ΝΑΤΟ: Από «απόλυτη ισχύ» σε σενάριο αιφνίδιου θανάτου – η μεγαλύτερη κρίση της Συμμαχίας

Η συζήτηση για το μέλλον του ΝΑΤΟ δεν είναι πλέον θεωρητική. Από πυλώνας της δυτικής ασφάλειας για πάνω από 70 χρόνια, η Συμμαχία βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα σενάριο που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν αδιανόητο: την αποδυνάμωση έως και τον «αιφνίδιο θάνατό» της.

Το ρήγμα που αλλάζει τα πάντα

Στην καρδιά της κρίσης βρίσκεται η στάση των Ηνωμένων Πολιτειών και προσωπικά του Ντόναλντ Τραμπ.

Οι δηλώσεις του τις τελευταίες εβδομάδες είναι ενδεικτικές:«Ξοδεύουμε εκατοντάδες δισεκατομμύρια για το ΝΑΤΟ… αλλά δεν ήταν εκεί»

Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο οι ΗΠΑ να μην υπερασπιστούν συμμάχους, αμφισβητώντας στην πράξη τον πυρήνα του Άρθρου 5.

Αυτό σηματοδοτεί μια ιστορική μετατόπιση:από τη συλλογική άμυνα → σε μια πιο συναλλακτική ή ακόμη και αποστασιοποιημένη προσέγγιση.

Πόλεμος στο Ιράν και γεωπολιτική αστάθεια

Η κρίση εντείνεται από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Η απροθυμία ευρωπαϊκών χωρών να στηρίξουν στρατιωτικά τις ΗΠΑ στο Ιράν αποκάλυψε βαθιές διαφωνίες.

Το ΝΑΤΟ εμφανίζεται:

• διχασμένο στρατηγικά
• περιορισμένο επιχειρησιακά
• εξαρτημένο από τις αμερικανικές αποφάσεις

Η Συμμαχία, που σχεδιάστηκε για τον Ψυχρό Πόλεμο, δοκιμάζεται σε ένα πολυπολικό και απρόβλεπτο περιβάλλον.

 Τα σενάρια για το μέλλον

Αναλυτές διεθνών σχέσεων συγκλίνουν σε τρία βασικά σενάρια:

1. Σταδιακή αποδυνάμωση

Η αποχώρηση ή αποστασιοποίηση των ΗΠΑ θα μειώσει δραματικά την αποτελεσματικότητα της Συμμαχίας.

2. Ευρωπαϊκή αυτονόμηση

Η Ευρώπη ενισχύει τις δικές της αμυντικές δομές, δημιουργώντας ένα «παράλληλο ΝΑΤΟ».

3. Κατάρρευση – “sudden death”

Σε περίπτωση μεγάλης κρίσης χωρίς αμερικανική στήριξη, η Συμμαχία μπορεί να καταστεί ανενεργή de facto.

Το πρόβλημα δεν είναι η διάλυση στα χαρτιά – αλλά η απώλεια αξιοπιστίας.

 Από «υπερδύναμη» σε «χάρτινη τίγρη»;

Οι πρόσφατοι χαρακτηρισμοί περί «χάρτινης τίγρης» αποτυπώνουν μια βαθύτερη πραγματικότητα:

• άνιση κατανομή στρατιωτικής ισχύος
• διαφορετικές στρατηγικές προτεραιότητες
• έλλειψη ενιαίας πολιτικής βούλησης
•  Χωρίς τις ΗΠΑ, το ΝΑΤΟ χάνει τον βασικό του πυλώνα.
• Με τις ΗΠΑ, αλλά χωρίς εμπιστοσύνη, χάνει τη συνοχή του.

Η Ευρώπη μπροστά σε ιστορικές αποφάσεις

Η κρίση της Συμμαχίας επαναφέρει στο προσκήνιο το ερώτημα της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας.

Οι ευρωπαϊκές χώρες καλούνται να αποφασίσουν:

• θα επενδύσουν σε κοινή άμυνα;
• θα συνεχίσουν να εξαρτώνται από τις ΗΠΑ;
• ή θα κινηθούν σε ένα υβριδικό μοντέλο;

«Βρισκόμαστε σε μεταβατική περίοδο που θα καθορίσει το μέλλον του ΝΑΤΟ»

Κρίση ταυτότητας ή αρχή του τέλους;

Το ΝΑΤΟ δεν καταρρέει από μια εξωτερική απειλή, αλλά από εσωτερικές αντιφάσεις.

• πολιτική ασυμφωνία
• στρατηγική ασάφεια
• μεταβαλλόμενες προτεραιότητες

Σε αυτό το πλαίσιο, το σενάριο «αιφνίδιου θανάτου» δεν σημαίνει απαραίτητα διάλυση, αλλά κάτι ίσως πιο επικίνδυνο: μια Συμμαχία που υπάρχει τυπικά, αλλά δεν λειτουργεί ουσιαστικά.

Και αυτό, σε έναν κόσμο αυξανόμενων συγκρούσεων, ίσως είναι το πιο επικίνδυνο σενάριο από όλα.

Πηγή: pagenews.gr