Τραμπ σε τροχιά σύγκρουσης με Τεχεράνη: «Καμία υποχώρηση» και απειλές για νέο χτύπημα

Η διπλωματία ΗΠΑ – Ιράν οδηγείται σε οριακό σημείο, με τον Τραμπ να απορρίπτει κάθε παραχώρηση και την Ουάσινγκτον να αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο στρατιωτικής κλιμάκωσης.

Η κρίση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν εισέρχεται σε μια νέα, ιδιαίτερα επικίνδυνη φάση, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται αποφασισμένος να εγκαταλείψει κάθε περιθώριο συμβιβασμού με την Τεχεράνη. Οι τελευταίες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου σηματοδοτούν μια σαφή μετατόπιση από τη διπλωματική πίεση προς τη στρατηγική της ανοιχτής αποτροπής, με φόντο το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και την αυξανόμενη ένταση στη Μέση Ανατολή.

Μιλώντας στη The Post, ο Τραμπ ξεκαθάρισε πως «δεν είναι ανοιχτός σε καμία παραχώρηση αυτή τη στιγμή», απορρίπτοντας ουσιαστικά κάθε πιθανότητα χαλάρωσης των αμερικανικών απαιτήσεων. Παράλληλα, προχώρησε σε μια ιδιαίτερα σκληρή προειδοποίηση προς την ιρανική ηγεσία, δηλώνοντας ότι η Τεχεράνη «γνωρίζει τι πρόκειται να συμβεί σύντομα», αφήνοντας να εννοηθεί πως οι στρατιωτικές επιλογές παραμένουν στο τραπέζι.

Η στάση αυτή αποτυπώνει το βαθύ αδιέξοδο στις συνομιλίες που διεξάγονται παρασκηνιακά μέσω μεσολαβητών, την ώρα που η Ουάσινγκτον θεωρεί πως το Ιράν επιχειρεί να κερδίσει χρόνο χωρίς ουσιαστικές δεσμεύσεις για τον περιορισμό του πυρηνικού του προγράμματος.

Το παρασκήνιο της αμερικανικής στροφής

Σύμφωνα με αμερικανικά δημοσιεύματα, ο Τραμπ πέρασε το Σαββατοκύριακο σε συνεχείς διαβουλεύσεις με την ομάδα εθνικής ασφαλείας του στο γκολφ κλαμπ του στη Βιρτζίνια, εξετάζοντας τα επόμενα βήματα απέναντι στην Τεχεράνη. Οι πιέσεις από το εσωτερικό του Ρεπουμπλικανικού στρατοπέδου αυξάνονται, με τον γερουσιαστή Λίντσεϊ Γκράχαμ και άλλους σκληροπυρηνικούς κύκλους να ζητούν ακόμα και επανέναρξη στρατιωτικών επιχειρήσεων εάν οι συνομιλίες αποτύχουν οριστικά.

Η αμερικανική πλευρά θεωρεί πως η νέα ιρανική πρόταση όχι μόνο δεν απαντά στις βασικές απαιτήσεις της Ουάσινγκτον, αλλά επιχειρεί να μεταθέσει το βάρος των διαπραγματεύσεων σε πολιτικές και οικονομικές παραχωρήσεις.

Τι ζητά η Τεχεράνη

Σύμφωνα με πληροφορίες από αραβικά μέσα ενημέρωσης, η αναθεωρημένη πρόταση του Ιράν περιλαμβάνει:

• Μακροχρόνια πολυφασική εκεχειρία με πολιτικές εγγυήσεις για τη διατήρηση του κύρους της χώρας.
• Σταδιακό άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, υπό διεθνείς εγγυήσεις από το Πακιστάν και το Ομάν.
• Πάγωμα — και όχι διάλυση — του πυρηνικού προγράμματος.
• Μεταφορά περίπου 400 κιλών εμπλουτισμένου ουρανίου στη Ρωσία αντί στις Ηνωμένες Πολιτείες.
• Οικονομικές παραχωρήσεις και περιορισμένη χαλάρωση κυρώσεων αντί για άμεσες αποζημιώσεις.

Ωστόσο, η Ουάσινγκτον εμφανίζεται εξαιρετικά επιφυλακτική. Αμερικανός αξιωματούχος που επικαλείται το Axiosχαρακτήρισε την πρόταση «ανεπαρκή», σημειώνοντας πως η Τεχεράνη αποφεύγει να δεσμευτεί ξεκάθαρα για τον τερματισμό του εμπλουτισμού ουρανίου ή για την παράδοση των αποθεμάτων της.

«Διαπραγματεύσεις μέσω βομβών»

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο της αμερικανικής ρητορικής αφορά την ανοιχτή πλέον αναφορά σε στρατιωτική κλιμάκωση. Ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης προειδοποίησε πως εάν το Ιράν δεν μεταβάλει τη στάση του, τότε «οι συνομιλίες θα συνεχιστούν μέσω βομβών».

Η φράση αυτή αποτυπώνει το κλίμα έντασης που επικρατεί πλέον στους διαδρόμους της Ουάσινγκτον. Παράλληλα, αναδεικνύει και το στρατηγικό δίλημμα της αμερικανικής ηγεσίας: είτε θα επιτύχει έναν νέο περιορισμό του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος μέσω πίεσης, είτε θα οδηγηθεί σε έναν νέο κύκλο αποσταθεροποίησης στη Μέση Ανατολή.

Η γεωπολιτική διάσταση

Η κρίση ΗΠΑ – Ιράν δεν αφορά μόνο το πυρηνικό πρόγραμμα. Αγγίζει τον συνολικό έλεγχο της Μέσης Ανατολής, την ασφάλεια των ενεργειακών οδών και την επιρροή μεγάλων δυνάμεων όπως η Ρωσία και η Κίνα στην περιοχή.

Η πιθανότητα μεταφοράς ιρανικού ουρανίου στη Μόσχα ενισχύει περαιτέρω τον ρωσικό ρόλο στις εξελίξεις, ενώ η αναφορά στα Στενά του Ορμούζ επαναφέρει στο προσκήνιο τον κίνδυνο μιας παγκόσμιας ενεργειακής αναταραχής. Περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου διέρχεται καθημερινά από το συγκεκριμένο θαλάσσιο πέρασμα, γεγονός που καθιστά οποιαδήποτε κρίση εκεί ζήτημα διεθνούς οικονομικής ασφάλειας.

Ταυτόχρονα, η σκληρή γραμμή Τραμπ ενδέχεται να λειτουργήσει και ως μήνυμα προς το εσωτερικό πολιτικό ακροατήριο των ΗΠΑ, ενόψει των αυξανόμενων πιέσεων για επίδειξη ισχύος απέναντι στους γεωπολιτικούς αντιπάλους της Ουάσινγκτον.

Ένα βήμα πριν τη νέα ανάφλεξη

Παρά τις παρασκηνιακές επαφές, οι δύο πλευρές μοιάζουν σήμερα πιο μακριά από ποτέ. Η Ουάσινγκτον ζητά πλήρη και επαληθεύσιμη εγκατάλειψη κρίσιμων στοιχείων του πυρηνικού προγράμματος, ενώ η Τεχεράνη επιδιώκει μια συμφωνία που θα διατηρεί το στρατηγικό και πολιτικό της κύρος.

Μέσα σε αυτό το εκρηκτικό περιβάλλον, κάθε αποτυχία των συνομιλιών αυξάνει τον κίνδυνο στρατιωτικής σύγκρουσης με απρόβλεπτες συνέπειες για ολόκληρη τη Μέση Ανατολή και τη διεθνή οικονομία

Πηγή: pagenews.gr