Οι Χούθι πιάνουν το Μπαμπ αλ-Μαντέμπ – Ο επικεφαλής της CENTCOM στη Σαουδική Αραβία για το επόμενο βήμα

Η κατάληψη της Μόκα, του Ντουμπάμπ και της νήσου Περίμ φέρνει τους Χούθι σε θέση να ελέγχουν το στενότερο σημείο της Ερυθράς Θάλασσας, την ώρα που ο ναύαρχος Μπραντ Κούπερ βρίσκεται στη Σαουδική Αραβία για συντονισμό. Με το Ορμούζ ήδη υπό πίεση, η Δύση βλέπει πλέον δύο κρίσιμους ενεργειακούς διαδρόμους να απειλούνται ταυτόχρονα. (euronews)

Η γεωπολιτική εξίσωση στη Μέση Ανατολή γίνεται ακόμη πιο επικίνδυνη.

Οι Χούθι κατέλαβαν μέσα σε λίγες ημέρες τη στρατηγική πόλη Μόκα, προχώρησαν προς το Ντουμπάμπ και πήραν τον έλεγχο της νήσου Περίμ — ή Mayyun — που βρίσκεται ακριβώς στο στόμιο του Μπαμπ αλ-Μαντέμπ και χωρίζει το στενό σε δύο διαύλους ναυσιπλοΐας.

Αυτό σημαίνει ότι η φιλοϊρανική οργάνωση δεν απειλεί πλέον απλώς την Ερυθρά Θάλασσα με πυραύλους και drones.

Βρίσκεται σε θέση να ασκήσει πολύ πιο άμεσο έλεγχο πάνω σε έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαδρόμους του πλανήτη.

Και η συγκυρία είναι εκρηκτική.

Την ώρα που το Ορμούζ παραμένει υπό σοβαρή πίεση εξαιτίας της σύγκρουσης με το Ιράν, το δεύτερο στρατηγικό choke point της περιοχής περνά επίσης σε καθεστώς αβεβαιότητας.

Η CENTCOM ανεβάζει επίπεδο εμπλοκής

Σύμφωνα με το Al-Monitor, ο επικεφαλής της US Central Command, ναύαρχος Brad Cooper, μετέβη εκτάκτως στη Σαουδική Αραβία για να συντονίσει πιθανές επόμενες κινήσεις απέναντι στην προέλαση των Χούθι.

Η παρουσία του έχει βαρύτητα.

Δεν σημαίνει ότι η Ουάσιγκτον έχει ήδη αποφασίσει νέα στρατιωτική επέμβαση.

Σημαίνει όμως ότι η κατάσταση έχει ξεπεράσει το επίπεδο της περιφερειακής κρίσης της Υεμένης και έχει περάσει ξανά στο επίπεδο αμερικανικού στρατηγικού σχεδιασμού.

Η αμερικανική γραμμή παραμένει μέχρι στιγμής προσεκτική: προστασία της ελευθερίας ναυσιπλοΐας, στενός συντονισμός με τη Σαουδική Αραβία και την αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης, αλλά χωρίς επίσημη ανακοίνωση άμεσης νέας εκστρατείας κατά των Χούθι.

Η Μόκα δεν είναι απλώς μια ακόμη πόλη

Η κατάληψη της Μόκα έχει ιδιαίτερη σημασία.

Η πόλη βρίσκεται στη δυτική ακτή της Υεμένης, πολύ κοντά στο Μπαμπ αλ-Μαντέμπ, και η πτώση της άνοιξε τον δρόμο για τη νότια προέλαση των Χούθι. Αναλυτές σημειώνουν ότι ο έλεγχος της ακτογραμμής δίνει στην οργάνωση πολύ καλύτερη δυνατότητα να απειλήσει τη ναυσιπλοΐα.

Και η νήσος Περίμ κάνει το πρόβλημα ακόμη πιο σοβαρό.

