Γαλλία κατά Μπεν-Γκβιρ: Το ρήγμα στη Δύση και η διπλωματική κρίση του Τραμπ

Η απαγόρευση εισόδου στον ακραίο Ισραηλινό υπουργό ανοίγει νέο μέτωπο μεταξύ Ευρώπης, Ισραήλ και Ουάσιγκτον

Η απόφαση της Γαλλίας να απαγορεύσει την είσοδο στον Ισραηλινό υπουργό Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ δεν πρόκειται να αλλάξει άμεσα την πορεία του πολέμου στη Γάζα. Δεν θα ανατρέψει την κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου, ούτε θα επιβάλει από μόνη της ένα νέο ευρωπαϊκό καθεστώς κυρώσεων κατά του Ισραήλ.

Ωστόσο, πίσω από τη φαινομενικά περιορισμένη σημασία της, η κίνηση του Παρισιού αποκαλύπτει μια βαθύτερη μεταβολή που συντελείται στο δυτικό στρατόπεδο: τη σταδιακή μετάβαση από τη λεκτική αποδοκιμασία στην πολιτική τιμωρία.

Και αυτό ακριβώς είναι που προκαλεί ανησυχία στην Ουάσιγκτον.

Από τις δηλώσεις στις κυρώσεις

Η γαλλική απόφαση ήρθε μετά τη διεθνή κατακραυγή που προκάλεσαν οι εικόνες από τη μεταχείριση ακτιβιστών του στολίσκου για τη Γάζα οι οποίοι συνελήφθησαν από τις ισραηλινές αρχές.

Βίντεο που κυκλοφόρησαν στα διεθνή μέσα ενημέρωσης εμφάνιζαν τον Μπεν-Γκβιρ να υιοθετεί προκλητική στάση απέναντι στους κρατούμενους, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Στο Παρίσι η υπόθεση εξελίχθηκε σε πολιτικό ζήτημα πρώτης γραμμής.

Γαλλικές αρχές εξετάζουν ήδη καταγγελίες που αφορούν Γάλλους πολίτες οι οποίοι βρέθηκαν μεταξύ των συλληφθέντων, ενώ κυβερνητικοί κύκλοι έκριναν ότι η συμπεριφορά του Ισραηλινού υπουργού υπερέβη τα όρια μιας εσωτερικής πολιτικής αντιπαράθεσης.

Για πρώτη φορά ευρωπαϊκή δύναμη του βεληνεκούς της Γαλλίας αποφάσισε ότι η ρητορική ενός Ισραηλινού υπουργού μπορεί να έχει προσωπικό διπλωματικό κόστος.

Το τέλος της πολιτικής ασυλίας;

Η γαλλική κίνηση δεν εμφανίστηκε από το πουθενά.

Είχε προηγηθεί η επιβολή κυρώσεων από τη Βρετανία και άλλες δυτικές χώρες σε βάρος του Μπεν-Γκβιρ και του υπουργού Οικονομικών Μπεζαλέλ Σμότριτς για δηλώσεις και ενέργειες που θεωρήθηκαν υποκινητικές απέναντι στους Παλαιστινίους.

Μέχρι πρότινος, οι περισσότεροι δυτικοί ηγέτες αντιμετώπιζαν τέτοιες προσωπικότητες ως εσωτερική υπόθεση του Ισραήλ.

Σήμερα η αντίληψη αυτή αρχίζει να αλλάζει.

Στους διπλωματικούς κύκλους των Βρυξελλών διαμορφώνεται σταδιακά η άποψη ότι η ασφάλεια του Ισραήλ δεν ταυτίζεται αναγκαστικά με την πολιτική ατιμωρησία των πιο ακραίων στοιχείων της κυβέρνησής του.

Η αμερικανική αδυναμία

Εκεί όπου η Ευρώπη δείχνει να μετακινείται, η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να εμφανίζεται διστακτική.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν ο σημαντικότερος στρατηγικός σύμμαχος του Ισραήλ.

Διαθέτουν τη μεγαλύτερη επιρροή στο Τελ Αβίβ, παρέχουν στρατιωτική υποστήριξη, πολιτική κάλυψη και διπλωματική προστασία σε διεθνή φόρα.

Παρά ταύτα, όταν η ισραηλινή πολιτική προκαλεί διεθνείς αντιδράσεις, η αμερικανική αντίδραση ακολουθεί σχεδόν πάντα το ίδιο μοτίβο:

Έκφραση ανησυχίας.

Περιορισμένη κριτική.

Γρήγορη επιστροφή στην κανονικότητα.

