Γιατί οι θιασώτες του MAGA μισούν την Ευρώπη;

«Ακόμα κι αν απευθύνεται απλώς στην εκλογική βάση του MAGA, η γλώσσα που χρησιμοποιεί και φέρνει στη δημόσια σφαίρα αλλάζει τη διατλαντική σχέση», εξηγεί στους FT η Κονστάντσε Στέλτσενμίλερ, διευθύντρια του Κέντρου για τις ΗΠΑ και την Ευρώπη στο think tank του Brookings Institution. Ο Τραμπ εδώ και καιρό έτρεφε μια βαθιά δυσπιστία απέναντι στην ΕΕ, η οποία, όπως έχει πει, δημιουργήθηκε για να «καταστρέψει» τις ΗΠΑ. Οι σύμβουλοί του έχουν πλέον μετατρέψει αυτή τη δυσαρέσκεια σε ολόκληρη ιδεολογία, που διαδίδεται δημόσια με τόση πεποίθηση, που έχει προκαλέσει ανατριχίλα στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. «Η ΕΕ μεταβάλλεται ταχύτατα στο τελευταίο μέτωπο του πολιτισμικού πολέμου που έχει εξαπολύσει ο Τραμπ ενάντια στα προπύργια του φιλελευθερισμού» γράφουν οι FT. Οι περισσότεροι από τους στόχους του –ελίτ πανεπιστήμια, κυβερνητικές υπηρεσίες όπως η USAID, δημόσιοι ραδιοτηλεοπτικοί φορείς– ήταν έως τώρα εγχώριοι. Το δοκίμιο του Σάμσον, όμως, δείχνει ότι οι φιλοδοξίες του MAGA φτάνουν πολύ πέρα από τα αμερικανικά σύνορα. «Οι άνθρωποι γύρω από τον Τραμπ πήραν το μίσος του για την Ευρώπη και το έκαναν μέρος του συνολικού αγώνα κατά της φιλελεύθερης Αμερικής» λέει στους FT ο Τζέρεμι Σαπίρο, διευθυντής έρευνας στο think tank του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων.

Αυτή η ιδεολογική σύγκρουση εντείνεται σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη στιγμή. Η ΕΕ αντιμετωπίζει πολύπλοκες διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ για το εμπόριο, την άμυνα και την ασφάλεια, καθώς επιδιώκει να αποτρέψει έναν διατλαντικό εμπορικό πόλεμο, διατηρώντας παράλληλα την Ουάσινγκτον δεσμευμένη στην άμυνα της Ευρώπης και εμπλεκόμενη στην Ουκρανία. Ο πολιτιστικός πόλεμος κατά της Ευρώπης κινδύνευε να γίνει η «μουσική υπόκρουση» για αυτές τις συνομιλίες, λέει η Στέλτσενμίλερ. Η αμφισβήτηση των δημοκρατικών διαπιστευτηρίων της Ευρώπης είναι δόλωμα για την εκλογική βάση του MAGA, εξηγεί ο Στίβεν Μπίρλινγκ, καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής και Διατλαντικών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο του Ρέγκενσμπουργκ. Επέτρεψε επίσης στον Τραμπ να παρουσιάσει τον εαυτό του ως «δημοκρατικό σωτήρα». «Οι λαϊκιστές που αναλαμβάνουν την εξουσία και στη συνέχεια προσπαθούν να επιβάλουν αυταρχικά συστήματα διακυβέρνησης συχνά αυτοπροσδιορίζονται ως οι πραγματικοί υπερασπιστές της δημοκρατίας» λέει στους FT. «Χρησιμοποιούν τον πολιτισμικό πόλεμο για να νομιμοποιήσουν την αυταρχική κατάληψη της εξουσίας». Η λίστα παραπόνων του Τραμπ κατά της ΕΕ είναι συνεπής με τη γενική περιφρόνησή του για τους υπερεθνικούς θεσμούς. Εχει κατηγορήσει το μπλοκ ότι δεν καταβάλλει το μερίδιό του για την άμυνα, ότι παρουσιάζει επίμονα εμπορικά ελλείμματα, επιβάλλει πρόστιμα και διεξάγει έρευνες για την αντιμονοπωλιακή νομοθεσία σε αμερικανικούς τεχνολογικούς γίγαντες όπως το Facebook και η Google. Μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, ο σκεπτικισμός του απέναντι στη Δυτική Συμμαχία έχει ξεδιπλωθεί πλήρως.

Εχει χτυπήσει την ΕΕ με δασμούς 50% –οι οποίοι έχουν ανασταλεί μέχρι τις 9 Ιουλίου– και έχει ασκήσει πιέσεις στη Δανία, σύμμαχο των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, να του παραχωρήσει τον έλεγχο της Γροιλανδίας. Ομως, γράφουν οι FT, «η νέα αντιευρωπαϊκή ιδεολογία που αναπτύσσεται από όσους τον περιβάλλουν είναι πολύ βαθύτερη». Στα μάτια τους η Ευρώπη είναι παρακμιακή και αποδυναμωμένη. «Κουνάει το δάχτυλο» στις ΗΠΑ για τα ανθρώπινα δικαιώματα και την κλιματική αλλαγή, ενώ παράλληλα εκμεταλλεύεται την προστατευτική ασπίδα της Αμερικής, κινδυνεύοντας να γίνει «μόνιμος υποτελής ασφαλείας των ΗΠΑ», σύμφωνα με τα λόγια του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς. Ο Βανς έχει γίνει ο κύριος εκπρόσωπος αυτής της εχθρότητας: Στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, τον Φεβρουάριο, ανέφερε ότι η Ευρώπη «υποχωρεί από ορισμένες από τις πιο θεμελιώδεις αξίες της». Ο μεγαλύτερος κίνδυνος που αντιμετωπίζει η ήπειρος δεν είναι η Ρωσία ή η Κίνα, αλλά οι «απειλές από το εσωτερικό της»· οι περιορισμοί στην ελευθερία του λόγου και οι παρεμβάσεις στις εκλογές, πρόσθεσε. Αυτή η άποψη είναι πλέον η επίσημη γραμμή της κυβέρνησης Τραμπ. Ενας εκπρόσωπος του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών δήλωσε ότι ο Σάμσον εμπνεύσθηκε το δοκίμιό του από την ομιλία του Βανς στο Μόναχο και είναι «συνεπής» με τις απόψεις του αντιπροέδρου. Η φράση του Βανς αντικατοπτρίζεται, επίσης, στην αγανακτισμένη αντίδραση της Ουάσινγκτον μετά την πρόσφατη απόφαση των γερμανικών εσωτερικών υπηρεσιών πληροφοριών να χαρακτηρίσουν το ακροδεξιό κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) «εξτρεμιστική οργάνωση».

«Αυτό δεν είναι δημοκρατία, είναι μεταμφιεσμένη τυραννία» έγραψε ο Μάρκο Ρούμπιο στις αρχές Μαΐου στο X. «Αυτό που είναι πραγματικά εξτρεμιστικό δεν είναι το δημοφιλές AfD, το οποίο κατέλαβε τη δεύτερη θέση στις πρόσφατες εκλογές, αλλά μάλλον οι θανατηφόρες πολιτικές ανοιχτών συνόρων του κατεστημένου, στις οποίες αντιτίθεται το AfD». Δεν είναι μόνο η Γερμανία και η ΕΕ που έχουν στοχοποιηθεί από την ομάδα του Τραμπ, σημειώνουν οι FT. Οι αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν επίσης στρέψει τα βέλη τους στις βρετανικές αρχές για τη δίωξη ακτιβιστών κατά των αμβλώσεων, μια υπόθεση που έχει γίνει «σημαία» για την αμερικανική χριστιανική Δεξιά. Κατά τη διάρκεια μιας αποστολής στο Ηνωμένο Βασίλειο τον Μάρτιο, ο Σάμσον συναντήθηκε με τη βρετανίδα ακτιβίστρια Λίβια Τοσίτσι-Μπολτ, η οποία καταδικάστηκε τον επόμενο μήνα για παραβίαση ζώνης προστασίας γύρω από μια κλινική αμβλώσεων, καθώς και αξιωματούχους του υπουργείου Εξωτερικών και της Ofcom, της ρυθμιστικής αρχής του κλάδου των επικοινωνιών. Το Γραφείο Δημοκρατίας, Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Εργασίας (DRL) του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, όπου ο Σάμσον είναι ανώτερος σύμβουλος, δήλωσε ότι οι διαβουλεύσεις είχαν στόχο να «επιβεβαιώσουν τη δέσμευση των ΗΠΑ στην υπεράσπιση της ελευθερίας της έκφρασης, τόσο στην Ευρώπη όσο και σε όλον τον κόσμο». Το DRL δήλωσε αργότερα ότι είναι «απογοητευμένο» από την καταδίκη της Τοσίτσι-Μπολτ. Ο Λευκός Οίκος αντέδρασε επίσης οργισμένα σε μια δικαστική απόφαση, τον Μάρτιο, που απαγόρευσε στην ηγέτιδα της γαλλικής Ακροδεξιάς, Μαρίν Λεπέν, να θέσει υποψηφιότητα για οποιοδήποτε αξίωμα τα επόμενα πέντε χρόνια, μετά την καταδίκη της για υπεξαίρεση κονδυλίων της ΕΕ. «Ο αποκλεισμός ανθρώπων από την πολιτική διαδικασία είναι ιδιαίτερα ανησυχητικός, δεδομένης της επιθετικής και διεφθαρμένης νομικής εκστρατείας που διεξάγεται εναντίον του προέδρου Τραμπ εδώ στις ΗΠΑ» είπε η Τάμι Μπρους, εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Η ομάδα του προέδρου έχει προχωρήσει περισσότερο τους τελευταίους μήνες, όχι μόνο υπερασπιζόμενη τους δεξιούς πολιτικούς και τα κόμματά τους, αλλά και παρεμβαίνοντας άμεσα στις εθνικές εκλογές, κάνοντας ανοιχτή εκστρατεία υπέρ υποψηφίων της σκληροπυρηνικής Δεξιάς. Στα τέλη Μαΐου, η Κρίστι Νόεμ, υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας, ταξίδεψε στην Πολωνία για να παροτρύνει τους ψηφοφόρους να εκλέξουν τον Κάρολ Ναβρότσκι, τον υποψήφιο του εθνικιστικού κόμματος της αντιπολίτευσης Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS), ενόψει των εκλογών της 1ης Ιουνίου. Απέρριψε τον αντίπαλό του, τον δήμαρχο της Βαρσοβίας Ράφαλ Τζασκόφσκι, ως «απόλυτο ναυάγιο». Ο Ναβρότσκι κέρδισε τις εκλογές. Για την ομάδα του Τραμπ, ο σκοπός της υποστήριξης τέτοιων ακροδεξιών υποψηφίων και κομμάτων ήταν διττός, λέει ο Σαπίρο στους FT. «Μπορεί, καταρχάς, να υπονομεύσει την ευρύτερη φιλελεύθερη ατζέντα της ΕΕ», την οποία ο Τραμπ και οι σύμμαχοί του θεωρούν εχθρική προς τα εθνικά συμφέροντα των ΗΠΑ, εξηγεί. «Και μπορεί, επίσης, να δημιουργήσει μια νέα διατλαντική σχέση που είναι θεμελιωδώς αντιφιλελεύθερη» προσθέτει. «Το οποίο δημιουργεί μια πολύ βαθύτερη απειλή».