Ρωσία–Ιράν: Μυστική συμφωνία για 90 εκτοξευτές πυραύλων – Τα έγγραφα που εκθέτουν τη Μόσχα
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 10 '
Μια νέα διάσταση της στρατιωτικής συνεργασίας ανάμεσα στη Ρωσία και το Ιράν φέρνουν στο φως διαρρεύσαντα έγγραφα της ρωσικής αμυντικής βιομηχανίας, σύμφωνα με τα οποία η Μόσχα συμφώνησε να προμηθεύσει την Τεχεράνη με 90 εκτοξευτές κατευθυνόμενων πυραύλων, σχεδιασμένους για επιθετικά ελικόπτερα.
Η αποκάλυψη, που δημοσιεύεται στον Guardian και στους Financial Times, έρχεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες εξετάζουν τις επόμενες κινήσεις τους στον πόλεμο με το Ιράν και η ρωσική υποστήριξη προς την Τεχεράνη βρίσκεται στο μικροσκόπιο των δυτικών υπηρεσιών πληροφοριών.
Τα έγγραφα αποκτήθηκαν από την Dallas Analytics, ιδιωτική ουκρανική εταιρεία πληροφοριών, και περιγράφουν ένα οργανωμένο πρόγραμμα παραγωγής και προγραμματισμένων παραδόσεων στρατιωτικού εξοπλισμού την περίοδο 2024–2025.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο πύραυλος LMUR, γνωστός και ως Izdeliye 305, ο οποίος χρησιμοποιείται από τις ρωσικές δυνάμεις εναντίον ουκρανικών στόχων από το 2022.
Η σημαντικότερη επιφύλαξη είναι ότι τα έγγραφα τεκμηριώνουν την παραγγελία και τον σχεδιασμό παραγωγής, όχι όμως την οριστική παράδοση των 90 εκτοξευτών στο Ιράν.
Ο κωδικός «K-10» και η διαδρομή της μυστικής παραγγελίας
Η έρευνα επικεντρώνεται σε επιστολή του Μαΐου 2024 από τη ρωσική αμυντική εταιρεία Vympel, η οποία συμμετέχει στην παραγωγή πυραυλικών συστημάτων.
Στην επιστολή, η Vympel ζητούσε από το ρωσικό γραφείο σχεδιασμού KBM να επιταχύνει την παράδοση εξαρτημάτων για δύο τύπους εκτοξευτών, τους APU-L και APU-305.
Η καθυστέρηση στην προμήθεια κρίσιμων εξαρτημάτων, σύμφωνα με το έγγραφο, μπορούσε να επηρεάσει την εκτέλεση εννέα συμβάσεων.
Το συνοδευτικό χρονοδιάγραμμα παραγωγής περιλάμβανε επτά ρωσικούς πελάτες και δύο αγοραστές από το εξωτερικό.
Ο ένας ήταν η Κίνα, για την οποία καταγραφόταν παραγγελία 192 εκτοξευτών τύπου APU-305.
Ο δεύτερος εμφανιζόταν με τον κωδικό «K-10» και συνδεόταν με παραγγελία 90 εκτοξευτών APU-L.
Η ταυτότητα του συγκεκριμένου πελάτη αποτελεί το κεντρικό στοιχείο της αποκάλυψης.
Σύμφωνα με τα έγγραφα που εξέτασαν οι δημοσιογράφοι, ο κωδικός K-10 χρησιμοποιείται από τη ρωσική αμυντική βιομηχανία για το Ιράν.
Μάλιστα, ξεχωριστό έγγραφο που αφορά αεροσκάφη Yak-130 κατονομάζει ρητά τον παραλήπτη ως «K10 – Ιράν».
Η αντιστοίχιση αυτή συνδέει την παραγγελία των εκτοξευτών με την Τεχεράνη, παρότι το συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα δεν αναφέρει ονομαστικά τη χώρα.
