Palantir: Σάλος με το «μανιφέστο» για ΑΙ όπλα, θητεία και «ανώτερους» πολιτισμούς

Αντιδράσεις προκαλεί το 22σημείο κείμενο που ανήρτησε η Palantir, με τον Γιάνη Βαρουφάκη να προειδοποιεί για «φονικά ρομπότ» και επικριτές να μιλούν για επικίνδυνη ιδεολογική στροφή

Σφοδρές αντιδράσεις έχει προκαλέσει η Palantir μετά τη δημοσιοποίηση ενός 22σημείου κειμένου στην πλατφόρμα Χ, το οποίο η ίδια η εταιρεία παρουσίασε ως ένα σύντομο σημείωμα βασισμένο στο βιβλίο The Technological Republic του διευθύνοντος συμβούλου της, Alex Karp, και του επικεφαλής εταιρικών υποθέσεων, Nicholas Zamiska. Το κείμενο επαναφέρει με επιθετικό τρόπο ζητήματα όπως η εθνική θητεία, ο ρόλος των τεχνολογικών εταιρειών στην άμυνα, η γεωπολιτική ισχύς της Δύσης και η ανάπτυξη οπλικών συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης.

Η ανάρτηση προκάλεσε κύμα αντιδράσεων ακριβώς επειδή δεν έμεινε σε μια θεωρητική συζήτηση για την καινοτομία ή την τεχνολογία, αλλά διατύπωσε μια συνολικότερη πολιτική και πολιτισμική θέση. Μεταξύ άλλων, το κείμενο υποστηρίζει ότι η τεχνολογική ελίτ της Silicon Valley έχει υποχρέωση να υπηρετήσει την εθνική άμυνα, ζητά ευρύτερη στήριξη της στρατιωτικής ισχύος και υπονοεί ότι ορισμένοι πολιτισμοί έχουν παραγάγει καθοριστικές προόδους, ενώ άλλοι παραμένουν δυσλειτουργικοί ή οπισθοδρομικοί. Αυτή ακριβώς η γλώσσα ήταν που μετέτρεψε το σημείωμα από εταιρική τοποθέτηση σε πολιτικό γεγονός.

Στο επίκεντρο της κριτικής βρέθηκε το σημείο όπου η Palantir ουσιαστικά αποδέχεται ως δεδομένη την έλευση όπλων τεχνητής νοημοσύνης, μετατοπίζοντας τη συζήτηση από το αν πρέπει να αναπτυχθούν στο ποιος θα τα κατασκευάσει και για ποιο σκοπό. Αυτή η τοποθέτηση ερμηνεύθηκε από πολλούς ως ανοιχτή υπεράσπιση ενός μέλλοντος στο οποίο η στρατιωτική χρήση της ΑΙ θα θεωρείται όχι απλώς αναπόφευκτη, αλλά και επιθυμητή υπό τις «σωστές» γεωπολιτικές προϋποθέσεις.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο Γιάνης Βαρουφάκης αντέδρασε δημόσια, γράφοντας ότι «έρχονται φονικά ρομπότ με τεχνητή νοημοσύνη». Η παρέμβασή του συμπύκνωσε τον φόβο πολλών επικριτών ότι η Palantir δεν περιγράφει απλώς μια τεχνολογική τάση, αλλά συμβάλλει ενεργά στην ιδεολογική νομιμοποίηση ενός νέου τύπου πολέμου, όπου η αυτοματοποίηση της ισχύος περνά από το πεδίο του σεναρίου στο πεδίο της εταιρικής στρατηγικής.

Η συζήτηση δεν σταμάτησε όμως στα ΑΙ όπλα. Το κείμενο συνδέθηκε και με μια ευρύτερη, επιθετική κοσμοθεωρία, καθώς περιλάμβανε αναφορές στην ανάγκη εθνικής υπηρεσίας, στην ενίσχυση του ρόλου της θρησκείας στη δημόσια ζωή, αλλά και στην άποψη ότι η μεταπολεμική στάση απέναντι στη Γερμανία και την Ιαπωνία υπήρξε υπερβολικά περιοριστική. Αυτές οι αναφορές προκάλεσαν ακόμα μεγαλύτερη ένταση, καθώς έδωσαν την εντύπωση ότι η Palantir δεν παίρνει απλώς θέση υπέρ της αμυντικής τεχνολογίας, αλλά υπέρ μιας συνολικής αναθεώρησης της δυτικής πολιτικής και πολιτισμικής τάξης.

