ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΕΕ–ΤΡΑΜΠ: Η Ευρώπη υποχωρεί για να αποφύγει εμπορικό πόλεμο με τις ΗΠΑ

Βρυξέλλες και Ουάσινγκτον έκλεισαν δύσκολο deal μετά από απειλές Τραμπ για δασμούς 25% – Φόβοι για νέο οικονομικό σοκ στην Ευρώπη

ΝΕΑ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΔΥΣΗΣ: ΕΕ και ΗΠΑ κλειδώνουν δύσκολο εμπορικό deal. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι Ηνωμένες Πολιτείες απέφυγαν κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή μια νέα εμπορική σύγκρουση με τεράστιες γεωπολιτικές και οικονομικές συνέπειες, έπειτα από πολύωρες διαπραγματεύσεις που ολοκληρώθηκαν τα ξημερώματα στις Βρυξέλλες.

Το deal για την εφαρμογή της εμπορικής συμφωνίας με τον Τραμπ ήρθε μετά από μήνες εσωτερικών συγκρούσεων στην Ευρώπη, πολιτικών πιέσεων και ανοιχτών αμερικανικών απειλών για νέους δασμούς που θα μπορούσαν να τινάξουν στον αέρα τις διατλαντικές σχέσεις.

Στην πραγματικότητα, η Ευρώπη βρέθηκε αντιμέτωπη με ένα σκληρό δίλημμα:

• είτε να συμβιβαστεί με τον Τραμπ
• είτε να ρισκάρει έναν εμπορικό πόλεμο εν μέσω ενεργειακής αβεβαιότητας και παγκόσμιας γεωπολιτικής αστάθειας.

Η απειλή Τραμπ που τρόμαξε τις Βρυξέλλες

Το κλίμα άλλαξε δραματικά όταν ο Τραμπ απείλησε να επιβάλει δασμούς 25% στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα από τις 4 Ιουλίου.

Για τη Γερμανία και τη βιομηχανική καρδιά της Ευρώπης, ένα τέτοιο μέτρο θα μπορούσε να προκαλέσει τεράστιο οικονομικό πλήγμα:

• αυτοκινητοβιομηχανίες,
• εξαγωγές,
• βιομηχανική παραγωγή,
• και χιλιάδες θέσεις εργασίας θα έμπαιναν σε κίνδυνο.

Οι Βρυξέλλες αντιλήφθηκαν ότι μια νέα εμπορική κρίση με τις ΗΠΑ θα έβρισκε την Ευρώπη ήδη ευάλωτη:

• λόγω του ενεργειακού κόστους,
• της αδύναμης ανάπτυξης,
• και των συνεπειών της κρίσης στη Μέση Ανατολή.

Το αποτέλεσμα ήταν ένα δύσκολο compromise που αρκετοί Ευρωπαίοι ευρωβουλευτές χαρακτηρίζουν ήδη «αναγκαστική υποχώρηση».

Τι προβλέπει η συμφωνία

Σύμφωνα με το τελικό κείμενο:

• η ΕΕ θα καταργήσει δασμούς σε αμερικανικά βιομηχανικά και ορισμένα αγροτικά προϊόντα,
• ενώ οι ΗΠΑ δεσμεύονται να διατηρήσουν ανώτατο όριο 15% στους περισσότερους δασμούς ευρωπαϊκών εξαγωγών.

Ωστόσο, το πιο αμφιλεγόμενο σημείο αφορά τον χάλυβα και το αλουμίνιο.

Οι αμερικανικοί δασμοί στα συγκεκριμένα προϊόντα φτάνουν ακόμη και το 50%, κάτι που πολλοί στην Ευρώπη θεωρούν ξεκάθαρη παραβίαση της συμφωνίας Turnberry που είχε επιτευχθεί πέρυσι στη Σκωτία.

Για αυτόν τον λόγο, ενσωματώθηκε ειδικός μηχανισμός που επιτρέπει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναστείλει τη συμφωνία εάν οι ΗΠΑ δεν συμμορφωθούν μέχρι το τέλος του 2026.

Παράλληλα, μπήκε και “sunset clause”, σύμφωνα με την οποία η συμφωνία λήγει το 2029 — σχεδόν έναν χρόνο μετά την αποχώρηση Trump από τον Λευκό Οίκο.

Η “σκιά” της Γροιλανδίας και ο φόβος πολιτικού εκβιασμού

Οι εντάσεις δεν περιορίστηκαν μόνο στο εμπόριο.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είχε πιέσει να συμπεριληφθεί ρήτρα που θα ακύρωνε αυτόματα τη συμφωνία εάν οι ΗΠΑ απειλούσαν ξανά την ευρωπαϊκή εδαφική κυριαρχία — αναφορά που συνδέεται άμεσα με τις παλαιότερες δηλώσεις Trump περί προσάρτησης της Γροιλανδίας.

Ωστόσο, αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις μπλόκαραν την πρόταση, φοβούμενες περαιτέρω ένταση με την Ουάσινγκτον.

Το γεγονός αυτό δείχνει πόσο βαθιά διχασμένη παραμένει η Ευρώπη απέναντι στον Trump:

• άλλοι θέλουν σκληρή στάση,
• ενώ άλλοι προκρίνουν τον ρεαλισμό και την αποφυγή σύγκρουσης.

Η Ευρώπη φοβάται νέο οικονομικό σοκ

Η εμπορική σχέση ΕΕ–ΗΠΑ αποτιμάται σε περίπου 1,7 τρισεκατομμύρια ευρώ ετησίως.

Οποιαδήποτε αποσταθεροποίηση θα μπορούσε να προκαλέσει:

• αναταράξεις στις αγορές,
• νέο πληθωριστικό κύμα,
• επιβράδυνση εξαγωγών,
• και πίεση στις ήδη εύθραυστες ευρωπαϊκές οικονομίες.

Ιδιαίτερα τώρα που:

• η Μέση Ανατολή παραμένει εκρηκτική,
• οι τιμές ενέργειας είναι ασταθείς,
• και οι εφοδιαστικές αλυσίδες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σοβαρές πιέσεις.

Στις Βρυξέλλες υπάρχει πλέον έντονη ανησυχία ότι ο Trump χρησιμοποιεί το εμπόριο ως βασικό εργαλείο γεωπολιτικής πίεσης απέναντι ακόμη και στους πιο στενούς συμμάχους των ΗΠΑ.

Η νέα εποχή “οικονομικού εθνικισμού”

Η συμφωνία αναδεικνύει και κάτι βαθύτερο:

Ο κόσμος μπαίνει όλο και περισσότερο σε μια εποχή οικονομικού εθνικισμού, όπου:

• οι δασμοί,
• η ενέργεια,
• οι αλυσίδες παραγωγής,
• και οι εμπορικές συμφωνίες

μετατρέπονται σε όπλα γεωπολιτικής ισχύος.

Ο Trump επιδιώκει να επαναδιαπραγματευτεί τις παγκόσμιες εμπορικές σχέσεις με όρους «America First», πιέζοντας ακόμη και παραδοσιακούς συμμάχους.

Η Ευρώπη, από την άλλη, προσπαθεί να προστατεύσει τη βιομηχανική της βάση χωρίς να οδηγηθεί σε ανοιχτή σύγκρουση με την Ουάσινγκτον.

Όμως πίσω από το προσωρινό deal, πολλοί στις Βρυξέλλες φοβούνται ότι η πραγματική κρίση ίσως απλώς μετατέθηκε για αργότερα.

Το μεγάλο ερώτημα για την Ευρώπη

Η συμφωνία ίσως αποτρέπει προσωρινά έναν εμπορικό πόλεμο.

Δεν απαντά όμως στο μεγαλύτερο στρατηγικό δίλημμα της Ευρώπης:

Πόσο εξαρτημένη μπορεί να παραμείνει από τις Ηνωμένες Πολιτείες σε μια εποχή όπου η Ουάσινγκτον χρησιμοποιεί ολοένα περισσότερο την οικονομική ισχύ ως εργαλείο πίεσης;

Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα ενδέχεται να καθορίσει όχι μόνο το μέλλον της ευρωπαϊκής οικονομίας, αλλά και τη συνολική γεωπολιτική ισορροπία της Δύσης τα επόμενα χρόνια.

Πηγή: pagenews.gr