Η τακτική αυτή, σύμφωνα με ολοένα περισσότερους αναλυτές, έχει δημιουργήσει ένα επικίνδυνο προηγούμενο.

Οι πιο ακραίοι πολιτικοί του ισραηλινού κυβερνητικού συνασπισμού έχουν πλέον πειστεί ότι ακόμη και όταν προκαλούν διεθνή κατακραυγή, το πολιτικό κόστος θα παραμείνει διαχειρίσιμο.

Το δίλημμα του Τραμπ

Η εξέλιξη αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ επιχειρεί να διαμορφώσει τη νέα στρατηγική της Ουάσιγκτον στη Μέση Ανατολή.

Η αμερικανική κυβέρνηση βρίσκεται ταυτόχρονα αντιμέτωπη με:

• Την κρίση στη Γάζα

• Τις διαπραγματεύσεις με το Ιράν

• Την ασφάλεια στα Στενά του Ορμούζ

• Τη διατήρηση της συνοχής του δυτικού μετώπου

Σε αυτό το πλαίσιο, κάθε εικόνα που ενισχύει την αντίληψη περί δύο μέτρων και δύο σταθμών υπονομεύει τη διπλωματική αξιοπιστία των Ηνωμένων Πολιτειών.

Διπλωματικές πηγές σημειώνουν ότι η Ουάσιγκτον δυσκολεύεται να ζητά αυτοσυγκράτηση από την Τεχεράνη όταν εμφανίζεται απρόθυμη να επιβάλει πολιτικά όρια στους πιο αμφιλεγόμενους υπουργούς της ισραηλινής κυβέρνησης.

Το ευρωπαϊκό μήνυμα

Για τη Γαλλία, η απαγόρευση εισόδου στον Μπεν-Γκβιρ αποτελεί κάτι περισσότερο από μια συμβολική κίνηση.

Είναι ένα μήνυμα προς το Ισραήλ αλλά και προς τους δυτικούς συμμάχους του.

Το Παρίσι επιχειρεί να διαχωρίσει την υποστήριξη προς το δικαίωμα του Ισραήλ στην ασφάλεια από την αποδοχή πολιτικών που θεωρεί ότι ενισχύουν τη βία, τον διχασμό και τη διεθνή απομόνωση.

Πρόκειται για μια γραμμή που βρίσκει ολοένα περισσότερους υποστηρικτές εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η μάχη των αφηγημάτων – Το αφήγημα της Γαλλίας

«Η στήριξη προς το Ισραήλ δεν σημαίνει ανοχή σε ακραίες συμπεριφορές.»

Το αφήγημα του Ισραηλινού κυβερνητικού συνασπισμού

«Η Ευρώπη επιχειρεί να παρέμβει στην εσωτερική πολιτική του Ισραήλ.»

Το αφήγημα της Ουάσιγκτον

«Η στρατηγική συμμαχία παραμένει αδιαπραγμάτευτη, αλλά απαιτείται αποκλιμάκωση.»

Το αφήγημα των επικριτών

«Η Δύση χάνει αξιοπιστία όταν οι κανόνες εφαρμόζονται επιλεκτικά.»

Το νέο γεωπολιτικό τοπίο

Η υπόθεση Μπεν-Γκβιρ δεν αφορά μόνο έναν υπουργό.

Αφορά τη συνοχή του δυτικού στρατοπέδου σε μια περίοδο όπου η Μέση Ανατολή βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο παγκόσμιων ανακατατάξεων.

Η Γαλλία έκανε το πρώτο βήμα δείχνοντας ότι οι πολιτικές συνέπειες μπορούν να αγγίξουν ακόμη και κορυφαία κυβερνητικά στελέχη συμμάχων χωρών.

Το ερώτημα πλέον είναι αν η Ουάσιγκτον θα ακολουθήσει μια πιο αυστηρή γραμμή ή αν θα συνεχίσει να θεωρεί ότι η προστασία της στρατηγικής σχέσης με το Ισραήλ απαιτεί ανοχή ακόμη και απέναντι σε πολιτικές που προκαλούν διεθνείς αντιδράσεις.

Για πολλούς διπλωμάτες, η απάντηση σε αυτό το ερώτημα θα καθορίσει όχι μόνο τις σχέσεις ΗΠΑ–Ισραήλ, αλλά και την αξιοπιστία της Δύσης στη μεταπολεμική Μέση Ανατολή.

ΠΗΓΕΣ: Γαλλικό Υπουργείο Εξωτερικών, Δηλώσεις γαλλικών δικαστικών και διπλωματικών