Οι απευθείας συνομιλίες μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν στο Ισλαμαμπάντ σηματοδοτούν την πιο υψηλού επιπέδου διπλωματική επαφή από το 1979, ωστόσο ξεκινούν μέσα σε κλίμα έντονης καχυποψίας και αντικρουόμενων αφηγημάτων.
Η διαδικασία, με τη μεσολάβηση του Πακιστάν, αποτελεί στην ουσία μια προσπάθεια αποτροπής γενικευμένης περιφερειακής ανάφλεξης μετά από έναν πόλεμο εβδομάδων, με βασικά διακυβεύματα:
- την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ
- την αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων
- την επέκταση της εκεχειρίας σε Λίβανο και ευρύτερη Μέση Ανατολή
Δηλώσεις και διαρροές: Το παιχνίδι των εντυπώσεων
Ιρανικές πηγές (Reuters):«Η αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων αποτελεί ένδειξη σοβαρότητας και συνδέεται άμεσα με την ασφάλεια στα Στενά του Ορμούζ.»
Ωστόσο, η Ουάσινγκτον διαψεύδει κατηγορηματικά οποιαδήποτε τέτοια συμφωνία, με αξιωματούχους να τονίζουν ότι «δεν υπάρχει καμία δέσμευση για assets», υπογραμμίζοντας το χάσμα αντίληψης πριν καν ξεκινήσει ουσιαστικά η διαπραγμάτευση.
Ντόναλντ Τραμπ:«Το Ιράν δεν έχει ισχυρά διαπραγματευτικά χαρτιά»
και προσθέτει ότι προτεραιότητα των ΗΠΑ είναι:«η εκκαθάριση των Στενών του Ορμούζ από νάρκες»
Το πραγματικό διακύβευμα: Στενά του Ορμούζ
Το επίκεντρο της σύγκρουσης δεν είναι μόνο πολιτικό αλλά και ενεργειακό. Περίπου 20% της παγκόσμιας ροής πετρελαίου διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ, καθιστώντας τα τον απόλυτο γεωοικονομικό μοχλό πίεσης.
Η ιρανική στρατηγική βασίζεται στον έλεγχο του περάσματος, ενώ οι ΗΠΑ επιδιώκουν την πλήρη και ασφαλή επαναλειτουργία του — ακόμη και με στρατιωτικά μέσα.
Δομή διαπραγματεύσεων: Έμμεση διπλωματία
Οι συνομιλίες εξελίσσονται σε τρεις φάσεις:
- Ξεχωριστές επαφές με το Πακιστάν
- Έμμεσες διαπραγματεύσεις μέσω διαμεσολαβητών
- Πιθανές απευθείας συνομιλίες (υπό όρους προόδου)
Η δομή αυτή αποτυπώνει το βασικό πρόβλημα: έλλειψη εμπιστοσύνης.
Ανάλυση: Γιατί οι πιθανότητες επιτυχίας είναι χαμηλές
Παρά τη «ιστορική» φύση των συνομιλιών, οι πιθανότητες συμφωνίας παραμένουν περιορισμένες:
1. Συγκρουόμενες στρατηγικές
- Οι ΗΠΑ δίνουν έμφαση στο πυρηνικό πρόγραμμα και την ελευθερία ναυσιπλοΐας
- Το Ιράν ζητά άρση κυρώσεων, έλεγχο Ορμούζ και περιφερειακές εγγυήσεις
2. Διπλωματία μέσω διαρροών
Οι αντικρουόμενες πληροφορίες για τα «παγωμένα assets» δείχνουν ότι και οι δύο πλευρές επιχειρούν να διαμορφώσουν το πλαίσιο πριν τη συμφωνία.
3. Στρατιωτική πίεση εν μέσω διαλόγου
Παράλληλα με τις συνομιλίες:
- αμερικανικά πλοία κινούνται στα Στενά
- το Ιράν εκδίδει απειλές
- η περιοχή παραμένει ενεργό πεδίο έντασης
Το Ισλαμαμπάντ φιλοξενεί μια διαπραγμάτευση που ισορροπεί μεταξύ διπλωματίας και αποτροπής.
Η έκβαση θα κριθεί όχι μόνο στο τραπέζι των συνομιλιών, αλλά και:
- στη θάλασσα του Ορμούζ
- στις αγορές ενέργειας
- και στην ικανότητα των δύο πλευρών να γεφυρώσουν δεκαετίες στρατηγικής δυσπιστίας
Πηγή: pagenews.gr