για περαιτέρω διαταραχές στη ναυσιπλοΐα.
Παράλληλα, οι υψηλές τιμές καυσίμων αποτελούν σημαντικό πρόβλημα για την αμερικανική οικονομία.
Μια προσωρινή συμφωνία για τα Στενά του Ορμούζ θα μπορούσε να περιορίσει ορισμένες από αυτές τις πιέσεις.
Δεν θα επέλυε όμως αυτομάτως τις διαφωνίες για το πυρηνικό πρόγραμμα, τους βαλλιστικούς πυραύλους και τις περιφερειακές δραστηριότητες του Ιράν.
Η αμερικανική κυβέρνηση βρίσκεται επομένως μπροστά σε μια επιλογή με αβέβαιες συνέπειες: να συνεχίσει τις συνομιλίες με τον κίνδυνο να μην επιτευχθεί συμφωνία ή να επανέλθει στη στρατιωτική δράση με τον κίνδυνο μιας νέας περιφερειακής κλιμάκωσης.
Το τελευταίο παράθυρο της Ντόχα πριν από τις αμερικανικές κάλπες
Οι επόμενες διπλωματικές επαφές αναμένεται να επικεντρωθούν στη σειρά εφαρμογής των αμοιβαίων δεσμεύσεων και στις εγγυήσεις που ζητούν οι δύο πλευρές.
Οι διαμεσολαβητές εκτιμούν ότι υπάρχει κάποια ευελιξία, αλλά οι διαφορές παραμένουν ουσιαστικές.
Για την Τεχεράνη, η άρση του αποκλεισμού και η αποδέσμευση κεφαλαίων συνδέονται άμεσα με την οικονομική επιβίωση της χώρας.
Για την Ουάσιγκτον, η αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας και οι εγγυήσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα αποτελούν βασικές προϋποθέσεις οποιασδήποτε συμφωνίας.
Για το Ισραήλ, το ερώτημα είναι εάν η διπλωματική διαδικασία μπορεί να περιορίσει αποτελεσματικά τις ιρανικές στρατιωτικές δυνατότητες.
Ο Τραμπ εξακολουθεί να αποφεύγει μια οριστική δημόσια δέσμευση για νέα επίθεση.
Ο Αραγτσί, από την άλλη, επιμένει ότι η Τεχεράνη αναμένει απαντήσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Δεν υπάρχει ακόμη συμφωνία», ξεκαθάρισε ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, συνδέοντας την προοπτική προόδου με την ανταπόκριση της αμερικανικής πλευράς στα ιρανικά αιτήματα.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
