Κάλας σε Φιντάν: Ευρωπαϊκή προειδοποίηση για το τουρκολιβυκό — Στο τραπέζι και το Κυπριακό

Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας έθεσε απευθείας στον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών την παραβίαση κυριαρχικών δικαιωμάτων τρίτων κρατών — Η συζήτηση επεκτάθηκε στη Μαύρη Θάλασσα, στη Μέση Ανατολή και στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ.

Την ευρωπαϊκή αντίθεση στο τουρκολιβυκό μνημόνιο μετέφερε απευθείας στον Χακάν Φιντάν η Κάγια Κάλας, μία ημέρα μετά την έγκρισή του από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης.

Η ύπατη εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Εξωτερική Πολιτική ξεκαθάρισε ότι το μνημόνιο παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, εντάσσοντας το ζήτημα στην ευρύτερη συζήτηση με την Άγκυρα για την περιφερειακή ασφάλεια.

Παράλληλα, υπογράμμισε τη σημασία των σχέσεων καλής γειτονίας και της προώθησης της διαδικασίας διευθέτησης του Κυπριακού.

Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 21 Οκτωβρίου στις Βρυξέλλες, με την ατζέντα να εκτείνεται από την Ανατολική Μεσόγειο μέχρι τη Μαύρη Θάλασσα, τον Νότιο Καύκασο και τα Στενά του Ορμούζ.

«Έθεσα το θέμα της χθεσινής ψηφοφορίας στη Λιβύη»

Στην ανάρτησή της μετά τη συζήτηση, η Κάλας αναφέρθηκε ρητά στη λιβυκή κοινοβουλευτική απόφαση:

«Έθεσα το θέμα της χθεσινής ψηφοφορίας στη Λιβύη σχετικά με ένα Μνημόνιο Συνεννόησης για θαλάσσια ζητήματα με την Τουρκία και τόνισα ότι αυτό παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών».

Η διατύπωση έχει ιδιαίτερη διπλωματική σημασία, καθώς η ευρωπαϊκή ένσταση τέθηκε στον ίδιο τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών.

Για την Αθήνα και τη Λευκωσία, η παρέμβαση επιβεβαιώνει ότι η κοινοβουλευτική έγκριση του μνημονίου στη Λιβύη δεν οδηγεί σε αποδοχή του από την ευρωπαϊκή διπλωματία.

Η συζήτηση αφορά πλέον και τον τρόπο με τον οποίο η Άγκυρα θα επιδιώξει να αξιοποιήσει τη λιβυκή μεταστροφή, απέναντι στις αντιδράσεις των κρατών που θεωρούν ότι θίγονται τα δικαιώματά τους.

I had an extensive discussion with my colleague @HakanFidan on a range of issues.

Good neighbourly relations and advancing the Cyprus settlement process are of high importance. I raised yesterday’s Libyan vote on a maritime MoU with Türkiye and stressed that it infringes upon the sovereign rights of third states.

On Russia’s dangerous Black Sea escalation, I emphasised the need to step up the pressure on Moscow to end the war. The EU and Türkiye both support a Black Sea freedom of navigation arrangement.

We also addressed developments in the South Caucasus and across the Middle East. Houthi attacks on Saudi Arabia and Yemen are textbook terror tactics and must end. In the Strait of Hormuz, Iran is making shipping dangerous and expensive. Freedom of navigation must be restored without tolls or fees.

— Kaja Kallas (@kajakallas) October 21, 2026

Καλή γειτονία και Κυπριακό στην ίδια ατζέντα

Η Κάλας ξεκίνησε την αποτίμηση της συνάντησης δίνοντας έμφαση στις σχέσεις της Τουρκίας με την ευρύτερη περιοχή:

«Είχα μια εκτενή συζήτηση με τον συνάδελφό μου Χακάν Φιντάν για μια σειρά ζητημάτων. Οι σχέσεις καλής γειτονίας και η προώθηση της διαδικασίας διευθέτησης του Κυπριακού είναι ύψιστης σημασίας».

Η αναφορά τοποθετεί το Κυπριακό και την καλή γειτονία μέσα στον ενεργό διάλογο ΕΕ–Τουρκίας.

Από πολιτική σκοπιά, η συνύπαρξη αυτών των θεμάτων με τη συζήτηση για το τουρκολιβυκό μνημόνιο δείχνει ότι η ευρωπαϊκή πλευρά εξετάζει συνολικά τις σχέσεις της Άγκυρας με τα κράτη της Ανατολικής Μεσογείου.

Η Κάλας δεν ανακοίνωσε συγκεκριμένο νέο μέτρο ή διαδικασία για το μνημόνιο. Κατέγραψε, ωστόσο, δημόσια τη διαφωνία της ΕΕ ενώπιον του Τούρκου συνομιλητή της.

Η λιβυκή απόφαση πίσω από την ευρωπαϊκή παρέμβαση

Η έγκριση του μνημονίου από το ανατολικό λιβυκό κοινοβούλιο σηματοδοτεί μεταβολή της προηγούμενης στάσης του απέναντι στη συμφωνία που είχε υπογραφεί το 2019 μεταξύ Τουρκίας και της τότε κυβέρνησης της Τρίπολης.