Τι είναι οι πύραυλοι LMUR που χρησιμοποιεί η Ρωσία στην Ουκρανία
Οι εκτοξευτές APU-L έχουν σχεδιαστεί κυρίως για τα ρωσικά επιθετικά ελικόπτερα Mi-28 και μπορούν να μεταφέρουν δύο πυραύλους LMUR.
Πρόκειται για κατευθυνόμενα όπλα ακριβείας που αναπτύχθηκαν για την προσβολή στόχων από αέρος.
Ο LMUR παρουσιάστηκε δημόσια το 2021 και εντάχθηκε σε ρωσική στρατιωτική υπηρεσία το 2022, ενώ έχει χρησιμοποιηθεί εκτεταμένα κατά τη διάρκεια του πολέμου στην Ουκρανία.
Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του είναι η δυνατότητα καθοδήγησης κατά τη διάρκεια της πτήσης, επιτρέποντας την προσαρμογή της πορείας του προς έναν στόχο.
Σύμφωνα με την Dallas Analytics, ο πύραυλος κινείται με ταχύτητα περίπου 230 μέτρων ανά δευτερόλεπτο και μπορεί να καλύψει απόσταση 14 χιλιομέτρων σε περίπου ένα λεπτό.
Η δυνατότητα προσβολής κινούμενων στόχων αποτελεί ιδιαίτερα σημαντικό χαρακτηριστικό για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Σε αντίθεση με πολλά μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τα οποία χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να προσεγγίσουν έναν στόχο, ο συγκεκριμένος πύραυλος συνδυάζει υψηλότερη ταχύτητα με δυνατότητα καθοδήγησης.
Η μεταφορά τέτοιων συστημάτων στο Ιράν θα μπορούσε να ενισχύσει τις επιχειρησιακές δυνατότητες των ελικοπτέρων του, εφόσον επιβεβαιωθεί ότι οι παραγγελίες εκτελέστηκαν.
Τα ρωσικά Mi-28 που απέκτησε η Τεχεράνη
Η αποκάλυψη αποκτά πρόσθετη σημασία επειδή το Ιράν έχει ήδη προχωρήσει στην απόκτηση ρωσικών επιθετικών ελικοπτέρων Mi-28.
Τον Νοέμβριο του 2023, ο τότε αναπληρωτής υπουργός Άμυνας του Ιράν, Mehdi Farahi, είχε ανακοινώσει ότι είχαν ολοκληρωθεί οι σχετικές συμφωνίες για την προμήθεια ρωσικών στρατιωτικών αεροσκαφών και ελικοπτέρων.
Στις αρχές του 2026 εμφανίστηκαν φωτογραφίες Mi-28 σε ιρανικές εγκαταστάσεις αεροπορίας.
Οι εικόνες αυτές ενίσχυσαν τις ενδείξεις ότι η συνεργασία δεν περιοριζόταν σε διαπραγματεύσεις, αλλά είχε περάσει στο στάδιο της υλοποίησης συγκεκριμένων προμηθειών.
Ωστόσο, η παρουσία ρωσικών ελικοπτέρων στο Ιράν δεν αποδεικνύει αυτομάτως ότι παραδόθηκαν και οι 90 εκτοξευτές LMUR.
Πρόκειται για δύο διακριτά στοιχεία της στρατιωτικής συνεργασίας, τα οποία συνδέονται τεχνολογικά αλλά απαιτούν ξεχωριστή επιβεβαίωση.
Από τα ιρανικά Shahed στους ρωσικούς πυραύλους
Η στρατιωτική σχέση Μόσχας–Τεχεράνης έχει ενισχυθεί σημαντικά μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022.
Στην αρχική φάση, η συνεργασία έγινε ιδιαίτερα εμφανής μέσω των ιρανικής σχεδίασης μη επανδρωμένων αεροσκαφών Shahed, τα οποία χρησιμοποιήθηκαν από τη Ρωσία σε επιθέσεις κατά ουκρανικών στόχων.
Η Τεχεράνη συνέβαλε επίσης στη μεταφορά τεχνογνωσίας για την ανάπτυξη ρωσικής παραγωγής τέτοιων συστημάτων.
Οι νέες αποκαλύψεις δείχνουν ότι η συνεργασία περιλαμβάνει και τη ροή προηγμένου στρατιωτικού εξοπλισμού από τη Ρωσία προς το Ιράν.
Σύμφωνα με προηγούμενα δημοσιεύματα των Financial Times, η Μόσχα έχει εμπλακεί και σε άλλες μορφές αμυντικής υποστήριξης προς την Τεχεράνη, μεταξύ των οποίων προμήθειες φορητών αντιαεροπορικών συστημάτων Verba και τεχνολογική συνεργασία για υπερηχητικούς πυραύλους cruise.
Η εικόνα που προκύπτει είναι μιας σχέσης που δεν περιορίζεται σε μεμονωμένες αγορές οπλικών συστημάτων, αλλά επεκτείνεται στην παραγωγή, στη μεταφορά τεχνογνωσίας και στον σχεδιασμό στρατιωτικών δυνατοτήτων.
Η δύσκολη ισορροπία του Πούτιν με τον Τραμπ
Η δημοσιοποίηση των εγγράφων δημιουργεί νέα ερωτήματα για τη στάση της Μόσχας στον πόλεμο με το Ιράν.
Η Ρωσία διατηρεί στενές σχέσεις με την Τεχεράνη, αλλά ταυτόχρονα επιχειρεί να αποφύγει μια ανοιχτή αντιπαράθεση με την Ουάσιγκτον για τη στρατιωτική της εμπλοκή στη Μέση Ανατολή.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε υποβαθμίσει δημόσια το ενδεχόμενο ουσιαστικής ρωσικής και κινεζικής υποστήριξης προς το Ιράν.
Από την πλευρά της, η Μόσχα αρνείται ότι προμηθεύει στρατιωτικό εξοπλισμό για την τρέχουσα σύγκρουση.
Τα διαρρεύσαντα έγγραφα δεν αποδεικνύουν παραδόσεις κατά τη διάρκεια του σημερινού πολέμου, καθώς το πρόγραμμα που αποκαλύπτεται αφορά κυρίως την περίοδο 2024–2025.
Αποτυπώνουν, όμως, τον βαθμό στον οποίο η Ρωσία είχε προγραμματίσει να ενισχύσει τις στρατιωτικές δυνατότητες του Ιράν πριν από την τρέχουσα κλιμάκωση.
Η διάκριση αυτή είναι καθοριστική για την αξιολόγηση της ρωσικής στάσης.
Άλλο είναι η τεκμηριωμένη ύπαρξη προηγούμενων αμυντικών συμφωνιών και άλλο η απόδειξη άμεσης στρατιωτικής συμμετοχής σε έναν πόλεμο που βρίσκεται σε εξέλιξη.
Οι δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών και η ανησυχία για τη συνεργασία
Δυτικοί αξιωματούχοι των υπηρεσιών πληροφοριών έχουν εκφράσει ανησυχία ότι η στρατιωτική συνεργασία Ρωσίας–Ιράν έχει ενισχυθεί περαιτέρω κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Η Nicole Grajewski, ερευνήτρια του Carnegie Endowment for International Peace, εκτιμά ότι η παραγγελία δείχνει την προθυμία της Μόσχας να συνεχίσει να εξοπλίζει την Τεχεράνη, παρά τις αυξημένες ανάγκες του ρωσικού στρατού στην Ουκρανία.
Κατά την εκτίμησή της, η Ρωσία εμφανίζεται λιγότερο επιφυλακτική απέναντι στις δυτικές αντιδράσεις σε σύγκριση με το παρελθόν.
Η Hanna Notte, διευθύντρια του προγράμματος Ευρασίας στο James Martin Center for Nonproliferation Studies, επισημαίνει ωστόσο ότι η Μόσχα εξακολουθεί να διατηρεί όρια στη στήριξή της προς την Τεχεράνη.
«Η Ρωσία εξακολουθεί να έχει ορισμένες κόκκινες γραμμές όσον αφορά την εμπλοκή της σε αυτόν τον πόλεμο», σημειώνει.
Και προσθέτει ότι η ρωσική βοήθεια μπορεί να είναι επιχειρησιακά χρήσιμη για το Ιράν, χωρίς να αποτελεί από μόνη της παράγοντα που ανατρέπει την πορεία της σύγκρουσης.
Το Στενό του Ορμούζ και οι ανησυχίες για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας
Η στρατιωτική συνεργασία αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική βαρύτητα λόγω της κρίσης στον Περσικό Κόλπο και στο Στενό του Ορμούζ.
Η συγκεκριμένη θαλάσσια δίοδος αποτελεί στρατηγικό πέρασμα για τη μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου, γεγονός που καθιστά οποιαδήποτε στρατιωτική κλιμάκωση ιδιαίτερα σημαντική για τις διεθνείς ενεργειακές αγορές.
Η Dallas Analytics εξετάζει επίσης τις πιθανές επιπτώσεις από την ανάπτυξη χερσαίων εκδόσεων συστημάτων που χρησιμοποιούν πυραύλους της οικογένειας LMUR.
Ωστόσο, η εταιρεία αναγνωρίζει ότι δεν διαθέτει αποδεικτικά στοιχεία για επιχειρησιακή ανάπτυξη τέτοιων χερσαίων συστημάτων στο Ιράν.
Κατά συνέπεια, τα σενάρια για χρήση τους εναντίον πλοίων στο Ορμούζ παραμένουν εκτιμήσεις και όχι επιβεβαιωμένες στρατιωτικές δυνατότητες της Τεχεράνης.
Η βασική αποκάλυψη αφορά εκτοξευτές που σχεδιάστηκαν για ελικόπτερα και όχι τεκμηριωμένη εγκατάσταση χερσαίων πυραυλικών συστημάτων στις ιρανικές ακτές.
Γιατί η αποκάλυψη έχει σημασία για την Ουάσιγκτον
Η δημοσιοποίηση των εγγράφων έρχεται τη στιγμή που η αμερικανική κυβέρνηση καλείται να αξιολογήσει όχι μόνο τις στρατιωτικές δυνατότητες του Ιράν, αλλά και την υποστήριξη που μπορεί να λαμβάνει από τρίτες χώρες.
Για τις ΗΠΑ, το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν η ρωσική συνεργασία ενισχύει την ανθεκτικότητα των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων και σε ποιο βαθμό επηρεάζει τις επιλογές της Ουάσιγκτον.
Για τη Ρωσία, η σχέση με την Τεχεράνη προσφέρει έναν σημαντικό στρατηγικό εταίρο στη Μέση Ανατολή, αλλά συνοδεύεται από κινδύνους για τις σχέσεις της με άλλες περιφερειακές δυνάμεις και με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η αποκάλυψη της παραγγελίας των 90 εκτοξευτών ενισχύει τα στοιχεία για το βάθος της στρατιωτικής συνεργασίας, χωρίς να επιτρέπει ακόμη ασφαλές συμπέρασμα για την έκταση της σημερινής ρωσικής εμπλοκής.
Το ανοιχτό ερώτημα είναι εάν οι εκτοξευτές παραδόθηκαν πράγματι, πότε εντάχθηκαν —εφόσον εντάχθηκαν— στο ιρανικό οπλοστάσιο και εάν αποτελούν μέρος των επιχειρησιακών δυνατοτήτων της Τεχεράνης κατά τη διάρκεια της τρέχουσας σύγκρουσης.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