Βρίσκεται μέσα στο ίδιο το στενό.

Δεν είναι απλώς παρατηρητήριο.

Είναι γεωγραφικό πλεονέκτημα.

Το Μπαμπ αλ-Μαντέμπ μπορεί να γίνει «δεύτερο Ορμούζ»

Αυτός είναι ο μεγάλος φόβος.

Το Μπαμπ αλ-Μαντέμπ είναι κρίσιμο για τη σύνδεση Ινδικού Ωκεανού, Ερυθράς Θάλασσας και Σουέζ.

Αν υπάρξει σοβαρή διακοπή, τα πλοία θα πρέπει να κινηθούν γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας, αυξάνοντας δραματικά χρόνο και κόστος μεταφοράς.

Οι επιπτώσεις θα περάσουν:

• στα ναύλα,
• στην ασφάλιση πλοίων,
• στις τιμές πετρελαίου,
• στο LNG,
• στις ευρωπαϊκές εισαγωγές,
• και τελικά στον πληθωρισμό.

Αυτό είναι και το σημείο όπου η κρίση της Υεμένης παύει να είναι «τοπική».

Ο άξονας Ιράν–Χούθι αποκτά γεωστρατηγικό βάθος

Η προέλαση των Χούθι έχει ακόμη μεγαλύτερη σημασία επειδή έρχεται ενώ το Ιράν ήδη πιέζει το Ορμούζ.

Δημοσιεύματα του Reuters αναφέρουν ότι ιρανική υποστήριξη και καθοδήγηση συνέβαλαν στην πρόσφατη προέλαση των Χούθι στη δυτική Υεμένη.

Αν αυτή η σύνδεση ενισχυθεί επιχειρησιακά, τότε η Τεχεράνη αποκτά έμμεσα δυνατότητα πίεσης σε δύο διαφορετικούς θαλάσσιους διαδρόμους:

Ορμούζ στα ανατολικά.

Μπαμπ αλ-Μαντέμπ στα δυτικά.

Και αυτή η διπλή πίεση είναι εφιάλτης για την παγκόσμια αγορά ενέργειας.

Η Σαουδική Αραβία βλέπει το χειρότερο σενάριο

Για το Ριάντ, η εξέλιξη είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη.

Η Σαουδική Αραβία έχει στηρίξει την κυβέρνηση της Υεμένης και έχει επενδύσει τεράστιο πολιτικό και στρατιωτικό κεφάλαιο για να περιορίσει τους Χούθι.

Τώρα βλέπει τις δυνάμεις που υποστηρίζει να υποχωρούν στην Ερυθρά Θάλασσα.

Και το πρόβλημα δεν είναι μόνο στρατιωτικό.

Είναι ενεργειακό.

Η Σαουδική Αραβία χρησιμοποιεί το δίκτυο East-West Pipeline για να μεταφέρει πετρέλαιο προς την Ερυθρά Θάλασσα, ακριβώς ώστε να μειώσει την εξάρτησή της από το Ορμούζ.

Εάν όμως πιεστεί και το Μπαμπ αλ-Μαντέμπ, αυτό το στρατηγικό πλεονέκτημα περιορίζεται δραματικά.

Πιθανές ζημιές στον East-West Pipeline

Δορυφορικές εικόνες που αναφέρθηκαν στο Al-Monitor έδειξαν φωτιές και καπνό σε σημεία κατά μήκος του σαουδαραβικού East-West Pipeline, χωρίς μέχρι στιγμής επίσημη επιβεβαίωση από τη Saudi Aramco ή τη σαουδαραβική κυβέρνηση.

Το στοιχείο χρειάζεται προσοχή, επειδή δεν έχει επιβεβαιωθεί πλήρως.

