Στο Κογκρέσο απέστειλε ο Λευκός Οίκος αντίγραφο της ενδιάμεσης συμφωνίας ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, μία ημέρα μετά την υπογραφή του μνημονίου συνεννόησης από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και τον Ιρανό πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν.
Η συμφωνία προβλέπει τον τερματισμό των εχθροπραξιών και την έναρξη μιας κρίσιμης περιόδου διαπραγματεύσεων διάρκειας 60 ημερών, με στόχο την επίτευξη τελικής διευθέτησης ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη.
Σύμφωνα με το Reuters, που επικαλείται αντίγραφο του κειμένου, οι δύο πλευρές δεσμεύονται να εργαστούν για μια τελική συμφωνία μέσα στο επόμενο δίμηνο, με δυνατότητα παράτασης εφόσον υπάρξει αμοιβαία βούληση.
Τι προβλέπει η ενδιάμεση συμφωνία
Με βάση το κείμενο της συμφωνίας, οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν να τερματίσουν τον ναυτικό αποκλεισμό του Ιράν μέσα σε διάστημα 30 ημερών.
Παράλληλα, μετά την επίτευξη οριστικής συμφωνίας, οι αμερικανικές δυνάμεις προβλέπεται να αποχωρήσουν από την περιοχή, επίσης μέσα σε διάστημα 30 ημερών.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πρόβλεψη για ένα ευρύτερο σχέδιο αποκατάστασης και οικονομικής ανάπτυξης της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν. Οι ΗΠΑ, σε συνεργασία με περιφερειακούς εταίρους, δεσμεύονται να συμβάλουν στη δημιουργία ενός συνεκτικού σχεδίου που θα προβλέπει χρηματοδότηση τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων.
Ο μηχανισμός εφαρμογής αυτού του σχεδίου αναμένεται να καθοριστεί μέσα σε 60 ημέρες, στο πλαίσιο της τελικής συμφωνίας.
Οι δεσμεύσεις της Τεχεράνης
Από την πλευρά του, το Ιράν δεσμεύεται να μην αποκτήσει και να μην αναπτύξει πυρηνικά όπλα.
Παράλληλα, η Τεχεράνη αναλαμβάνει να διασφαλίσει τον ασφαλή διάπλου των εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ για 60 ημέρες, χωρίς την επιβολή τελών ή διοδίων.
Το ζήτημα των Στενών του Ορμούζ θεωρείται ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία της συμφωνίας, καθώς πρόκειται για βασική θαλάσσια οδό μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Άρση κυρώσεων και ιρανικό πετρέλαιο
Στο πλαίσιο της τελικής συμφωνίας, οι Ηνωμένες Πολιτείες προβλέπεται να τερματίσουν τις κυρώσεις που έχουν επιβληθεί στο Ιράν.
Επιπλέον, η Ουάσιγκτον θα εκδώσει εξαιρέσεις για την εξαγωγή ιρανικού πετρελαίου, ενώ οι δύο πλευρές θα διαπραγματευτούν και την αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων.
Η τελική συμφωνία, εφόσον ολοκληρωθεί, αναμένεται να εγκριθεί μέσω δεσμευτικού ψηφίσματος από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Βανς: «Η περίοδος των 60 ημερών ξεκίνησε σήμερα»
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς δήλωσε ότι το «παράθυρο» των 60 ημερών που προβλέπει το μνημόνιο συνεννόησης ξεκινά επισήμως σήμερα.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο, ο Βανς ανέφερε ότι οι τελικές διαπραγματεύσεις θα καθορίσουν τους όρους για το τι θα ακολουθήσει, ειδικά σε σχέση με το καθεστώς διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ.
Όπως είπε, οι Ηνωμένες Πολιτείες θεωρούν ότι η κρίσιμη αυτή ενεργειακή οδός θα πρέπει να παραμείνει ανοιχτή και χωρίς τέλη.
Σύμφωνα με τον ίδιο, μετά την υπογραφή του μνημονίου κατανόησης, 12,5 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου πέρασαν μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Το μεγάλο ερώτημα των 60 ημερών
Παρά τη συμφωνία, η επόμενη φάση θεωρείται ιδιαίτερα δύσκολη. Οι περισσότεροι αναλυτές εμφανίζονται επιφυλακτικοί για το κατά πόσο ΗΠΑ και Ιράν θα μπορέσουν να φτάσουν σε τελική διευθέτηση μέσα στο προβλεπόμενο διάστημα.
Το μνημόνιο αφήνει κρίσιμα ζητήματα, όπως το μέλλον των Στενών του Ορμούζ, για τις επόμενες διαπραγματεύσεις, χωρίς να υπάρχει εγγύηση ότι όλα θα επιλυθούν.
Ο Τζέι Ντι Βανς σημείωσε επίσης ότι το Ιράν δεν πρόκειται να εγκαταλείψει το δικαίωμά του στη νόμιμη άμυνα, ωστόσο οι ΗΠΑ αναμένουν πως η Τεχεράνη δεν θα διαθέτει πυραυλικά συστήματα ικανά να απειλήσουν ευρύτερα τον κόσμο.
Η Ουάσιγκτον βλέπει περιθώριο άρσης κυρώσεων χωρίς το Κογκρέσο
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ ανέφερε ακόμη ότι η κυβέρνηση Τραμπ θα ενημερώσει σύντομα το Κογκρέσο για τη συμφωνία με το Ιράν.
Ωστόσο, πρόσθεσε ότι η αμερικανική διοίκηση θεωρεί πως μπορεί να προχωρήσει σε προσωρινή άρση κυρώσεων κατά της Τεχεράνης χωρίς να χρειαστεί προηγούμενη έγκριση από το Κογκρέσο.
Η τοποθέτηση αυτή αναμένεται να προκαλέσει πολιτική συζήτηση στην Ουάσιγκτον, καθώς η συμφωνία με το Ιράν αγγίζει ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, ασφάλειας, ενέργειας και ελέγχου του Κογκρέσου επί των κυρώσεων.
Ένα εύθραυστο deal με τεράστιο γεωπολιτικό βάρος
Η ενδιάμεση συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν αποτελεί μια από τις πιο σημαντικές διπλωματικές κινήσεις των τελευταίων ετών στην περιοχή του Περσικού Κόλπου.
Αν εφαρμοστεί, μπορεί να οδηγήσει σε αποκλιμάκωση, άνοιγμα των θαλάσσιων διαδρόμων, επιστροφή του ιρανικού πετρελαίου στις διεθνείς αγορές και μια νέα φάση στις σχέσεις Ουάσιγκτον-Τεχεράνης.
Αν όμως οι διαπραγματεύσεις αποτύχουν, το «παράθυρο» των 60 ημερών μπορεί να μετατραπεί σε νέα περίοδο έντασης, με απρόβλεπτες συνέπειες για την ασφάλεια, την ενέργεια και τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή.
Πηγή: pagenews.gr
