Γεωπολιτική Οικονομία

Πεκίνο-Τεχεράνη-Ουάσιγκτον: η τριγωνική κρίση που μπορεί να αλλάξει τη Μέση Ανατολή τώρα

Πεκίνο-Τεχεράνη-Ουάσιγκτον: η τριγωνική κρίση που μπορεί να αλλάξει τη Μέση Ανατολή τώρα

Πηγή Φωτογραφίας: AP Photo//Πεκίνο-Τεχεράνη-Ουάσιγκτον: η τριγωνική κρίση που μπορεί να αλλάξει τη Μέση Ανατολή τώρα

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του pagenews.gr στην Google
Η σύνοδος Τραμπ-Σι ανοίγει νέο γεωπολιτικό μέτωπο: το Ιράν ζητά κινεζική ασπίδα, αλλά το Πεκίνο παίζει διπλό παιχνίδι μεταξύ ενέργειας, εμπορίου και παγκόσμιας ισχύος.

Η επικείμενη συνάντηση μεταξύ του Τραμπ και του Σι Τζινπίνγκ στο Πεκίνο δεν αποτελεί απλώς ακόμη έναν σταθμό στον αμερικανοκινεζικό ανταγωνισμό. Το πραγματικό διακύβευμα βρίσκεται βαθύτερα: στο ερώτημα αν η Κίνα θα συνεχίσει να λειτουργεί ως στρατηγικός προστάτης του Ιράν ή αν θα επιλέξει μια πιο ισορροπημένη σχέση με τις ΗΠΑ υπό το βάρος του πολέμου, της ενέργειας και των παγκόσμιων αγορών.

Το Ιράν παρακολουθεί με έντονη ανησυχία τη σύνοδο κορυφής. Στην Τεχεράνη, κυριαρχεί η αίσθηση ότι η Κίνα είναι ίσως η μοναδική μεγάλη δύναμη που μπορεί να συγκρατήσει την αμερικανική πίεση χωρίς να οδηγηθεί σε ανοιχτή ρήξη με τη Δύση. Ωστόσο, οι Ιρανοί αξιωματούχοι γνωρίζουν επίσης ότι το Πεκίνο δεν λειτουργεί με ιδεολογικά κριτήρια αλλά με βάση το συμφέρον. Και αυτό το συμφέρον σήμερα απαιτεί σταθερότητα στις αγορές, ανοιχτές θαλάσσιες οδούς και αποφυγή γενικευμένης ανάφλεξης στον Περσικό Κόλπο.

Η Κίνα δεν θέλει να “καεί” για την Τεχεράνη

Παρά τη στρατηγική συνεργασία Πεκίνου-Τεχεράνης, η κινεζική ηγεσία εμφανίζεται εξαιρετικά προσεκτική. Η Κίνα εξαρτάται ενεργειακά από τη Μέση Ανατολή και ιδιαίτερα από τις ροές πετρελαίου που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ. Οποιαδήποτε παρατεταμένη κρίση θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρό πλήγμα στην κινεζική οικονομία, ειδικά σε μια περίοδο όπου η ανάπτυξη επιβραδύνεται και οι εμπορικές εντάσεις με τις ΗΠΑ παραμένουν ανοιχτές.

Γι’ αυτό και το Πεκίνο επιχειρεί μια λεπτή ισορροπία: να στηρίζει διπλωματικά το Ιράν χωρίς να συγκρουστεί άμεσα με την Ουάσιγκτον.

Η στρατηγική αυτή φάνηκε ήδη από τις κινήσεις του Wang Yi, ο οποίος επανέλαβε ότι η Κίνα στηρίζει την “κυριαρχία και εδαφική ακεραιότητα” του Ιράν, αποφεύγοντας όμως οποιαδήποτε στρατιωτική δέσμευση.

Ο Τραμπ ζητά κινεζική παρέμβαση στο Ιράν

Από την άλλη πλευρά, ο Τραμπ φέρεται να επιδιώκει μια ιδιότυπη συμφωνία: να χρησιμοποιήσει η Κίνα την επιρροή της στην Τεχεράνη ώστε να αποφευχθεί νέα κλιμάκωση στον Περσικό Κόλπο και κυρίως ενδεχόμενο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ.

Για την Ουάσιγκτον, το Ιράν έχει μετατραπεί σε στρατηγικό πονοκέφαλο που επηρεάζει:

  • τις διεθνείς τιμές πετρελαίου,
  • την αμερικανική οικονομία,
  • τη ναυσιπλοΐα,
  • αλλά και την πολιτική σταθερότητα ενόψει των εσωτερικών πιέσεων που αντιμετωπίζει ο Τραμπ.

Όμως το Πεκίνο αναμένεται να ζητήσει ανταλλάγματα. Αναλυτές εκτιμούν ότι η Κίνα θα επιχειρήσει να συνδέσει οποιαδήποτε βοήθεια στο ιρανικό μέτωπο με παραχωρήσεις των ΗΠΑ σε ζητήματα όπως η Ταϊβάν, οι τεχνολογικοί περιορισμοί και οι δασμοί.

Η Τεχεράνη φοβάται “μεγάλη συμφωνία” πάνω από το κεφάλι της

Στο ιρανικό καθεστώς υπάρχει επίσης ένας βαθύτερος φόβος: ότι η Κίνα μπορεί τελικά να χρησιμοποιήσει το Ιράν ως διαπραγματευτικό χαρτί στις συνομιλίες με τις ΗΠΑ.

Αυτό εξηγεί γιατί, παρά τη δημόσια αισιοδοξία, στην Τεχεράνη υπάρχουν “επιφυλάξεις” για τον ρόλο του Πεκίνου ως εγγυητή ασφαλείας. Η κινεζική διπλωματία δεν έχει δείξει διάθεση να θυσιάσει τις εμπορικές και τεχνολογικές της σχέσεις με την Αμερική για χάρη της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Και εδώ βρίσκεται η ουσία της νέας γεωπολιτικής πραγματικότητας:Η Κίνα θέλει το Ιράν αρκετά ισχυρό ώστε να πιέζει τις ΗΠΑ, αλλά όχι τόσο ανεξέλεγκτο ώστε να προκαλέσει παγκόσμια ενεργειακή κρίση.

Νέα παγκόσμια αρχιτεκτονική ισχύος

Η σύνοδος Τραμπ-Σι διεξάγεται σε μια περίοδο όπου η διεθνής τάξη μετασχηματίζεται ταχύτατα:

  • οι ΗΠΑ επιχειρούν να περιορίσουν ταυτόχρονα Κίνα και Ιράν,
  • η Κίνα επεκτείνει την επιρροή της στη Μέση Ανατολή,
  • ενώ το Ιράν προσπαθεί να επιβιώσει μέσα από πολυμερείς συμμαχίες και “αντιδυτικά” δίκτυα ισχύος.

Το μεγάλο ερώτημα είναι αν το Πεκίνο θα συνεχίσει να εμφανίζεται ως “ουδέτερος διαμεσολαβητής” ή αν τελικά θα αναγκαστεί να επιλέξει στρατόπεδο.

Για την ώρα, όλα δείχνουν ότι η Κίνα επιδιώκει το ίδιο μοντέλο που χρησιμοποίησε στις σχέσεις Σαουδικής Αραβίας–Ιράν: ελεγχόμενη ισορροπία χωρίς ολοκληρωτική ρήξη με κανέναν. 

Πηγή: pagenews.gr

Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο