Τραμπ και Βανς Υπογράφουν το Πλαίσιο Συμφωνίας με το Ιράν: Ιστορική Ειρήνη ή Εύθραυστη Ανακωχή;

Η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη κάνουν το πρώτο βήμα για τον τερματισμό του πολέμου – Στο επίκεντρο το Ορμούζ, η ενέργεια και το πυρηνικό πρόγραμμα

Σε μια εξέλιξη που μπορεί να αναδιαμορφώσει τις ισορροπίες στη Μέση Ανατολή και να επηρεάσει άμεσα την παγκόσμια οικονομία, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς υπέγραψαν το πλαίσιο συμφωνίας ΗΠΑ–Ιράν, ανοίγοντας τον δρόμο για τον τερματισμό της σύγκρουσης που ταλάνισε την περιοχή τους τελευταίους μήνες. Η επίσημη τελετή υπογραφής αναμένεται να πραγματοποιηθεί στις 19 Ιουνίου στην Ελβετία.

Η συμφωνία έρχεται μετά από περισσότερο από τρεις μήνες στρατιωτικής αντιπαράθεσης που προκάλεσε αναταράξεις στις αγορές ενέργειας, εκτόξευσε το κόστος μεταφορών και δημιούργησε φόβους για γενικευμένη ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή.

Τι προβλέπει το πλαίσιο συμφωνίας

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν γίνει γνωστές, το μνημόνιο κατανόησης περιλαμβάνει:

• Τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
• Σταδιακή επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
• Άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια.
• Νέα περίοδο διαπραγματεύσεων διάρκειας 60 ημερών για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
• Σύνδεση πιθανής άρσης κυρώσεων με την τήρηση συγκεκριμένων δεσμεύσεων από το Ιράν.

Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου. Η προοπτική πλήρους επαναλειτουργίας τους έχει ήδη προκαλέσει αισιοδοξία στις αγορές.

Η διπλωματική νίκη που αναζητούσε ο Τραμπ

Ο Ντόναλντ Τραμπ παρουσίασε τη συμφωνία ως μια σημαντική επιτυχία της εξωτερικής του πολιτικής, υποστηρίζοντας ότι η διπλωματία πέτυχε εκεί όπου η στρατιωτική πίεση είχε φτάσει στα όριά της.

Σε δημόσια ανάρτησή του δήλωσε χαρακτηριστικά:«Ships of the World, start your engines. Let the oil flow».

Παράλληλα ανακοίνωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες προχωρούν στην άρση του ναυτικού αποκλεισμού, υπό την προϋπόθεση ότι η Τεχεράνη θα διασφαλίσει την ελεύθερη και ασφαλή ναυσιπλοΐα στο Ορμούζ.

Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς επιβεβαίωσε ότι το πλαίσιο συμφωνίας έχει ήδη υπογραφεί ψηφιακά και υποστήριξε ότι οποιαδήποτε οικονομικά οφέλη προς το Ιράν θα εξαρτηθούν από την πλήρη συμμόρφωσή του με τις δεσμεύσεις που θα αναλάβει.

Το Ιράν κερδίζει χρόνο αλλά όχι οριστική λύση

Για την Τεχεράνη, η συμφωνία δημιουργεί μια ευκαιρία οικονομικής ανάκαμψης μετά από μήνες συγκρούσεων, κυρώσεων και εμπορικής απομόνωσης.

Ωστόσο, η ιρανική πλευρά επιμένει ότι κρίσιμα ζητήματα παραμένουν ανοιχτά. Το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος, η τύχη των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου και η πλήρης άρση των κυρώσεων θα αποτελέσουν αντικείμενο των επόμενων διαπραγματεύσεων.

Η Τεχεράνη εμφανίζεται πρόθυμη να συνεχίσει τον διάλογο, χωρίς όμως να εγκαταλείπει τη γνωστή καχυποψία της απέναντι στην Ουάσιγκτον.

Η πρώτη αντίδραση ήταν άμεση.

Οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν καθώς οι επενδυτές προεξοφλούν την αποκατάσταση των ενεργειακών ροών και τη μείωση του γεωπολιτικού κινδύνου. Η εξέλιξη θεωρείται ιδιαίτερα θετική για τις ευρωπαϊκές οικονομίες αλλά και για μεγάλους εισαγωγείς ενέργειας στην Ασία.

Αναλυτές εκτιμούν ότι αν η συμφωνία εφαρμοστεί πλήρως, θα μπορούσε να επιταχύνει την αποκλιμάκωση του πληθωρισμού διεθνώς και να προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία στις κεντρικές τράπεζες.

Τα δύσκολα αρχίζουν τώρα

Παρά το θετικό κλίμα, οι προκλήσεις παραμένουν τεράστιες.

Τα βασικά ερωτήματα είναι:

• Θα δεχθεί το Ιράν ουσιαστικούς περιορισμούς στο πυρηνικό του πρόγραμμα;
• Θα προχωρήσει πράγματι η άρση των κυρώσεων;
• Πώς θα αντιδράσει το Ισραήλ σε μια συμφωνία στην οποία δεν συμμετέχει άμεσα;
• Θα αντέξει η συμφωνία στις πολιτικές πιέσεις που υπάρχουν και στις δύο χώρες;
• Μπορεί να οικοδομηθεί έστω και στοιχειώδης εμπιστοσύνη μεταξύ δύο κρατών που βρίσκονται σε αντιπαράθεση επί δεκαετίες;

Η συμφωνία δεν αποτελεί ακόμη ειρήνη. Αποτελεί όμως την πρώτη σοβαρή προσπάθεια μετά από μήνες πολέμου να μεταφερθεί η σύγκρουση από το πεδίο της μάχης στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Ο Τραμπ αποκτά μια σημαντική διπλωματική επιτυχία, η οποία μπορεί να ενισχύσει το πολιτικό του προφίλ ενόψει των επόμενων εσωτερικών πολιτικών αναμετρήσεων. Το Ιράν κερδίζει χρόνο, πιθανές οικονομικές ανάσες και τη δυνατότητα να διαπραγματευτεί από θέση που δεν μοιάζει με πλήρη ήττα.

Το πραγματικό τεστ, όμως, δεν θα είναι η υπογραφή στην Ελβετία. Θα είναι οι επόμενες 60 ημέρες. Εκεί θα φανεί αν πρόκειται για την αρχή μιας νέας περιόδου σταθερότητας στη Μέση Ανατολή ή απλώς για μια προσωρινή παύση πριν από την επόμενη κρίση.

Πηγή: pagenews.gr