Στενά του Ορμούζ: το «θανατηφόρο όπλο» του Ιράν και το γεωπολιτικό πόκερ ΗΠΑ-Ισραήλ

Η νέα γραμμή σύγκρουσης στον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη

Τα Στενά του Ορμούζ, το στενό πέρασμα που ενώνει τον Περσικό Κόλπο με τον Ινδικό Ωκεανό, μετατρέπονται ξανά στο πιο επικίνδυνο γεωπολιτικό σημείο του πλανήτη. Περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου διέρχεται από το σημείο αυτό, γεγονός που καθιστά οποιαδήποτε στρατιωτική ένταση άμεσα παγκόσμιο οικονομικό γεγονός.

Η κλιμάκωση μεταξύ Ιράν, ΗΠΑ και Ισραήλ έχει οδηγήσει σε επιθέσεις σε εμπορικά πλοία, απειλές ναρκοθέτησης και στρατιωτικές επιχειρήσεις στη θαλάσσια οδό, ενώ η ναυσιπλοΐα έχει μειωθεί δραματικά και η ασφάλιση πλοίων έχει εκτιναχθεί.

Οι απειλές της Τεχεράνης: «κανένα πετρέλαιο δεν θα περάσει»

Η Τεχεράνη έχει καταστήσει σαφές ότι τα Στενά μπορούν να μετατραπούν σε στρατηγικό μοχλό πίεσης απέναντι στη Δύση.

Ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, δήλωσε ότι η χώρα θα συνεχίσει τις επιθέσεις και θα χρησιμοποιήσει τον έλεγχο των Στενών ως εργαλείο πίεσης προς τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.

Παράλληλα, οι Φρουροί της Επανάστασης έχουν προειδοποιήσει ότι πλοία που επιχειρούν να διασχίσουν την περιοχή μπορεί να δεχθούν πυρά, ενώ αρκετά εμπορικά σκάφη έχουν ήδη δεχθεί επιθέσεις ή έχουν πληγεί από εκρήξεις.

Σε ένα ακόμη πιο επιθετικό μήνυμα ισχύος, το Ιράν παρουσίασε υπόγειες εγκαταστάσεις με ναυτικά drones αυτοκτονίας και πυραυλικά συστήματα, υπονοώντας ότι μπορεί να πλήξει στόχους στη θάλασσα ή σε λιμάνια του Κόλπου.

Το μήνυμα Τραμπ: απειλές, αλλά και αντιφατικά σήματα

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται ταυτόχρονα σκληρός αλλά και αντιφατικός.

Σε μήνυμα που ανάρτησε στα κοινωνικά δίκτυα προειδοποίησε ότι αν το Ιράν τοποθετήσει νάρκες στα Στενά του Ορμούζ, οι συνέπειες θα είναι «σε επίπεδο που δεν έχει ξαναδεί ο κόσμος».

Την ίδια στιγμή, η Ουάσιγκτον ανακοίνωσε ότι αμερικανικές δυνάμεις κατέστρεψαν 16 ιρανικά σκάφη που φέρονται να τοποθετούσαν νάρκες, ενώ εξετάζεται η προστασία εμπορικών πλοίων από το αμερικανικό ναυτικό.

Ωστόσο, η ίδια η αμερικανική στρατιωτική διοίκηση εμφανίζεται επιφυλακτική: η συνοδεία όλων των τάνκερ θεωρείται επιχειρησιακά δύσκολη και στρατηγικά επικίνδυνη.

Το ισραηλινό «σφυροκόπημα» και η σκιά ενός ευρύτερου πολέμου

Στο παρασκήνιο της κρίσης βρίσκεται η στρατιωτική εκστρατεία του Ισραήλ κατά ιρανικών στόχων.

Οι ισραηλινές επιθέσεις έχουν πλήξει στρατιωτικές εγκαταστάσεις, αποθήκες όπλων και ενεργειακές υποδομές, σε μια προσπάθεια να περιορίσουν τις δυνατότητες της Τεχεράνης να απειλεί την περιοχή.

Η στρατηγική αυτή, όμως, δημιουργεί ένα επικίνδυνο γεωπολιτικό ντόμινο:

• το Ιράν απαντά με επιθέσεις σε πλοία και στόχους στον Κόλπο
• σύμμαχοι της Τεχεράνης ενεργοποιούνται σε διάφορα μέτωπα
• οι ενεργειακές αγορές αντιδρούν με έντονη αστάθεια

Ήδη, οι διεθνείς αγορές πετρελαίου έχουν καταγράψει ισχυρές διακυμάνσεις, καθώς οποιαδήποτε διακοπή στη ροή από τον Περσικό Κόλπο μπορεί να προκαλέσει παγκόσμιο ενεργειακό σοκ.

Το «όπλο» της οικονομίας

Πέρα από τις στρατιωτικές κινήσεις, η σύγκρουση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ είναι κατεξοχήν γεωοικονομική.

Για το Ιράν, η απειλή κλεισίματος των Στενών αποτελεί στρατηγικό εκβιασμό προς τη Δύση: αν η χώρα πιεστεί στρατιωτικά ή οικονομικά, μπορεί να πλήξει την παγκόσμια αγορά ενέργειας.

Για τις ΗΠΑ, αντίθετα, η διατήρηση ανοικτής της θαλάσσιας οδού αποτελεί θεμέλιο της παγκόσμιας ενεργειακής ασφάλειας και της αμερικανικής επιρροής στον Περσικό Κόλπο.

Και για το Ισραήλ, η σύγκρουση συνδέεται με έναν ευρύτερο στόχο: την αποδυνάμωση της ιρανικής στρατηγικής παρουσίας στη Μέση Ανατολή.

Το μεγάλο ερώτημα

Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ έχει εξελιχθεί σε γεωπολιτική παρτίδα υψηλού ρίσκου.

Εάν η Τεχεράνη επιχειρήσει πραγματικό αποκλεισμό του περάσματος, οι συνέπειες θα είναι δραματικές:

• ενεργειακό σοκ στις αγορές
• στρατιωτική κλιμάκωση ΗΠΑ-Ιράν
• πιθανή επέκταση της σύγκρουσης σε όλη τη Μέση Ανατολή

Σε μια περίοδο όπου η παγκόσμια οικονομία παραμένει εύθραυστη, τα Στενά του Ορμούζ δεν αποτελούν απλώς μια θαλάσσια οδό.

Αποτελούν το πιο ισχυρό γεωπολιτικό «κουμπί πανικού» του πλανήτη.

Πηγή: pagenews.gr