Η ΕΕ ανοίγει νέα γραμμή 45 δισ. για την Ουκρανία – Ο λογαριασμός στον Πούτιν, οι εγγυήσεις στην Ευρώπη
Πηγή Φωτογραφίας: AP Photo//Η ΕΕ ανοίγει νέα γραμμή 45 δισ. για την Ουκρανία – Ο λογαριασμός στον Πούτιν, οι εγγυήσεις στην Ευρώπη
Η Ευρωπαϊκή Ένωση προετοιμάζει μια ακόμη μεγάλη οικονομική παρέμβαση για τη στήριξη της Ουκρανίας, καθώς ο πόλεμος με τη Ρωσία συνεχίζει να εξαντλεί τα δημόσια οικονομικά του Κιέβου και να αυξάνει τις ανάγκες για στρατιωτικό εξοπλισμό.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει τη χορήγηση νέου δανείου ύψους 45 δισ. ευρώ για το 2027, επιδιώκοντας να διασφαλίσει ότι η ουκρανική κυβέρνηση θα μπορεί να χρηματοδοτεί τόσο τις βασικές κρατικές λειτουργίες όσο και τις αμυντικές της επιχειρήσεις.
Το σχέδιο περιλαμβάνει έναν ιδιαίτερα σημαντικό πολιτικό και οικονομικό όρο: η αποπληρωμή του δανείου προβλέπεται να συνδεθεί με τις μελλοντικές πολεμικές επανορθώσεις που θα οφείλει να καταβάλει η Ρωσία.
Η επιλογή αυτή μεταφέρει στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής συζήτησης ένα δύσκολο ερώτημα: πώς μπορεί η ΕΕ να χρηματοδοτήσει σήμερα την Ουκρανία, χωρίς να μετατρέψει το σύνολο του κόστους σε μόνιμη επιβάρυνση των ευρωπαϊκών προϋπολογισμών;
Το νέο χρηματοδοτικό πακέτο εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των Βρυξελλών να εξασφαλίσουν σταθερή οικονομική στήριξη προς το Κίεβο, σε μια περίοδο κατά την οποία οι πολεμικές ανάγκες αυξάνονται και η προοπτική άμεσης ειρηνευτικής συμφωνίας παραμένει αβέβαιη.
Γιατί η Ουκρανία χρειάζεται άλλα 45 δισ. ευρώ
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που παρουσιάζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι χρηματοδοτικές ανάγκες της Ουκρανίας για το 2027 αναμένεται να φτάσουν περίπου τα 70 δισ. ευρώ.
Το προτεινόμενο ευρωπαϊκό δάνειο των 45 δισ. ευρώ θα μπορούσε να καλύψει σχεδόν τα δύο τρίτα αυτού του ποσού.
Το υπόλοιπο αναμένεται να αναζητηθεί από άλλους διεθνείς εταίρους.
Η ανάγκη για πρόσθετη χρηματοδότηση συνδέεται άμεσα με τη συνέχιση και την ένταση του πολέμου.
Η ουκρανική οικονομία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τις συνέπειες των ρωσικών επιθέσεων, τις καταστροφές υποδομών και τις τεράστιες απαιτήσεις της πολεμικής προσπάθειας.
Ταυτόχρονα, το ουκρανικό κράτος πρέπει να συνεχίσει να καταβάλλει μισθούς, να χρηματοδοτεί δημόσιες υπηρεσίες και να διατηρεί τη λειτουργία κρίσιμων υποδομών.
Για τις Βρυξέλλες, η οικονομική σταθερότητα της Ουκρανίας αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για τη διατήρηση της αμυντικής της ικανότητας.
Μια δημοσιονομική κρίση θα μπορούσε να περιορίσει τη δυνατότητα του Κιέβου να συνεχίσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις και να στηρίξει τον πληθυσμό του.
25 δισ. για τον στρατό, 20 δισ. για τον κρατικό προϋπολογισμό
Το νέο δάνειο προβλέπεται να κατευθυνθεί σε δύο βασικούς τομείς.
Έως 25 δισ. ευρώ θα διατεθούν για στρατιωτική βοήθεια, ενώ έως 20 δισ. ευρώ θα χρησιμοποιηθούν για τη γενικότερη χρηματοδότηση του ουκρανικού προϋπολογισμού.
Η κατανομή αποτυπώνει τις δύο παράλληλες προτεραιότητες της ευρωπαϊκής στήριξης.
Η πρώτη είναι η διατήρηση της στρατιωτικής ικανότητας της Ουκρανίας απέναντι στη Ρωσία.
Η δεύτερη είναι η αποτροπή μιας οικονομικής αποσταθεροποίησης που θα μπορούσε να επηρεάσει την καθημερινή λειτουργία του κράτους.
Η χρηματοδότηση του προϋπολογισμού είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς επιτρέπει στην ουκρανική κυβέρνηση να διατηρεί πόρους για βασικές δημόσιες δαπάνες.
Από την άλλη πλευρά, η στρατιωτική βοήθεια ανταποκρίνεται στις αυξανόμενες ανάγκες για οπλικά συστήματα, πυρομαχικά και τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται στο πεδίο των επιχειρήσεων.
Ο πόλεμος των drones αλλάζει τον στρατιωτικό προϋπολογισμό
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η αυξανόμενη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Ο Ευρωπαίος επίτροπος Άμυνας, Άντριους Κουμπίλιους, έχει επισημάνει ότι η Ουκρανία θα χρειαστεί να διαθέσει σημαντικό μέρος του στρατιωτικού της προϋπολογισμού για drones.
Η εκτίμηση συνδέεται με την αναμενόμενη αύξηση της χρήσης μη επανδρωμένων συστημάτων από τη Ρωσία.
Τα drones έχουν αποκτήσει κεντρικό ρόλο στις στρατιωτικές επιχειρήσεις, καθώς χρησιμοποιούνται για αναγνώριση, επιτήρηση και επιθέσεις εναντίον στόχων.
Η εξέλιξη αυτή αυξάνει την ανάγκη τόσο για νέα μη επανδρωμένα συστήματα όσο και για τεχνολογίες αντιμετώπισής τους.
Για την Ουκρανία, η διατήρηση επαρκούς χρηματοδότησης σε αυτόν τον τομέα συνδέεται άμεσα με την επιχειρησιακή της ικανότητα.
Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η ενίσχυση του Κιέβου συνεπάγεται και την ανάγκη σταθερών χρηματοδοτικών ροών προς τις αμυντικές προμήθειες.
Ποιος θα αποπληρώσει το δάνειο; Η ρήτρα των ρωσικών επανορθώσεων
Το πιο ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του σχεδίου αφορά την αποπληρωμή.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει ότι το δάνειο θα αποπληρωθεί μέσω μελλοντικών πολεμικών επανορθώσεων από τη Ρωσία.
Με τον τρόπο αυτό, η ΕΕ επιχειρεί να συνδέσει την οικονομική στήριξη της Ουκρανίας με την ευθύνη της Μόσχας για τις συνέπειες του πολέμου.
Ωστόσο, η συγκεκριμένη πρόβλεψη δημιουργεί σημαντικά πρακτικά ερωτήματα.
Η καταβολή επανορθώσεων προϋποθέτει μελλοντικές νομικές, πολιτικές και οικονομικές διαδικασίες, των οποίων η έκβαση δεν είναι εξασφαλισμένη.
Επομένως, η ύπαρξη σχετικής ρήτρας δεν σημαίνει ότι τα χρήματα θα καταβληθούν άμεσα από τη Ρωσία.
Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο το ευρωπαϊκό σχέδιο περιλαμβάνει πρόσθετες χρηματοδοτικές εγγυήσεις.
Η ΕΕ επιδιώκει να εξασφαλίσει ότι η χρηματοδότηση της Ουκρανίας δεν θα εξαρτάται αποκλειστικά από την αβέβαιη προοπτική μελλοντικών επανορθώσεων.
Τα δεσμευμένα ρωσικά κεφάλαια στο επίκεντρο
Η Ευρωπαϊκή Ένωση διατηρεί επίσης τη δυνατότητα αξιοποίησης δεσμευμένων ρωσικών χρηματικών διαθεσίμων και των κερδών που συνδέονται με αυτά για την αποπληρωμή του δανείου.
Η πρόβλεψη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς μεγάλα ποσά ρωσικών περιουσιακών στοιχείων έχουν ακινητοποιηθεί στο πλαίσιο των κυρώσεων που επιβλήθηκαν μετά την εισβολή στην Ουκρανία.
Η χρήση των περιουσιακών αυτών στοιχείων αποτελεί σύνθετο νομικό και χρηματοοικονομικό ζήτημα.
Η δέσμευση ενός περιουσιακού στοιχείου δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με μεταβίβαση της κυριότητάς του.
Επίσης, πρέπει να διακρίνεται η αξιοποίηση των εσόδων που παράγουν τα δεσμευμένα κεφάλαια από την άμεση χρήση του ίδιου του κεφαλαίου.
Το προτεινόμενο δάνειο προβλέπει δυνατότητες αποπληρωμής που συνδέονται με αυτά τα περιουσιακά στοιχεία, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχουν ήδη πραγματοποιηθεί όλες οι αναγκαίες νομικές ενέργειες για τη χρησιμοποίησή τους.
Η συζήτηση αυτή είναι κρίσιμη, επειδή συνδέει την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση με τη μελλοντική διαχείριση των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων.
Τι ισχύει για το προηγούμενο δάνειο των 90 δισ. ευρώ
Το νέο σχέδιο παρουσιάζεται ενώ οι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν ήδη συμφωνήσει σε προηγούμενο δανειακό πλαίσιο ύψους 90 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026–2027.
Η νέα πρόταση των 45 δισ. ευρώ πρέπει επομένως να εξεταστεί σε σχέση με τον ευρύτερο ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό σχεδιασμό, ώστε να αποσαφηνιστεί πώς εντάσσεται στις ήδη συμφωνημένες δεσμεύσεις.
Η συζήτηση για τη χρηματοδότηση έχει αναδείξει και τις διαφορετικές προσεγγίσεις μεταξύ των κρατών-μελών.
Η Τσεχία, η Ουγγαρία και η Σλοβακία δεν θα συμμετάσχουν οικονομικά στο προηγούμενο σχήμα, σύμφωνα με τις προβλέψεις που περιγράφονται στο αρχικό δημοσίευμα.
Η διαφοροποίηση αυτή δείχνει ότι η ευρωπαϊκή στήριξη προς την Ουκρανία δεν συνεπάγεται πάντοτε ταυτόσημες χρηματοδοτικές δεσμεύσεις για όλα τα κράτη.
Παρά τις επιμέρους διαφωνίες, η Κομισιόν επιδιώκει να διατηρήσει τη συνολική πολιτική υποστήριξη της Ένωσης.
Φον ντερ Λάιεν: Στόχος η στήριξη και από τους 27
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, εμφανίζεται πεπεισμένη ότι το νέο σχέδιο μπορεί να εξασφαλίσει την υποστήριξη και των 27 κρατών-μελών.
Η αισιοδοξία αυτή συνδέεται με την κοινή επιδίωξη των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων να συνεχιστεί η οικονομική βοήθεια προς την Ουκρανία.
Ωστόσο, η πολιτική υποστήριξη δεν καταργεί τις θεσμικές διαδικασίες.
Η πρόταση αποτελείται από δύο μέρη, τα οποία χρειάζονται την έγκριση των αρμόδιων ευρωπαϊκών θεσμών.
Απαιτείται συμμετοχή τόσο των κυβερνήσεων των κρατών-μελών όσο και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Παράλληλα, η τροποποίηση του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού προϋποθέτει ομόφωνη έγκριση.
Αυτό σημαίνει ότι οι διαπραγματεύσεις μπορεί να αποδειχθούν σύνθετες, ακόμη και αν υπάρχει ευρεία συμφωνία ως προς την ανάγκη στήριξης του Κιέβου.
Χρήματα με όρους: Κράτος δικαίου και καταπολέμηση της διαφθοράς
Η εκταμίευση του δανείου δεν προβλέπεται να είναι ανεξάρτητη από τις μεταρρυθμιστικές υποχρεώσεις της Ουκρανίας.
Σύμφωνα με την πρόταση, η χρηματοδότηση θα συνδέεται με την πρόοδο σε συγκεκριμένους τομείς.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται το κράτος δικαίου, η καταπολέμηση της διαφθοράς και η διαχείριση των δημόσιων οικονομικών.
Οι προϋποθέσεις αυτές αποσκοπούν στη διασφάλιση ότι η ευρωπαϊκή βοήθεια θα συνοδεύεται από θεσμικές εγγυήσεις.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη συνδέσει σημαντικά χρηματοδοτικά εργαλεία με μεταρρυθμίσεις στη δημόσια διοίκηση και στους μηχανισμούς ελέγχου.
