Γκεοργκίεβα: Οι τιμές δεν θα πέσουν γρήγορα μετά τον πόλεμο στο Ιράν – Έρχεται υποβάθμιση ανάπτυξης

Η παγκόσμια οικονομία εισέρχεται σε μια νέα περίοδο πίεσης και αβεβαιότητας, με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο να προετοιμάζεται για υποβάθμιση των προβλέψεών του, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν έχει ήδη αρχίσει να αφήνει βαθύ αποτύπωμα στις τιμές, στην ανάπτυξη και στην ενεργειακή ασφάλεια. Η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, ξεκαθάρισε ότι ακόμη και αν η εκεχειρία διατηρηθεί, οι διεθνείς τιμές δεν πρόκειται να επιστρέψουν σύντομα στα προπολεμικά επίπεδα, υπογραμμίζοντας ότι η αποκλιμάκωση θα είναι αργή και άνιση.

Οι δηλώσεις της έρχονται λίγο πριν από τις Εαρινές Συνόδους του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας στην Ουάσινγκτον, οι οποίες φέτος διεξάγονται υπό τη βαριά σκιά του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Το βασικό μήνυμα από την πλευρά του Ταμείου είναι ότι το σοκ δεν είναι πρόσκαιρο, ούτε περιορίζεται στην ενέργεια. Αντίθετα, επηρεάζει τις αλυσίδες εφοδιασμού, την επενδυτική εμπιστοσύνη, τον πληθωρισμό και τελικά την ίδια την αντοχή της παγκόσμιας οικονομίας.

Οι τιμές θα αργήσουν να αποκλιμακωθούν

Η Γκεοργκίεβα προειδοποίησε ότι η επιστροφή σε πιο ομαλές τιμές δεν θα γίνει άμεσα, ακόμη και στο πιο αισιόδοξο σενάριο. Όπως μεταδίδουν το Associated Press και το Reuters, η επικεφαλής του ΔΝΤ εκτιμά ότι το σοκ από τον πόλεμο χρειάζεται χρόνο για να απορροφηθεί, επειδή έχουν ήδη προκληθεί σοβαρές ζημιές σε ενεργειακές και παραγωγικές υποδομές, ενώ η αβεβαιότητα συνεχίζει να επηρεάζει αγορές και επιχειρήσεις.

Η ίδια δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ασυμμετρία του σοκ, δηλαδή στο γεγονός ότι οι επιπτώσεις δεν θα είναι ίδιες για όλες τις χώρες και όλες τις περιοχές. Τα κράτη που εξαρτώνται περισσότερο από εισαγωγές ενέργειας ή δεν διαθέτουν δημοσιονομικά περιθώρια για να στηρίξουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις θα βρεθούν σε σαφώς δυσμενέστερη θέση. Αυτό σημαίνει ότι η ομαλοποίηση των τιμών θα είναι πιο αργή και πιο επίπονη εκεί όπου οι διαταραχές είναι βαθύτερες.

Έρχεται υποβάθμιση των προβλέψεων του ΔΝΤ

Το δεύτερο μεγάλο μήνυμα από τη Γκεοργκίεβα αφορά την ανάπτυξη. Το ΔΝΤ αναμένεται να προχωρήσει σε αναθεώρηση προς τα κάτω των προβλέψεών του για την παγκόσμια οικονομία, καθώς ο πόλεμος έχει ήδη ανατρέψει τις προηγούμενες εκτιμήσεις. Το Reuters αναφέρει ότι ακόμη και στο πιο αισιόδοξο σενάριο, το Ταμείο προβλέπει χαμηλότερη ανάπτυξη εξαιτίας των υποδομών που καταστράφηκαν, των προβλημάτων στην προσφορά, των απωλειών εμπιστοσύνης και των μόνιμων «ουλών» που αφήνει μια τέτοια κρίση.

Σύμφωνα με το ίδιο ρεπορτάζ, πριν από την κλιμάκωση του πολέμου το ΔΝΤ ανέμενε παγκόσμια ανάπτυξη 3,3% για το 2026 και 3,2% για το 2027, όμως πλέον αυτές οι εκτιμήσεις δεν θεωρούνται ρεαλιστικές. Η Γκεοργκίεβα έχει ήδη προαναγγείλει ότι οι νέες προβλέψεις θα κινηθούν χαμηλότερα, με το τελικό μέγεθος της αναθεώρησης να εξαρτάται κυρίως από δύο παράγοντες: τη διάρκεια της κρίσης και την ταχύτητα με την οποία θα μπορέσει να αποκατασταθεί η παραγωγή στις πληγείσες περιοχές.