Αν όμως αποδειχθεί ότι το δίκτυο έχει δεχθεί σοβαρή ζημιά, το στρατηγικό μήνυμα θα είναι εξαιρετικά βαρύ:

ο άξονας Ιράν–Χούθι δεν θα πιέζει μόνο τα στενά, αλλά και τις εναλλακτικές διαδρομές παράκαμψής τους.

Ο Τραμπ μέχρι στιγμής κρατά πίσω

Η κυβέρνηση Τραμπ έχει ήδη δώσει αντιφατικά σήματα.

Από τη μία πλευρά, ο πρόεδρος είχε δηλώσει τον Ιούλιο ότι οι ΗΠΑ θα «αναλάβουν» αν οι Χούθι συνεχίσουν να απειλούν σαουδαραβική ναυσιπλοΐα.

Από την άλλη, μέχρι στιγμής αποφεύγει νέα πλήρη στρατιωτική εκστρατεία στην Υεμένη.

Αυτό έχει λογική.

Οι ΗΠΑ βρίσκονται ήδη βαθιά εμπλεκόμενες στο ευρύτερο μέτωπο με το Ιράν.

Ένα νέο ανοιχτό θέατρο επιχειρήσεων στην Υεμένη θα αύξανε το στρατιωτικό κόστος και τον κίνδυνο κλιμάκωσης.

Αλλά υπάρχει και όριο στην αυτοσυγκράτηση.

Εάν το Μπαμπ αλ-Μαντέμπ κλείσει πραγματικά ή αν υπάρξουν μαζικές επιθέσεις σε εμπορικά πλοία, η αμερικανική ανοχή θα μειωθεί πολύ γρήγορα.

Η ελευθερία ναυσιπλοΐας είναι αμερικανικό red line

Η Ουάσιγκτον έχει κάθε λόγο να αποφύγει νέα μεγάλης κλίμακας εμπλοκή.

Αλλά δεν μπορεί εύκολα να αποδεχθεί απώλεια ελέγχου ενός από τα βασικά θαλάσσια choke points του παγκόσμιου εμπορίου.

Η ελευθερία ναυσιπλοΐας παραμένει βασικός πυλώνας της αμερικανικής στρατηγικής.

Και γι’ αυτό η παρουσία Cooper στη Σαουδική Αραβία πρέπει να διαβαστεί ως σήμα προετοιμασίας επιλογών.

Όχι απαραίτητα ως απόφαση για χτύπημα.

Αλλά ως προειδοποίηση ότι η κατάσταση έχει φτάσει σε σημείο όπου στρατιωτικές επιλογές βρίσκονται ξανά στο τραπέζι.

Η μεγάλη ενεργειακή παγίδα: δύο choke points μαζί

Αυτό είναι το σημαντικότερο σημείο.

Η παγκόσμια ενεργειακή αγορά μπορεί να απορροφήσει ένα σοκ.

Δύο ταυτόχρονα είναι πολύ πιο δύσκολο.

Αν πιέζεται το Ορμούζ και ταυτόχρονα το Μπαμπ αλ-Μαντέμπ, η αγορά χάνει δύο από τις σημαντικότερες βαλβίδες μεταφοράς υδρογονανθράκων.

Αυτό επηρεάζει όχι μόνο τη φυσική διαθεσιμότητα.

Επηρεάζει και το risk premium.

Και το risk premium περνά αμέσως στις τιμές.

Ευρώπη: Η κρίση έρχεται από τον Νότο

Για την Ευρώπη, η εξέλιξη είναι εξαιρετικά ανησυχητική.

Η Ερυθρά Θάλασσα και το Σουέζ είναι κρίσιμοι για το εμπόριο με την Ασία και για σημαντικό μέρος των ενεργειακών ροών.

Αν η διαδρομή γίνει μη ασφαλής, οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις θα βρεθούν αντιμέτωπες με:

ακριβότερα ναύλα,

μεγαλύτερους χρόνους παράδοσης,

υψηλότερο κόστος ενέργειας,

και νέες πιέσεις στις εφοδιαστικές αλυσίδες.

Σε μια περίοδο που η Ευρώπη ήδη αντιμετωπίζει υψηλή ενεργειακή αβεβαιότητα, αυτό είναι ακριβώς το σενάριο που δεν χρειάζεται.

Η Τουρκία και η Αίγυπτος επίσης μπαίνουν στην εξίσωση

Το Μπαμπ αλ-Μαντέμπ δεν ενδιαφέρει μόνο Σαουδική Αραβία και ΗΠΑ.

Η Αίγυπτος έχει άμεσο συμφέρον λόγω Σουέζ.

Η Τουρκία έχει αυξανόμενη παρουσία στην Ερυθρά Θάλασσα και στην ευρύτερη περιοχή.

Και οι χώρες του Κόλπου βλέπουν τη ναυσιπλοΐα ως στοιχείο εθνικής ασφάλειας.

Άρα η κρίση μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη περιφερειακή κινητοποίηση.

Δεν είναι απίθανο να δούμε περισσότερη στρατιωτική παρουσία, περισσότερες συνοδείες πλοίων και πιο πυκνό συντονισμό ανάμεσα σε αραβικές και δυτικές δυνάμεις.

Το πραγματικό στοίχημα για το Ιράν

Αν οι Χούθι καταφέρουν να διατηρήσουν τον έλεγχο της περιοχής, το Ιράν αποκτά τεράστια στρατηγική μόχλευση χωρίς να χρειάζεται να επιχειρεί άμεσα.

Αυτό είναι το μοντέλο proxy warfare στην πιο καθαρή μορφή του.

Η Τεχεράνη δεν χρειάζεται να ελέγχει επίσημα το στενό.

Αρκεί ένας σύμμαχός της να μπορεί να το κάνει ασταθές.

Και η αστάθεια από μόνη της αρκεί για να επηρεάζει αγορές και στρατηγικούς σχεδιασμούς.

Το επόμενο 48ωρο θα είναι κρίσιμο

Το βασικό ερώτημα τώρα είναι αν οι Χούθι θα επιχειρήσουν να μετατρέψουν τον εδαφικό έλεγχο σε πραγματικό έλεγχο της ναυσιπλοΐας.

Αν περιοριστούν σε πολιτικό και στρατιωτικό συμβολισμό, η κρίση μπορεί να παραμείνει διαχειρίσιμη.

Αν όμως αρχίσουν να επιβάλλουν αποκλεισμούς ή να στοχοποιούν συστηματικά πλοία, τότε η αντίδραση ΗΠΑ και Σαουδικής Αραβίας θα γίνει πολύ πιο σκληρή.

Και εκεί θα κριθεί αν η κρίση της Υεμένης μετατρέπεται σε νέο μέτωπο του πολέμου με το Ιράν.

Το νέο choke-point war της Μέσης Ανατολής

Το μεγαλύτερο γεωπολιτικό συμπέρασμα είναι σαφές.

Η Μέση Ανατολή μπαίνει σε μια φάση όπου ο έλεγχος των στενών αποκτά ξανά μεγαλύτερη σημασία από τον έλεγχο εδαφών.

Ορμούζ.

Μπαμπ αλ-Μαντέμπ.

Σουέζ.

Αυτά τα σημεία είναι οι αρτηρίες του παγκόσμιου εμπορίου.

Και όποιος μπορεί να τα απειλήσει, αποκτά δυσανάλογα μεγάλη ισχύ.

Η προέλαση των Χούθι στο Μπαμπ αλ-Μαντέμπ δεν είναι λοιπόν απλώς μια νίκη στον εμφύλιο της Υεμένης. Είναι μια μετατόπιση της ισορροπίας ισχύος σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.

Και η παρουσία του επικεφαλής της CENTCOM στη Σαουδική Αραβία δείχνει ότι η Ουάσιγκτον το έχει ήδη καταλάβει.

Πηγή: pagenews.gr