Στην περίπτωση της Ουκρανίας, οι όροι αυτοί αποκτούν πρόσθετη σημασία λόγω του μεγέθους των οικονομικών πόρων και των συνθηκών πολέμου.
Η Κομισιόν επιδιώκει να συνδυάσει την άμεση ανάγκη χρηματοδότησης με τη μακροπρόθεσμη ενίσχυση των ουκρανικών θεσμών.
Τι θα συμβεί με τους τόκους από το 2028
Το σχέδιο προβλέπει ότι η Ουκρανία θα είναι τυπικά υπεύθυνη για την καταβολή τόκων από το 2028.
Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδιάζει να παρέχει επιδότηση για την κάλυψη αυτών των δαπανών.
Η πρόβλεψη αυτή έχει στόχο να αποτρέψει την επιβάρυνση του ουκρανικού προϋπολογισμού με πρόσθετο κόστος εξυπηρέτησης του χρέους σε μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο.
Ταυτόχρονα, όμως, σημαίνει ότι η ευρωπαϊκή χρηματοδοτική συμμετοχή δεν περιορίζεται στην αρχική χορήγηση του δανείου.
Η κάλυψη των τόκων δημιουργεί πρόσθετες υποχρεώσεις για το ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό πλαίσιο.
Επομένως, το συνολικό κόστος του μηχανισμού θα εξαρτηθεί από τους τελικούς όρους δανεισμού, τη διάρκεια και τις προβλέψεις για την επιδότηση.
Ανοίγει η πόρτα και για χώρες εκτός ΕΕ
Μια ακόμη πρόβλεψη επιτρέπει τη συμμετοχή χωρών που δεν ανήκουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Προϋπόθεση είναι να διαθέτουν ισχυρή πιστοληπτική αξιολόγηση και να παρέχουν εγγυήσεις υπέρ του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού για τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας.
Με αυτόν τον τρόπο, η Κομισιόν επιχειρεί να διευρύνει τη βάση στήριξης του δανειακού μηχανισμού.
Η συμμετοχή αξιόπιστων διεθνών εταίρων θα μπορούσε να ενισχύσει τις εγγυήσεις που συνοδεύουν το πρόγραμμα.
Παράλληλα, θα επέτρεπε σε χώρες εκτός ΕΕ να συμβάλουν στη χρηματοδότηση της Ουκρανίας μέσω ενός οργανωμένου ευρωπαϊκού σχήματος.
Το πραγματικό διακύβευμα: Ποιος πληρώνει όσο συνεχίζεται ο πόλεμος;
Η νέα πρόταση των 45 δισ. ευρώ αποτυπώνει τη δυσκολία που αντιμετωπίζει η Ευρωπαϊκή Ένωση: να συνεχίσει να στηρίζει οικονομικά και στρατιωτικά την Ουκρανία, ενώ οι ανάγκες του πολέμου αυξάνονται.
Η Κομισιόν επιχειρεί να εξασφαλίσει προβλέψιμη χρηματοδότηση για το 2027, να συνδέσει τη μελλοντική αποπληρωμή με τη Ρωσία και να διατηρήσει μηχανισμούς ευρωπαϊκής εγγύησης.
Ωστόσο, η προοπτική ρωσικών επανορθώσεων δεν εξαλείφει τους σημερινούς χρηματοδοτικούς κινδύνους.
Η ευρωπαϊκή στήριξη προϋποθέτει δανεισμό, εγγυήσεις, πολιτικές αποφάσεις και τη διατήρηση της εμπιστοσύνης των κρατών-μελών.
Η πρόταση έχει επομένως τόσο οικονομική όσο και γεωπολιτική διάσταση.
Για την Ουκρανία, τα 45 δισ. ευρώ αποτελούν πιθανή πηγή κρίσιμης χρηματοδότησης.
Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, αποτελούν νέα δοκιμασία της δυνατότητάς της να στηρίζει μακροπρόθεσμα μια χώρα που βρίσκεται σε πόλεμο.
Το ευρωπαϊκό σχέδιο επιχειρεί να μεταφέρει στη Ρωσία την τελική ευθύνη της αποπληρωμής. Μέχρι να υπάρξουν, όμως, πραγματικές επανορθώσεις ή άλλος διαθέσιμος μηχανισμός εξόφλησης, οι ευρωπαϊκές εγγυήσεις παραμένουν κρίσιμο μέρος της εξίσωσης.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο