Ο Τραμπ άλλαξε το οικονομικό DNA των Ρεπουμπλικανών–Και τώρα το GOP ψάχνει πώς θα «πουλήσει» χωρίς τον Τραμπ
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 9 '
Πηγή Φωτογραφίας: AP Photo// Ο Τραμπ άλλαξε το οικονομικό DNA των Ρεπουμπλικανών – Και τώρα το GOP ψάχνει πώς θα το «πουλήσει» χωρίς τον Τραμπ
Το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα δεν συζητά πλέον αν ο Ντόναλντ Τραμπ άλλαξε την οικονομική του ταυτότητα. Συζητά πώς θα επιβιώσει πολιτικά αυτή η αλλαγή όταν ο ίδιος ο Τραμπ δεν θα βρίσκεται στο ψηφοδέλτιο.
Αυτό είναι το πραγματικό διακύβευμα που αναδύεται στο εσωτερικό του GOP καθώς μια νέα γενιά στελεχών, με πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα τον JD Vance, τον Marco Rubio και τον Josh Hawley, απομακρύνεται ολοένα περισσότερο από το παραδοσιακό ρεπουμπλικανικό δόγμα της ελεύθερης αγοράς, της χαμηλής κρατικής παρέμβασης και της σχεδόν απόλυτης εμπιστοσύνης στις αγορές.
Η νέα Ρεπουμπλικανική Δεξιά μιλά πλέον για οικογένεια, εργασία, βιομηχανική πολιτική, δασμούς και εθνική παραγωγή.
Και, κυρίως, αποδέχεται κάτι που πριν από μία δεκαετία θα θεωρούνταν σχεδόν αιρετικό για το κόμμα του Ρόναλντ Ρίγκαν:
ότι το ομοσπονδιακό κράτος μπορεί να παρεμβαίνει στην οικονομία όταν θεωρεί ότι η αγορά δεν υπηρετεί πλέον το εθνικό ή κοινωνικό συμφέρον.
Από το «η αγορά ξέρει» στο «η αγορά δεν αρκεί»
Ο Josh Hawley το αποκαλεί «covenant economics».
Ο Marco Rubio έχει μιλήσει για «common good capitalism».
Ο JD Vance προτιμά να μετρά την οικονομική πρόοδο όχι μόνο με το ΑΕΠ, αλλά με την αξιοπρέπεια, την εργασία και τη δυνατότητα μιας οικογένειας να ζει αξιοπρεπώς.
Οι όροι αλλάζουν.
Η λογική όμως είναι κοινή.
Η παλιά ρεπουμπλικανική ορθοδοξία –χαμηλοί φόροι, απορρύθμιση, ελεύθερο εμπόριο και όσο το δυνατόν μικρότερο κράτος– θεωρείται πλέον ανεπαρκής για να κρατήσει ενωμένο το εκλογικό μπλοκ που δημιούργησε ο Τραμπ.
Όπως το έθεσε ο Hawley:
«Ο λόγος που το κόμμα αρχίζει επιτέλους να αλλάζει κατεύθυνση είναι ένας: οι ψηφοφόροι».
Δασμοί, κρατικές συμμετοχές, λογαριασμοί για νεογέννητα
Το ενδιαφέρον δεν βρίσκεται μόνο στη ρητορική.
Βρίσκεται στις ίδιες τις πολιτικές.
Η σημερινή Ρεπουμπλικανική ατζέντα περιλαμβάνει πλέον:
- δασμούς για την προστασία της αμερικανικής παραγωγής,
- κρατική στήριξη στρατηγικών βιομηχανιών,
- ακόμη και κρατικές συμμετοχές σε εταιρείες,
- ειδικούς αποταμιευτικούς λογαριασμούς για παιδιά,
- μεγαλύτερο έλεγχο σε τράπεζες και κρίσιμες αγορές,
- καθώς και πολιτικές που στοχεύουν άμεσα στην ενίσχυση οικογενειών και εργαζομένων.
Πριν από δέκα ή δεκαπέντε χρόνια, πολλά από αυτά θα θεωρούνταν ύποπτα για «κρατισμό» από σημαντικό τμήμα της Ρεπουμπλικανικής βάσης.
Σήμερα αποτελούν μέρος της συζήτησης για το πώς θα μοιάζει το GOP μετά τον Τραμπ.
Ο Βανς βρίσκεται στο κέντρο της νέας οικονομικής Δεξιάς
Ο JD Vance είναι ίσως το πιο καθαρό πρόσωπο αυτής της μετάβασης.
Ως γερουσιαστής είχε υποστηρίξει αυστηρότερη ρύθμιση για μεγάλες τράπεζες και σιδηροδρομικές εταιρείες, καθώς και υψηλότερη φορολόγηση των τεράστιων πανεπιστημιακών endowments.
Πολιτικές που παλαιότερα θα μπορούσαν να τον φέρουν σε ευθεία σύγκρουση με την παραδοσιακή οικονομική πτέρυγα του κόμματος.
Σήμερα, όμως, ο Βανς θεωρείται ο πιθανότερος πολιτικός κληρονόμος του Τραμπ και ένας από τους ανθρώπους που θα μπορούσαν να διαμορφώσουν το Ρεπουμπλικανικό πρόγραμμα του 2028.
Και αυτό αλλάζει ολόκληρη τη συζήτηση.
«Το τρένο έρχεται – αν μπεις μπροστά, θα σε πατήσει»
Η σύγκρουση στο εσωτερικό του GOP δεν είναι θεωρητική.
Ένας ανώτερος αξιωματούχος του Λευκού Οίκου περιέγραψε στο POLITICO με ωμό τρόπο το πολιτικό momentum:
«Το τρένο έρχεται πάνω στις ράγες. Αν σταθείς μπροστά του, θα σε πατήσει».
Το μήνυμα απευθύνεται στην παλαιά ρεπουμπλικανική φρουρά που εξακολουθεί να υπερασπίζεται την οικονομική σκέψη των Adam Smith, Milton Friedman και Ayn Rand.
Για αυτούς, μεγάλο μέρος της νέας οικονομικής ατζέντας δεν είναι απλώς λαϊκισμός.
Είναι εγκατάλειψη βασικών αρχών του αμερικανικού συντηρητισμού.
«Αν αυτό είναι σοσιαλισμός, τότε ο Τραμπ είναι ήδη εκεί»
Ο οικονομολόγος Douglas Holtz-Eakin, πρώην επικεφαλής οικονομολόγος του Συμβουλίου Οικονομικών Συμβούλων επί George W. Bush, έθεσε το ζήτημα με τον πιο αιχμηρό τρόπο.
«Αν ο αυστηρός ορισμός του σοσιαλισμού είναι η κατοχή των μέσων παραγωγής, τότε ναι, ο πρόεδρος είναι ήδη εκεί», είπε.
Και πρόσθεσε ότι η παλιά συντηρητική οικονομική σχολή έχει ουσιαστικά εξαφανιστεί:
«Ο Bush ήταν το τέλος αυτής της εποχής».
Η υπερβολή της διατύπωσης δείχνει το μέγεθος της ιδεολογικής σύγκρουσης.
Για την παλιά Δεξιά, η αγορά πρέπει να αποφασίζει.
Για τη νέα MAGA οικονομική σχολή, η αγορά είναι αποδεκτή μόνο όταν παράγει αποτελέσματα που ενισχύουν την αμερικανική εργατική και μεσαία τάξη.
Η μάχη των… 20 δολαρίων για ένα burrito
Ακόμη και μια φαινομενικά ασήμαντη συζήτηση αποκάλυψε το χάσμα.
Η αντιπαράθεση για το αν οι νεότεροι Αμερικανοί «γκρινιάζουν» υπερβολικά για ένα burrito των 20 δολαρίων εξελίχθηκε σε κανονικό ιδεολογικό πόλεμο για το κατά πόσο η συντηρητική ελίτ κατανοεί το κόστος ζωής.
Ο JD Vance παρενέβη στη συζήτηση, ενώ ο MAGA influencer Jack Posobiec προκάλεσε αντιδράσεις δηλώνοντας ότι δεν θεωρεί τον εαυτό του καπιταλιστή.
Το επιχείρημά του ήταν αποκαλυπτικό για το πού μετακινείται η νέα Δεξιά.
Βλέποντας την κοινωνική οργή απέναντι στις τεράστιες περιουσίες και στις μεγάλες εταιρείες, υποστήριξε ότι εάν οι Ρεπουμπλικανοί δεν υιοθετήσουν μέρος της οικονομικής λαϊκιστικής ατζέντας, κινδυνεύουν να δημιουργήσουν τις συνθήκες για μια πραγματική σοσιαλιστική εξέγερση.
Γιατί οι Ρεπουμπλικανοί φοβούνται τη νέα Αριστερά
Η στροφή αυτή δεν γίνεται σε πολιτικό κενό.
Στην απέναντι πλευρά ανεβαίνουν πρόσωπα όπως ο Zohran Mamdani και ο Abdul El-Sayed, οι οποίοι εκπροσωπούν μια νέα μορφή αριστερού οικονομικού λαϊκισμού.
Και εδώ βρίσκεται ένα κρίσιμο σημείο.
Υπάρχουν ψηφοφόροι που μπορεί να διαφέρουν δραματικά σε πολιτισμικά ή κοινωνικά ζητήματα, αλλά μοιράζονται την ίδια οικονομική αγωνία:
μισθοί που δεν φτάνουν, υψηλό κόστος στέγασης, ακριβή υγεία, αίσθημα ότι οι μεγάλες εταιρείες ελέγχουν υπερβολικά μεγάλο μέρος της οικονομίας.
Σύμβουλος του Τραμπ, ο Alex Bruesewitz, το περιέγραψε χαρακτηριστικά:
«Δεν υπάρχει μεγάλη απόσταση μεταξύ υποστηρικτών του Bernie Sanders και υποστηρικτών του MAGA ως προς τα προβλήματα που βλέπουν. Απλώς έχουν διαφορετικές ιδέες για το πώς λύνονται».
Η εργατική τάξη άλλαξε τους Ρεπουμπλικανούς
Η βαθύτερη εξήγηση βρίσκεται στην κοινωνιολογία του κόμματος.
Τα τελευταία χρόνια, εκατομμύρια blue-collar εργαζόμενοι μετακινήθηκαν προς το GOP.
Μαζί τους όμως έφεραν και διαφορετικές οικονομικές απαιτήσεις.
Δεν ενδιαφέρονται πρωτίστως για το αν ένας εταιρικός φορολογικός συντελεστής είναι δύο μονάδες χαμηλότερος.
Ενδιαφέρονται για:
δουλειές, μισθούς, εργοστάσια, σπίτια, κόστος ζωής και τη δυνατότητα μιας οικογένειας να μεγαλώσει παιδιά με ένα αξιοπρεπές εισόδημα.
Και η ανησυχία αυτή εξαπλώνεται πλέον και σε white-collar εργαζόμενους, οι οποίοι βλέπουν στασιμότητα στις αποδοχές και φοβούνται ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα μειώσει τις θέσεις εργασίας τους.
«Πέντε εργάτες για κάθε έναν country-club Ρεπουμπλικανό»
Ο οικονομολόγος Oren Cass, από το συντηρητικό think tank American Compass, συνοψίζει με εκλογικούς όρους το νέο στοίχημα:
«Οι Ρεπουμπλικανοί κερδίζουν πέντε εργατικούς ψηφοφόρους για κάθε έναν country-club φορολογικό συντηρητικό που χάνουν».
Αν αυτή η εξίσωση ισχύει, τότε η μεταμόρφωση του GOP δεν είναι απλώς ιδεολογική.
Είναι εκλογικά αναπόφευκτη.
Όσο περισσότερους εργατικούς ψηφοφόρους αποκτά το κόμμα, τόσο μεγαλύτερη πίεση δέχεται να υιοθετεί πολιτικές που ικανοποιούν τις προτεραιότητές τους.
Και αυτό με τη σειρά του προσελκύει ακόμη περισσότερους ψηφοφόρους της ίδιας κοινωνικής κατηγορίας.
Reaganomics τέλος;
Δεν σημαίνει ότι η Ρεπουμπλικανική οικονομική παράδοση εξαφανίζεται ολοκληρωτικά.
Η κυβέρνηση εξακολουθεί να υπερασπίζεται φορολογικές μειώσεις και απορρύθμιση.
Αυτό που αλλάζει είναι ότι αυτές οι πολιτικές δεν αποτελούν πλέον το σύνολο της οικονομικής ταυτότητας του κόμματος.
Η νέα σύνθεση μπορεί να περιγραφεί κάπως έτσι:
χαμηλοί φόροι όπου λειτουργούν + δασμοί όπου χρειάζονται + κρατική παρέμβαση όπου θεωρείται στρατηγικά αναγκαία + προστασία της εθνικής παραγωγής + πολιτικές υπέρ οικογένειας και εργαζομένων.
Αυτό δεν είναι η Reaganomics των δεκαετιών του 1980 και του 1990.
Είναι κάτι καινούργιο.
Το μεγάλο στοίχημα είναι το 2028
Ο Τραμπ κατάφερε κάτι που πολλοί Ρεπουμπλικανοί θεωρούσαν αδύνατο.
Άλλαξε την εκλογική βάση του κόμματος πριν αλλάξει πλήρως το ιδεολογικό του πρόγραμμα.
Τώρα η δεύτερη αλλαγή ακολουθεί την πρώτη.
Το 2028, οι Ρεπουμπλικανοί θα πρέπει να διατηρήσουν το μπλοκ εργατικής και μεσαίας τάξης που δημιούργησε ο Τραμπ χωρίς να διαθέτουν απαραίτητα τον ίδιο τον Τραμπ ως πολιτικό συγκολλητικό υλικό.
Γι’ αυτό Vance, Rubio, Hawley και η νέα γενιά προσπαθούν να δημιουργήσουν μια οικονομική ιδεολογία που μπορεί να επιβιώσει του ιδρυτή της πολιτικής εποχής.
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι επομένως αν ο Τραμπ μετέτρεψε το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα.
Αυτό έχει ήδη συμβεί.
Το ερώτημα είναι αν η νέα οικονομική Δεξιά μπορεί να μετατρέψει τον τραμπισμό από προσωπικό πολιτικό φαινόμενο σε μόνιμο πρόγραμμα διακυβέρνησης.
Και αν συμβεί αυτό, τότε η μεγαλύτερη κληρονομιά του Τραμπ ίσως να μην είναι οι δασμοί, οι εκλογές ή οι πολιτισμικοί πόλεμοι.
Μπορεί να είναι ότι έβαλε τέλος σε τέσσερις δεκαετίες ρεπουμπλικανικής οικονομικής ορθοδοξίας και ανάγκασε την αμερικανική Δεξιά να ξαναγράψει από την αρχή τι σημαίνει “καπιταλισμός”.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
