Λουμάκης: Κρίσιμες οι διαφορές μεταξύ stand alone και behind the meter μπαταριών στα έργα ΑΠΕ

Ένα δύσκολο 2026 για τις ΑΠΕ και ειδικά τα φωτοβολταϊκά

Τις αυξανόμενες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η αγορά αποθήκευσης ενέργειας και συνολικά ο κλάδος των ΑΠΕ ανέδειξε ο Πρόεδρος του ΣΠΕΦ, Δρ. Στέλιος Λουμάκης, μιλώντας σε πάνελ του Athens Energy Summit με θεματική «Energy storage, empowering security, grid stability and renewable generation». Η παρέμβασή του πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 29 Ιανουαρίου 2026, στην Αίγλη Ζαππείου, σε μια συγκυρία όπου οι ανισορροπίες του ηλεκτρικού συστήματος γίνονται ολοένα και πιο εμφανείς.

Όπως τόνισε, «το 2026 θα είναι μια πολύ πιο δύσκολη χρονιά σε σχέση με πέρυσι για τα έργα ΑΠΕ και ιδίως τα φωτοβολταϊκά που δεν έχουν προτεραιότητα κατανομής». Σύμφωνα με τις προσομοιώσεις του ΣΠΕΦ, η απώλεια εισοδήματος για τα έργα αυτά ενδέχεται να ξεπεράσει ακόμη και το ένα τρίτο της ονομαστικής τους παραγωγής, σωρευτικά μέχρι το τέλος του έτους.

Το «τσουνάμι» νέων φωτοβολταϊκών και οι επιπτώσεις στο σύστημα

Η βασική αιτία, όπως ανέφερε ο κ. Λουμάκης, είναι το «τσουνάμι» των νέων φωτοβολταϊκών σταθμών. Το 2026 αναμένεται να προστεθούν επιπλέον 2 έως 3 GW νέων Φ/Β, πέραν των περίπου 12 GW ηλιακών σταθμών που ήδη λειτουργούν στη χώρα. Η εξέλιξη αυτή εκτιμάται ότι θα εκτοξεύσει τις περικοπές παραγωγής και θα εντείνει το φαινόμενο των μηδενικών ή ακόμη και αρνητικών τιμών στη χονδρική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

Την ίδια στιγμή, η αποθήκευση ενέργειας, αν και θεωρείται κρίσιμο εργαλείο εξισορρόπησης, «ασθμαίνει να εκκινήσει». Ακόμη και όπου υλοποιείται, η κυρίαρχη επιλογή της δίωρης χωρητικότητας δεν φαίνεται επαρκής για να αντισταθμίσει τη πολύωρη καθημερινή ανισορροπία που παρατηρείται στην αγορά.

Stand alone μπαταρίες: Λογική επένδυση με εστίαση στο arbitrage

Παίρνοντας τα πράγματα με τη σειρά, ο Πρόεδρος του ΣΠΕΦ διαχώρισε με σαφήνεια τα επενδυτικά δεδομένα και τα κίνητρα μεταξύ stand alone και behind the meter μπαταριών σε έργα ΑΠΕ. Στην περίπτωση των merchant stand alone σταθμών αποθήκευσης, η επιλογή της δίωρης χωρητικότητας χαρακτηρίζεται εύλογη.

Όπως εξήγησε, οι σταθμοί αυτοί μπορούν να αξιοποιήσουν πλούσιο arbitrage τιμών στη χονδρική αγορά, αλλά και σημαντικές ευκαιρίες στην αγορά εξισορρόπησης, ώστε να πετύχουν μια ρεαλιστική απόσβεση και να οδηγηθούν σε κερδοφορία. Αντίθετα, η αύξηση της χωρητικότητας πέραν των δύο ωρών συνεπάγεται υψηλότερο capex, αυξάνοντας τον κίνδυνο κανιβαλισμού των εσόδων, χωρίς να υπάρχει –σε αυτή τη φάση– επαρκές επενδυτικό κίνητρο για την ανάληψη του σχετικού ρίσκου.

Παράλληλα, ο κ. Λουμάκης επισήμανε ότι πέρα από τις προσομοιώσεις, μένει να αποδειχθεί στην πράξη η απόδοση των σταθμών αυτών, καθώς και το «fair play» των ΦοΣΕ στην καθημερινή ενεργή διαχείριση των μονάδων στην αγορά, στοιχείο που επηρεάζει άμεσα και το τελικό κόστος για τους επενδυτές.

Πολύωρο το πρόβλημα, ανεπαρκής η δίωρη λύση

Κεντρικό σημείο της παρέμβασης του Προέδρου του ΣΠΕΦ αποτέλεσε η διαπίστωση ότι το πρόβλημα των μηδενικών και αρνητικών τιμών δεν είναι δίωρο, αλλά πολύωρο. Για τον λόγο αυτό, όπως υπογράμμισε, απαιτούνται πολλαπλές «βάρδιες» δίωρων σταθμών αποθήκευσης για να υπάρξει ουσιαστικός περιορισμός του φαινομένου.