Πληθωρισμός, ενέργεια και νέος γύρος αβεβαιότητας

Ο πόλεμος έχει επαναφέρει με ένταση τον φόβο ενός νέου ενεργειακού σοκ. Η Γκεοργκίεβα έχει ήδη προειδοποιήσει ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή οδηγεί σε υψηλότερο πληθωρισμό και χαμηλότερη ανάπτυξη, ενώ περιγράφει την τρέχουσα αναταραχή ως το τρίτο μεγάλο παγκόσμιο σοκ μετά την πανδημία Covid-19 και τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Το βάρος πέφτει κυρίως στην ενέργεια. Το Reuters σημειώνει ότι η κρίση έχει προκαλέσει τις μεγαλύτερες αναταράξεις στις ενεργειακές ροές των τελευταίων ετών, με το Στενό του Ορμούζ να παραμένει κομβικός παράγοντας παγκόσμιας αστάθειας. Περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου διέρχεται από αυτό το πέρασμα, γεγονός που μετατρέπει κάθε απειλή ή περιορισμό στη ναυσιπλοΐα σε παγκόσμιο οικονομικό κίνδυνο.

Η άνοδος στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου δεν επηρεάζει μόνο τις μεταφορές ή το κόστος παραγωγής. Πλήττει και τη γεωργία, λόγω διαταραχών στην αγορά λιπασμάτων, ενώ το ΔΝΤ φοβάται ότι μπορεί να ενταθεί και η επισιτιστική ανασφάλεια για δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπους.

Οι πιο ευάλωτες οικονομίες θα δεχθούν το μεγαλύτερο πλήγμα

Η Γκεοργκίεβα υπογραμμίζει ότι οι φτωχότερες και πιο ευάλωτες χώρες θα βρεθούν ξανά στην πρώτη γραμμή της πίεσης. Το AP σημειώνει ότι η υποσαχάρια Αφρική και τα μικρά νησιωτικά κράτη θεωρούνται από το ΔΝΤ ως οι περιοχές που θα πληγούν περισσότερο, καθώς δεν διαθέτουν επαρκή ενεργειακά αποθέματα και έχουν περιορισμένα δημοσιονομικά εργαλεία για να προστατεύσουν τις κοινωνίες τους.

Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο σύνθετο λόγω του ήδη υψηλού χρέους. Πολλές χώρες εισέρχονται σε αυτή τη νέα κρίση με εξαντλημένα περιθώρια παρέμβασης, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο κοινωνικής έντασης, ύφεσης και νέων χρηματοδοτικών αναγκών. Το Reuters αναφέρει ότι το ΔΝΤ εκτιμά πιθανή αύξηση της ζήτησης για οικονομική στήριξη της τάξης των 20 έως 50 δισ. δολαρίων στο άμεσο μέλλον.

Οι Εαρινές Σύνοδοι υπό τη σκιά του πολέμου

Οι φετινές Εαρινές Σύνοδοι του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας δεν θα έχουν ως βασικό θέμα μόνο την ανάπτυξη ή τον πληθωρισμό, αλλά κυρίως τη διαχείριση των συνεπειών ενός πολέμου που απειλεί να αλλάξει ξανά το παγκόσμιο οικονομικό τοπίο. Το Reuters και άλλα διεθνή μέσα σημειώνουν ότι οι συναντήσεις στην Ουάσινγκτον θα επικεντρωθούν στην απορρόφηση του ενεργειακού σοκ, στη σταθεροποίηση των αγορών και στη στήριξη των χωρών που βρίσκονται ήδη σε εύθραυστη θέση.

Η Γκεοργκίεβα έχει ήδη προειδοποιήσει ότι ο κόσμος εισέρχεται σε μια περίοδο μεγαλύτερης αστάθειας, όπου ακόμη και μια προσωρινή εκεχειρία δεν αρκεί για να επουλώσει γρήγορα τη ζημιά. Η υποδομή, η παραγωγή, η εμπιστοσύνη και οι εμπορικές ροές δεν επανέρχονται με το πάτημα ενός διακόπτη. Γι’ αυτό και το Ταμείο εμφανίζεται αποφασισμένο να δώσει το σήμα ότι η μεταπολεμική ομαλοποίηση, ακόμη κι αν υπάρξει, θα είναι αργή, άνιση και γεμάτη κινδύνους.

Το βασικό μήνυμα του ΔΝΤ

Το συμπέρασμα που εκπέμπει η επικεφαλής του ΔΝΤ είναι σαφές: ακόμη και αν αποφευχθεί νέα κλιμάκωση, ο κόσμος δεν επιστρέφει γρήγορα στην προηγούμενη οικονομική ισορροπία. Οι τιμές θα αργήσουν να αποκλιμακωθούν, η ανάπτυξη θα υποχωρήσει και οι ανισότητες ανάμεσα στις οικονομίες που αντέχουν και σε εκείνες που λυγίζουν θα γίνουν πιο εμφανείς. Το σοκ του πολέμου στο Ιράν δεν αντιμετωπίζεται ως ένα βραχύ επεισόδιο, αλλά ως ένας νέος γύρος παγκόσμιας αναστάτωσης με επιπτώσεις που θα απλωθούν πολύ πέρα από τη Μέση Ανατολή.

Πηγή: Pagenews.gr