Η κρίση που όλοι υποτιμούν
Για τις διεθνείς αγορές, η κρίση στα Στενά του Ορμούζ μοιάζει μέχρι στιγμής διαχειρίσιμη.
Οι τιμές του πετρελαίου αυξήθηκαν, αλλά δεν εκτοξεύθηκαν στα επίπεδα σοκ που πολλοί προέβλεπαν. Οι στρατηγικές δεξαμενές ασφαλείας ενεργοποιήθηκαν, οι εξαγωγείς εκτός Κόλπου αύξησαν την παραγωγή τους και οι αγορές έδειξαν αξιοσημείωτη ψυχραιμία.
Αυτό όμως ίσως αποδειχθεί η μεγαλύτερη ψευδαίσθηση της σημερινής κρίσης.
Πίσω από τη σχετική ηρεμία των χρηματιστηρίων ενέργειας κρύβεται μια πολύ πιο επικίνδυνη πραγματικότητα: η πραγματική ενεργειακή πίεση μεταφέρεται πλέον στην Ασία, την περιοχή που εξαρτάται περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη από τις ροές υδρογονανθράκων του Περσικού Κόλπου.
Η ασιατική οικονομία εξαρτάται από ένα στενό θαλάσσιο πέρασμα
Περίπου το 80% του πετρελαίου και σχεδόν το 90% του LNG που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ κατευθύνονται προς την Ασία.
Αυτό σημαίνει ότι η Κίνα, η Ινδία, η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα, η Ταϊβάν, το Πακιστάν και οι οικονομίες της Νοτιοανατολικής Ασίας δεν αντιμετωπίζουν απλώς μια ενεργειακή αναστάτωση.
Αντιμετωπίζουν έναν γεωοικονομικό σεισμό.
Η προειδοποίηση του Υπουργού Εξωτερικών της Σιγκαπούρης ότι το κλείσιμο του Ορμούζ αποτελεί ουσιαστικά «ασιατική κρίση» αποτυπώνει τη νέα πραγματικότητα.
Το πετρέλαιο δεν είναι πλέον το μεγαλύτερο πρόβλημα
Το παράδοξο της κρίσης είναι ότι η αγορά πετρελαίου έχει αποδειχθεί πιο ανθεκτική από ό,τι αναμενόταν.
Υπάρχουν ακόμη αποθέματα.
Υπάρχουν εναλλακτικές διαδρομές.
Υπάρχουν επιπλέον βαρέλια από τις ΗΠΑ, τη Ρωσία και άλλους παραγωγούς.
Το πραγματικό πρόβλημα βρίσκεται αλλού.
Στο LNG.
Στα διυλισμένα καύσιμα.
Στις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Οι τιμές του ντίζελ, της βενζίνης και των αεροπορικών καυσίμων αυξάνονται ταχύτερα από το αργό πετρέλαιο, ενώ τα αποθέματα υγροποιημένου φυσικού αερίου παραμένουν εξαιρετικά δύσκολο να αποθηκευτούν σε μεγάλες ποσότητες.
Η Ιαπωνία, η Κορέα και η Ταϊβάν μπροστά στο μεγαλύτερο ρίσκο
Οι τρεις βιομηχανικές δυνάμεις της Ανατολικής Ασίας διαθέτουν σημαντικά στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου.
Ωστόσο, παραμένουν εξαιρετικά ευάλωτες στο φυσικό αέριο.
Η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και η Ταϊβάν εισάγουν πάνω από το 95% των αναγκών τους σε φυσικό αέριο, ενώ μεγάλα τμήματα των ηλεκτρικών τους συστημάτων βασίζονται σε αυτό.
Ένα παρατεταμένο σοκ στο LNG δεν θα επηρεάσει μόνο τα νοικοκυριά.
Θα πλήξει τις βιομηχανίες μικροτσίπ, αυτοκινήτων, ναυπηγικής και ηλεκτρονικών.
Με άλλα λόγια, θα πλήξει την καρδιά της παγκόσμιας παραγωγής υψηλής τεχνολογίας.
Η Κίνα έχει το ισχυρότερο ενεργειακό «μαξιλάρι»
Από όλες τις μεγάλες οικονομίες της Ασίας, η Κίνα φαίνεται καλύτερα προετοιμασμένη.
Διαθέτει τεράστια στρατηγικά αποθέματα, εγχώρια παραγωγή άνθρακα, διαφοροποιημένες εισαγωγές μέσω Ρωσίας και Κεντρικής Ασίας και μια γιγαντιαία ανανεώσιμη ενεργειακή βάση.
Η ενεργειακή αυτάρκεια της Κίνας προσεγγίζει το 84%, ενώ η εκρηκτική ανάπτυξη των ηλεκτρικών οχημάτων έχει ήδη περιορίσει σημαντικά τη ζήτηση πετρελαίου.
Το Πεκίνο εξακολουθεί να ανησυχεί για το Ορμούζ.
Αλλά δεν βρίσκεται στην ίδια θέση αδυναμίας με άλλες ασιατικές οικονομίες.
Ινδία: ο γίγαντας που φοβάται το LPG
Η Ινδία εμφανίζεται πιο διαφοροποιημένη ως προς τις πηγές εισαγωγών πετρελαίου.
Προμηθεύεται αργό από περισσότερες από 40 χώρες.
Ωστόσο, το Νέο Δελχί αντιμετωπίζει έναν διαφορετικό κίνδυνο.
Το υγραέριο (LPG), το οποίο χρησιμοποιείται από εκατοντάδες εκατομμύρια νοικοκυριά για καθημερινή χρήση.
Μια παρατεταμένη διαταραχή στις ροές του Κόλπου θα μπορούσε να μετατραπεί γρήγορα από ενεργειακή κρίση σε κοινωνική κρίση.
Το σοκ περνά στην πράσινη μετάβαση
Η μεγαλύτερη ίσως έκπληξη είναι ότι η κρίση του Ορμούζ δεν πλήττει μόνο το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.
Πλήττει και την πράσινη οικονομία.
Η Μέση Ανατολή παραμένει κρίσιμος προμηθευτής θείου, αλουμινίου και άλλων βασικών πρώτων υλών για μπαταρίες, φωτοβολταϊκά και ανεμογεννήτριες.
Η Ινδονησία, η οποία παράγει περίπου το μισό παγκόσμιο νικέλιο, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενο θείο από τη Μέση Ανατολή για την επεξεργασία του μετάλλου.
Η Κίνα, που κυριαρχεί στην παγκόσμια παραγωγή αλουμινίου και επεξεργασίας μετάλλων, βλέπει ήδη αυξανόμενα κόστη παραγωγής.
Η ενεργειακή κρίση μετατρέπεται έτσι σε κρίση της πράσινης μετάβασης.
Οι κυβερνήσεις περνούν σε «οικονομία πολέμου»
Καθώς οι πιέσεις αυξάνονται, πολλές ασιατικές κυβερνήσεις εφαρμόζουν μέτρα που θυμίζουν περιόδους έκτακτης ανάγκης:
- επιδοτήσεις καυσίμων,
- περιορισμούς κατανάλωσης,
- δελτίο χρήσης οχημάτων,
- πλαφόν αγορών καυσίμων,
- περιορισμούς εξαγωγών διυλισμένων προϊόντων,
- ενίσχυση δημόσιων μεταφορών,
- κίνητρα για ηλεκτρικά οχήματα.
Το πρόβλημα είναι ότι τα μέτρα αυτά αγοράζουν χρόνο.
Δεν λύνουν το πρόβλημα.
Η μεγάλη εικόνα: η Ασία ξανασχεδιάζει την ενεργειακή της ασφάλεια
Η κρίση του Ορμούζ ίσως αποδειχθεί ιστορικό σημείο καμπής.
Όχι επειδή προκάλεσε την μεγαλύτερη ενεργειακή αναταραχή.
Αλλά επειδή αποκάλυψε πόσο επικίνδυνη είναι η εξάρτηση από λίγους στρατηγικούς διαδρόμους.
Από το Πεκίνο μέχρι το Νέο Δελχί και από τη Σεούλ μέχρι τη Τζακάρτα, οι κυβερνήσεις καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα:Η ενεργειακή ασφάλεια δεν μπορεί πλέον να βασίζεται μόνο σε φθηνές εισαγωγές.
Θα απαιτήσει περισσότερα αποθέματα, περισσότερη εγχώρια παραγωγή, περισσότερη ηλεκτροκίνηση, περισσότερες ανανεώσιμες πηγές και μεγαλύτερη διαφοροποίηση προμηθευτών.
Η αγορά εξακολουθεί να πιστεύει ότι η κρίση του Ορμούζ είναι κυρίως μια υπόθεση πετρελαίου.
Αυτό πιθανόν να είναι λάθος.
Η πραγματική κρίση βρίσκεται στο LNG, στα καύσιμα διύλισης, στις βιομηχανικές αλυσίδες της Ασίας και στην πράσινη οικονομία.
Και αν το πέρασμα παραμείνει υπό πίεση για πολλούς ακόμη μήνες, τότε το ενεργειακό σοκ που είδαμε μέχρι σήμερα ίσως αποδειχθεί απλώς το τρέιλερ μιας πολύ μεγαλύτερης γεωοικονομικής αναταραχής.
Πηγή: pagenews.gr