Because we get asked a lot.

The Technological Republic, in brief.

1. Silicon Valley owes a moral debt to the country that made its rise possible. The engineering elite of Silicon Valley has an affirmative obligation to participate in the defense of the nation.

2. We must rebel…

— Palantir (@PalantirTech) April 18, 2026

Η βρετανική δημόσια συζήτηση πήρε γρήγορα φωτιά. Η βουλεύτρια Victoria Collins δήλωσε στην Guardian ότι το «μανιφέστο» της Palantir ακούγεται σαν «παραλήρημα ενός σούπερ-κακού», ενώ άλλοι αναλυτές περιέγραψαν το κείμενο ως απόπειρα ιδεολογικής κανονικοποίησης του τεχνολογικού μιλιταρισμού. Αντίστοιχα, αρθρογράφοι και σχολιαστές μίλησαν για «technofascism» ή για μια επικίνδυνη συγχώνευση εταιρικής ισχύος, κρατικής ασφάλειας και επιθετικής γεωπολιτικής ιδεολογίας.

Η ένταση των αντιδράσεων εξηγείται και από το ποια ακριβώς είναι η Palantir. Η εταιρεία αποτελεί έναν από τους ισχυρότερους παίκτες παγκοσμίως στην ανάλυση δεδομένων και στο επιχειρησιακό λογισμικό, με συμβάσεις σε κυβερνήσεις, στρατιωτικές υπηρεσίες, υπηρεσίες πληροφοριών και σωμάτων ασφαλείας. Έχει ιδρυθεί το 2003 από τον Alex Karp και τον Peter Thiel και διατηρεί βαθιές σχέσεις με το αμερικανικό κράτος ασφαλείας, καθώς και συμβάσεις σε τομείς όπως η άμυνα, η μετανάστευση και η αστυνόμευση. Ακριβώς γι’ αυτό, οι επικριτές της υποστηρίζουν ότι το 22σημείο κείμενο δεν είναι μια αφηρημένη φιλοσοφική άσκηση, αλλά η δημόσια διατύπωση της ιδεολογίας μιας εταιρείας που ήδη διαθέτει τεράστια επιρροή στον τρόπο με τον οποίο ασκείται η κρατική ισχύς.

Αυτός είναι και ο λόγος που η υπόθεση πήρε τόσο μεγάλες διαστάσεις. Αν το ίδιο κείμενο προερχόταν από έναν περιθωριακό σχολιαστή, θα μπορούσε να περάσει ως άλλη μία προκλητική ανάρτηση. Όταν όμως προέρχεται από μια εταιρεία που πουλά λογισμικό σε στρατούς, υπηρεσίες πληροφοριών και κρατικούς μηχανισμούς, τότε η πολιτική του σημασία αλλάζει εντελώς. Η ανησυχία δεν αφορά μόνο το ύφος ή τις υπερβολές, αλλά το ότι μια τόσο ισχυρή εταιρεία μοιάζει να παρουσιάζει ως φυσιολογικό ένα μοντέλο όπου η τεχνολογία, η στρατιωτική ισχύς και η ιδεολογική αποστολή συγχωνεύονται.

Το «μανιφέστο» της Palantir ανοίγει έτσι μια πολύ μεγαλύτερη συζήτηση από την ίδια την εταιρεία. Αφορά το ποιος καθορίζει τα όρια της τεχνητής νοημοσύνης, ποια συμφέροντα εξυπηρετεί η τεχνολογική πρόοδος και αν ο επόμενος μεγάλος κύκλος καινοτομίας θα είναι δεμένος με τη δημοκρατική λογοδοσία ή με μια όλο και πιο επιθετική λογική ασφάλειας και επιτήρησης. Και γι’ αυτό ο θόρυβος που ξέσπασε δεν είναι καθόλου τυχαίος: πολλοί βλέπουν στο κείμενο όχι απλώς μια προκλητική διακήρυξη, αλλά ένα προσχέδιο για το πώς θα ήθελε η Palantir να μοιάζει ο κόσμος που έρχεται.

Πηγή: Pagenews.gr