Το Τέλος του Ευρωπαϊκού Μαχητικού του Μέλλοντος Αποκαλύπτει το Μεγαλύτερο Πρόβλημα της Άμυνας στην Ευρώπη

Η κατάρρευση του γαλλογερμανικού προγράμματος NGF δεν είναι απλώς μια βιομηχανική αποτυχία. Είναι ένα στρατηγικό πλήγμα στην ευρωπαϊκή φιλοδοξία για αμυντική αυτονομία.

Την ώρα που οι Ευρωπαίοι ηγέτες μιλούν όλο και πιο συχνά για «στρατηγική κυριαρχία», «ευρωπαϊκή άμυνα» και «ανεξαρτησία από τις Ηνωμένες Πολιτείες», η ακύρωση του προγράμματος Next Generation Fighter (NGF) έρχεται να υπενθυμίσει μια σκληρή πραγματικότητα:

Η Ευρώπη εξακολουθεί να δυσκολεύεται να συμφωνήσει ακόμη και όταν όλοι αναγνωρίζουν τον ίδιο κίνδυνο.

Η επίσημη κατάρρευση του γαλλογερμανοϊσπανικού προγράμματος έκτης γενιάς δεν σηματοδοτεί απλώς το τέλος ενός φιλόδοξου αεροπορικού σχεδίου. Αποτελεί ίσως την πιο χαρακτηριστική απόδειξη ότι το μεγαλύτερο εμπόδιο για την ευρωπαϊκή αμυντική αυτονομία δεν βρίσκεται στην τεχνολογία, στη χρηματοδότηση ή στις βιομηχανικές δυνατότητες.

Βρίσκεται στην πολιτική.

Και κυρίως στις διαφορετικές στρατηγικές κουλτούρες των κρατών που καλούνται να τη χτίσουν.

Ένα Μαχητικό που Προοριζόταν να Συμβολίσει τη Νέα Ευρώπη

Όταν το πρόγραμμα Future Combat Air System (FCAS) παρουσιάστηκε στα τέλη της προηγούμενης δεκαετίας, αντιμετωπίστηκε ως η απάντηση της Ευρώπης στην αμερικανική κυριαρχία και στην άνοδο της Κίνας.

Στον πυρήνα του βρισκόταν το NGF, ένα μαχητικό έκτης γενιάς σχεδιασμένο όχι απλώς για αερομαχίες αλλά για τη διοίκηση ολόκληρων δικτύων αυτόνομων drones, αισθητήρων, συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης και επίγειων πλατφορμών.

Δεν θα ήταν απλώς ένα αεροσκάφος.

Θα ήταν ο «ψηφιακός εγκέφαλος» του ευρωπαϊκού πεδίου μάχης του μέλλοντος.

Σε μια περίοδο κατά την οποία η Ουάσιγκτον άρχισε να επικεντρώνει την προσοχή της στον Ινδο-Ειρηνικό και να ζητά από τους Ευρωπαίους να αναλάβουν μεγαλύτερη ευθύνη για την ασφάλειά τους, το FCAS θεωρήθηκε το εμβληματικό έργο μιας νέας ευρωπαϊκής στρατηγικής εποχής.

Ακριβώς γι’ αυτό η αποτυχία του έχει τόσο μεγάλο συμβολικό βάρος.

Η Σύγκρουση Δεν Ήταν Τεχνολογική. Ήταν Γεωπολιτική.

Επισήμως, οι διαφωνίες αφορούσαν τεχνικές προδιαγραφές, δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, βιομηχανικό έλεγχο και κατανομή εργασιών.

Στην πραγματικότητα, όμως, η ρήξη αντανακλούσε δύο διαφορετικές αντιλήψεις για τον ρόλο της στρατιωτικής ισχύος.

Η Γερμανία βλέπει το μέλλον της αεροπορικής ισχύος μέσα από το πρίσμα της ευρωπαϊκής ηπειρωτικής άμυνας.

Το Βερολίνο χρειάζεται ένα μαχητικό που θα επιχειρεί πάνω από την Ανατολική Ευρώπη, θα αντιμετωπίζει ρωσικές απειλές και θα λειτουργεί στο πλαίσιο της συλλογικής αποτροπής του ΝΑΤΟ.

Η Γαλλία, αντίθετα, παραμένει μια παγκόσμια στρατιωτική δύναμη με υπερπόντια εδάφη, αεροπλανοφόρο, ανεξάρτητη πυρηνική αποτροπή και επιχειρησιακές απαιτήσεις που εκτείνονται από τον Ατλαντικό μέχρι τον Ινδικό Ωκεανό.

Η Γαλλία δεν αναζητούσε απλώς έναν διάδοχο του Rafale.

Αναζητούσε τον επόμενο φορέα της πυρηνικής της ισχύος.

Και αυτό άλλαζε τα πάντα.

Το Πρόβλημα της Ευρώπης Είναι ότι Θέλει Ένα Αεροσκάφος για Όλους

Η κατάρρευση του NGF επαναφέρει ένα ερώτημα που ταλανίζει την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία εδώ και δεκαετίες.

Μπορεί ένα κοινό οπλικό σύστημα να εξυπηρετήσει διαφορετικά στρατηγικά δόγματα;

Η εμπειρία δείχνει πως όχι εύκολα.

Το Eurofighter, το NH90, το Tiger και το MGCS αποδεικνύουν ότι όσο αυξάνεται ο αριθμός των συμμετεχόντων τόσο αυξάνονται και οι πολιτικές συγκρούσεις.

Η Ευρώπη επιδιώκει οικονομίες κλίμακας μέσω συνεργασιών, αλλά συχνά καταλήγει να παράγει ακριβότερα, καθυστερημένα και επιχειρησιακά συμβιβασμένα συστήματα.

Η ειρωνεία είναι εμφανής.

Η ευρωπαϊκή συνεργασία δημιουργήθηκε για να μειώσει το κόστος και να αυξήσει την αποτελεσματικότητα.

Στην αμυντική βιομηχανία, πολλές φορές πετυχαίνει το αντίθετο.

Το Φάντασμα του F-35 Πλανάται Πάνω από την Ευρώπη

Την ώρα που το FCAS διαλύεται, το αμερικανικό F-35 συνεχίζει να εξαπλώνεται σχεδόν σε κάθε ευρωπαϊκή αεροπορία.

Γερμανία, Φινλανδία, Πολωνία, Βέλγιο, Ολλανδία, Δανία, Ιταλία και Ηνωμένο Βασίλειο επενδύουν πλέον σε μια πλατφόρμα που προσφέρει αυτό που η Ευρώπη δυσκολεύεται να δημιουργήσει μόνη της: κοινή τεχνολογία, κοινές δυνατότητες και κοινή επιχειρησιακή αντίληψη.

Αυτό δημιουργεί ένα στρατηγικό παράδοξο.

Όσο περισσότερο η Ευρώπη επιδιώκει ανεξαρτησία από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τόσο περισσότερο εξαρτάται από αμερικανικά συστήματα για να καλύψει τα κενά που αφήνουν οι αποτυχημένες ευρωπαϊκές συνεργασίες.

Η αποτυχία του NGF ενισχύει ακριβώς αυτή τη δυναμική.

Η Νέα Μάχη για την Ηγεσία της Ευρωπαϊκής Αεροπορικής Βιομηχανίας

Η κατάρρευση του προγράμματος δημιουργεί επίσης ένα νέο γεωπολιτικό πεδίο ανταγωνισμού.

Η Βρετανία, η Ιταλία και η Ιαπωνία προχωρούν ήδη με το πρόγραμμα GCAP, το οποίο στοχεύει στην ανάπτυξη επιχειρησιακού μαχητικού έκτης γενιάς μέχρι το 2035.

Το Λονδίνο εμφανίζεται πλέον ως ο πιθανότερος ηγέτης της ευρωπαϊκής αεροπορικής καινοτομίας.

Για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, η Γαλλία και η Γερμανία κινδυνεύουν να βρεθούν εκτός του κέντρου βάρους της επόμενης γενιάς αεροπορικής τεχνολογίας.

Αυτό δεν αποτελεί μόνο βιομηχανικό πρόβλημα.

Αποτελεί ζήτημα ισχύος.

Όποιος ελέγχει τις τεχνολογίες του μέλλοντος, ελέγχει και τους κανόνες του μελλοντικού πολέμου.

Το Μεγάλο Τεστ της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής Αυτονομίας

Η ακύρωση του NGF έρχεται σε μια στιγμή κατά την οποία η Ευρώπη δηλώνει ότι επιθυμεί να γίνει πιο αυτόνομος γεωπολιτικός παίκτης.

Ωστόσο, η στρατηγική αυτονομία δεν μετριέται με διακηρύξεις.

Μετριέται με την ικανότητα υλοποίησης κοινών προγραμμάτων υψηλής τεχνολογίας, με τη διατήρηση πολιτικών συμβιβασμών και με τη μετατροπή των εθνικών φιλοδοξιών σε κοινή στρατηγική.

Η κατάρρευση του πρώτου ευρωπαϊκού μαχητικού έκτης γενιάς αποκαλύπτει ότι η Ευρώπη εξακολουθεί να αντιμετωπίζει το ίδιο πρόβλημα που αντιμετώπιζε και κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου.

Δεν της λείπουν οι τεχνολογικές δυνατότητες.

Δεν της λείπουν οι οικονομικοί πόροι.

Αυτό που εξακολουθεί να της λείπει είναι η πολιτική συναίνεση για το πώς θέλει να ασκήσει ισχύ στον κόσμο.

Και όσο αυτό παραμένει άλυτο, η στρατηγική αυτονομία θα παραμένει περισσότερο φιλοδοξία παρά πραγματικότητα.

Πηγή: pagenews.gr