Η εξέλιξη διευρύνει την πολιτική υποστήριξη της συμφωνίας μέσα στη Λιβύη και ενισχύει τις δυνατότητες της Άγκυρας να αναπτύσσει σχέσεις με διαφορετικά λιβυκά κέντρα εξουσίας.

Η Ελλάδα έχει απορρίψει την απόφαση, υποστηρίζοντας ότι δεν αλλάζει τον παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο χαρακτήρα του μνημονίου και ότι αυτό παραγνωρίζει τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών.

Στο πλαίσιο αυτό, η τοποθέτηση Κάλας διατηρεί την ευρωπαϊκή αντίρρηση στο επίκεντρο των επαφών με την Τουρκία.

Μαύρη Θάλασσα: Πίεση στη Ρωσία και ελευθερία ναυσιπλοΐας

Η συζήτηση επεκτάθηκε στη Μαύρη Θάλασσα, όπου η Κάλας αναφέρθηκε στην κλιμάκωση που αποδίδει στη Ρωσία και στην ανάγκη ενίσχυσης της πίεσης προς τη Μόσχα.

«Αναφορικά με την επικίνδυνη κλιμάκωση από την πλευρά της Ρωσίας στη Μαύρη Θάλασσα, υπογράμμισα την ανάγκη ενίσχυσης της πίεσης προς τη Μόσχα για τον τερματισμό του πολέμου», ανέφερε.

Παράλληλα, προσδιόρισε ένα πεδίο σύγκλισης με την τουρκική πλευρά:

«Η ΕΕ και η Τουρκία τάσσονται αμφότερες υπέρ μιας διευθέτησης που να διασφαλίζει την ελευθερία ναυσιπλοΐας στη Μαύρη Θάλασσα».

Η αναφορά δείχνει ότι ο διάλογος διατηρεί πεδία συνεργασίας, ακόμη και όταν καταγράφονται σοβαρές διαφωνίες στην Ανατολική Μεσόγειο.

Στην ανάρτηση δεν εξειδικεύονται οι όροι μιας τέτοιας διευθέτησης ούτε ανακοινώνεται ότι έχει επιτευχθεί σχετική συμφωνία.

Χούθι: «Κλασικό παράδειγμα τρομοκρατικών τακτικών»

Στην ατζέντα περιλήφθηκαν επίσης οι εξελίξεις στον Νότιο Καύκασο και στη Μέση Ανατολή.

Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας καταδίκασε τις επιθέσεις των Χούθι, χρησιμοποιώντας ιδιαίτερα αυστηρή γλώσσα:

«Οι επιθέσεις των Χούθι κατά της Σαουδικής Αραβίας και της Υεμένης αποτελούν κλασικό παράδειγμα τρομοκρατικών τακτικών και πρέπει να σταματήσουν».

Η τοποθέτησή της εντάσσει τις επιθέσεις στην ευρύτερη ευρωπαϊκή ανησυχία για την περιφερειακή ασφάλεια και τη σταθερότητα των θαλάσσιων διαδρομών.

Ορμούζ: «Χωρίς διόδια ή άλλες χρεώσεις»

Ξεχωριστή ήταν η αναφορά στα Στενά του Ορμούζ και στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.

«Στα Στενά του Ορμούζ, το Ιράν καθιστά τη ναυσιπλοΐα επικίνδυνη και δαπανηρή. Η ελευθερία της ναυσιπλοΐας πρέπει να αποκατασταθεί, χωρίς την επιβολή διοδίων ή άλλων χρεώσεων», υπογράμμισε η Κάλας.

Η συγκεκριμένη διατύπωση συνδέει την ασφάλεια των πλοίων με το κόστος των θαλάσσιων μεταφορών και θέτει σαφή αντίθεση στην επιβολή οικονομικών επιβαρύνσεων στη διέλευση.

Η αναφορά σε Μαύρη Θάλασσα και Ορμούζ αναδεικνύει τον κοινό άξονα της συζήτησης: την προστασία της ναυσιπλοΐας σε περιοχές όπου οι στρατιωτικές και πολιτικές εντάσεις επηρεάζουν τις διεθνείς μεταφορές.

Η διπλή πρόκληση στις σχέσεις ΕΕ–Τουρκίας

Η συνάντηση Κάλας–Φιντάν αποτυπώνει τις διαφορετικές απαιτήσεις του ευρωτουρκικού διαλόγου.

Η ΕΕ αναζητεί συνεννόηση με την Τουρκία σε περιφερειακές κρίσεις και ζητήματα θαλάσσιας ασφάλειας. Ταυτόχρονα, η Κάλας έθεσε ζητήματα κυριαρχικών δικαιωμάτων, καλής γειτονίας και Κυπριακού.

Για την ελληνική διπλωματία, το ουσιαστικό στοιχείο είναι ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο τέθηκε απευθείας στον Φιντάν, με σαφή αναφορά στην παραβίαση δικαιωμάτων τρίτων κρατών.

Η συνέχεια θα κριθεί από το κατά πόσο οι δημόσιες ευρωπαϊκές θέσεις θα επηρεάσουν τις επόμενες κινήσεις γύρω από το μνημόνιο και από την εξέλιξη των επαφών στην Ανατολική Μεσόγειο.

Πηγή: pagenews.gr