«Κάθε 1 GW φωτοβολταϊκών που προστίθεται απαιτεί πολλαπλά GW δίωρης αποθήκευσης για να εξομαλυνθεί», ανέφερε χαρακτηριστικά, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι το πρόβλημα δεν είναι γραμμικό. Σε ένα υποθετικό σενάριο με 20 GW φωτοβολταϊκών σε λειτουργία το 2030, ακόμη και η τέλεια και πλήρης αποθήκευση δεν θα μπορούσε να εξαλείψει τις περικοπές, καθώς η συνολική παραγωγή θα υπερέβαινε τις εγχώριες ανάγκες και τις δυνατότητες εξαγωγών σε ετήσια βάση.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, οι περικοπές στα έργα χωρίς προτεραιότητα κατανομής θα ξεκινούσαν από 25% έως 30%, ενώ η πραγματική απώλεια εισοδήματος θα ήταν ακόμη μεγαλύτερη, λόγω της τεχνικής αδυναμίας ύπαρξης απολύτως τέλειας αποθήκευσης.

Η ανάγκη διεύρυνσης της πρόσκλησης για έργα αποθήκευσης

Υπό το πρίσμα αυτό, ο κ. Λουμάκης τόνισε ότι δεν υπάρχει η πολυτέλεια καθυστερήσεων στην αξιολόγηση των αιτήσεων Όρων Σύνδεσης για έργα αποθήκευσης. Όπως σημείωσε, στην πρόσκληση του Υπουργείου σωρεύτηκαν ώριμα αδειοδοτικά έργα με υψηλές εγγυητικές, και δεν θα πρέπει να υπάρξει αυτοπεριορισμός στα 4,7 GW της πρόσκλησης.

Κατά την εκτίμησή του, τα επιπλέον 5–6 GW αιτήσεων που κατατέθηκαν δεν πρέπει να παραμείνουν στον «κάλαθο» των διαχειριστών, καθώς αν δεν αξιολογηθούν τώρα από τον ΑΔΜΗΕ και τον ΔΕΔΔΗΕ, υπάρχει κίνδυνος να καθυστερήσουν για χρόνια. Μάλιστα, πρόσφατη μελέτη του ΔΕΔΔΗΕ δείχνει ότι στο δίκτυο του χωρούν 1,8 έως 2,9 GW, έναντι μόλις 0,9 GW της πρόσκλησης του ΥΠΕΝ, στοιχείο που –όπως είπε– «δείχνει τον δρόμο της διεύρυνσης».

Behind the meter: Ένα τελείως διαφορετικό επενδυτικό τοπίο

Αναφερόμενος στο νέο πεδίο που ανοίγει μετά τον πρόσφατο ν. 5261/2025 και αφορά την προσθήκη αποθήκευσης πίσω από τον μετρητή σε φωτοβολταϊκούς σταθμούς που λειτουργούν μετά το 2019, ο Πρόεδρος του ΣΠΕΦ υπογράμμισε ότι τα δεδομένα είναι παντελώς διαφορετικά.

Σύμφωνα με τις προσομοιώσεις του Συνδέσμου, μια δίωρη αποθήκευση σε έργα με ΣΕΔΠ, υπό τις σημερινές ανισορροπίες του ελληνικού συστήματος, δεν έχει καταλυτική επίδραση στην απόδοση του πάρκου. Παράλληλα, καθιστά εξαιρετικά πολύπλοκο το έργο του ΦοΣΕ, ο οποίος καλείται να επιλέξει το βέλτιστο χρονικό σημείο φόρτισης από το Φ/Β και ταυτόχρονα να κρατά τον σταθμό εκτός αγοράς, ώστε να αποφεύγονται οι μηδενικές ή αρνητικές τιμές.

Όπως επισήμανε, η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας βασίζεται σε 15λεπτες δημοπρασίες, στις οποίες οι ΦοΣΕ δεν γνωρίζουν εκ των προτέρων το αποτέλεσμα των τιμών. Κατά συνέπεια, η κατάλληλη χωρητικότητα αποθήκευσης εξαρτάται άμεσα από τη χρηματοοικονομική μόχλευση, την ανθεκτικότητα κάθε έργου, αλλά και από το πού θα ισορροπήσουν τελικά οι stand alone σταθμοί και τα νέα ΑΠΕ που συνεχίζουν να εισέρχονται στο σύστημα.

Ένα νέο, σύνθετο επενδυτικό τοπίο

Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο Δρ. Στέλιος Λουμάκης ανέδειξε την επενδυτική πολυπλοκότητα που χαρακτηρίζει πλέον το τοπίο των ανανεώσιμων πηγών και της αποθήκευσης ενέργειας. Οι λύσεις δεν είναι μονοδιάστατες, ούτε μπορούν να εφαρμοστούν οριζόντια. Αντίθετα, απαιτούν ρεαλιστικές παραδοχές, θεσμική ευελιξία και ταχεία προσαρμογή, ώστε η ενεργειακή μετάβαση να παραμείνει βιώσιμη τόσο τεχνικά όσο και οικονομικά.

Πηγή: Pagenews.gr