Δωρεάν μετακινήσεις για όλους; Η ΕΛ.Α.Σ. ανοίγει νέα συζήτηση για το κόστος ζωής στις πόλεις

Η πρόταση για μηδενικό εισιτήριο στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς φέρνει στο προσκήνιο μια διαφορετική προσέγγιση απέναντι στην ακρίβεια, την κινητικότητα και την κοινωνική πολιτική.

Σε μια περίοδο όπου η ακρίβεια παραμένει το κυρίαρχο πρόβλημα για τα ελληνικά νοικοκυριά, η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη (ΕΛ.Α.Σ.) επιχειρεί να μεταφέρει τη δημόσια συζήτηση σε ένα πεδίο που μέχρι σήμερα δεν βρισκόταν στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης:

Το κόστος των καθημερινών μετακινήσεων.

Με βίντεο που δημοσιοποίησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η ΕΛ.Α.Σ. προτείνει την καθιέρωση δωρεάν μετακίνησης στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς, υποστηρίζοντας ότι το μέτρο έχει περιορισμένο δημοσιονομικό κόστος και πολλαπλά κοινωνικά και οικονομικά οφέλη.

«Το κόστος των μετακινήσεων δεν είναι αμελητέο. Για μια τετραμελή οικογένεια μπορεί να φτάσει τα 80 ευρώ τον μήνα», αναφέρεται χαρακτηριστικά.

Πρόκειται για μια πρόταση που αγγίζει άμεσα την καθημερινότητα εκατοντάδων χιλιάδων πολιτών, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα.

Η ακρίβεια πέρα από το σούπερ μάρκετ

Τα τελευταία χρόνια η πολιτική συζήτηση γύρω από το κόστος ζωής επικεντρώνεται κυρίως στις τιμές των τροφίμων, της ενέργειας και της στέγασης.

Η ΕΛ.Α.Σ. επιχειρεί να αναδείξει μια λιγότερο προβεβλημένη διάσταση:

Το κόστος μετακίνησης.

Για έναν εργαζόμενο που χρησιμοποιεί καθημερινά μετρό, λεωφορείο ή προαστιακό, το μηνιαίο κόστος αποτελεί σταθερή επιβάρυνση του οικογενειακού προϋπολογισμού.

Για μια οικογένεια με παιδιά που μετακινούνται για εργασία, σχολείο ή δραστηριότητες, η δαπάνη γίνεται ακόμη μεγαλύτερη.

Η λογική της πρότασης είναι ότι η μείωση αυτού του κόστους λειτουργεί ως έμμεση αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος.

Με απλά λόγια, τα χρήματα που δεν δαπανώνται σε εισιτήρια παραμένουν στην κατανάλωση ή στην αποταμίευση.

Το ευρωπαϊκό παράδειγμα

Η ιδέα των δωρεάν μετακινήσεων δεν είναι καινούργια.

Τα τελευταία χρόνια αρκετές ευρωπαϊκές πόλεις και ορισμένα κράτη έχουν δοκιμάσει μοντέλα δωρεάν ή ιδιαίτερα χαμηλού κόστους μετακίνησης.

Το Λουξεμβούργο έγινε η πρώτη χώρα στον κόσμο που καθιέρωσε δωρεάν δημόσιες μεταφορές σε εθνικό επίπεδο.

Αντίστοιχα, αρκετές πόλεις στη Γαλλία, στη Γερμανία και στις σκανδιναβικές χώρες έχουν εφαρμόσει παρόμοια προγράμματα με στόχο τη μείωση της κυκλοφορίας και των εκπομπών ρύπων.

Η αποτελεσματικότητα των μοντέλων αυτών εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο συζήτησης.

Ωστόσο, οι υποστηρικτές τους υποστηρίζουν ότι ενισχύουν τη χρήση των δημόσιων συγκοινωνιών και μειώνουν την εξάρτηση από το ιδιωτικό αυτοκίνητο.

Η περιβαλλοντική διάσταση

Η ΕΛ.Α.Σ. συνδέει άμεσα την πρότασή της με την πράσινη μετάβαση.

«Η κυκλοφοριακή συμφόρηση μειώνεται και το περιβάλλον προστατεύεται», υποστηρίζει.

Το επιχείρημα βασίζεται στην παραδοχή ότι όσο φθηνότερες γίνονται οι δημόσιες συγκοινωνίες, τόσο περισσότεροι πολίτες εγκαταλείπουν το αυτοκίνητο για τις καθημερινές τους μετακινήσεις.

Αυτό μεταφράζεται σε λιγότερα οχήματα στους δρόμους, χαμηλότερη κατανάλωση καυσίμων και περιορισμό των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.

Σε μια περίοδο όπου οι ευρωπαϊκές πόλεις αναζητούν τρόπους αποσυμφόρησης των κέντρων τους, η πρόταση αποκτά και περιβαλλοντική διάσταση.

Το κρίσιμο ερώτημα: Ποιος πληρώνει τον λογαριασμό;

Το βασικό ερώτημα που συνοδεύει κάθε τέτοια πρόταση αφορά τη χρηματοδότησή της.

Η ΕΛ.Α.Σ. υποστηρίζει ότι το δημοσιονομικό κόστος είναι περιορισμένο.

Ωστόσο, η εφαρμογή ενός συστήματος δωρεάν μετακινήσεων θα απαιτούσε είτε αυξημένη κρατική επιδότηση είτε εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης για τους συγκοινωνιακούς οργανισμούς.

Οι επικριτές τέτοιων μοντέλων επισημαίνουν ότι το κόστος λειτουργίας των συγκοινωνιών δεν εξαφανίζεται επειδή καταργείται το εισιτήριο.

Απλώς μεταφέρεται στον κρατικό προϋπολογισμό ή στους φορολογούμενους.

Οι υποστηρικτές απαντούν ότι τα ευρύτερα κοινωνικά και οικονομικά οφέλη υπερκαλύπτουν τη δαπάνη.

Η συζήτηση αυτή αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο εφόσον η πρόταση αποκτήσει μεγαλύτερη πολιτική δυναμική.

Η πολιτική στόχευση της πρότασης

Πέρα από την ουσία του μέτρου, η παρέμβαση της ΕΛ.Α.Σ. έχει και σαφή πολιτική διάσταση.

Σε μια εποχή όπου η συζήτηση για την ακρίβεια επικεντρώνεται κυρίως σε επιδόματα και φορολογικές παρεμβάσεις, η πρόταση για δωρεάν μετακινήσεις επιχειρεί να παρουσιάσει ένα διαφορετικό μοντέλο κοινωνικής πολιτικής.

Όχι ενίσχυση εισοδήματος μέσω επιδομάτων.

Αλλά μείωση των αναγκαίων καθημερινών δαπανών.

Η λογική αυτή παραπέμπει σε ευρωπαϊκές πολιτικές που αντιμετωπίζουν ορισμένες βασικές υπηρεσίες ως κοινωνικά αγαθά και όχι ως εμπορικές υπηρεσίες.

Το στοίχημα της καθημερινότητας

Η συζήτηση για τις δωρεάν μετακινήσεις δεν αφορά μόνο τα εισιτήρια.

Αφορά το πώς αντιλαμβάνεται το κράτος τον ρόλο των δημόσιων συγκοινωνιών.

Ως υπηρεσία που πρέπει να αυτοχρηματοδοτείται όσο γίνεται περισσότερο;

Ή ως βασικό κοινωνικό αγαθό που οφείλει να παρέχεται με το μικρότερο δυνατό κόστος για τον πολίτη;

Η πρόταση της ΕΛ.Α.Σ. τοποθετείται ξεκάθαρα στη δεύτερη λογική.

Και ανεξάρτητα από το αν συμφωνεί ή διαφωνεί κανείς με την εφαρμογή της, ανοίγει μια συζήτηση που συνδέεται άμεσα με το μεγαλύτερο πολιτικό ζήτημα της εποχής:

Πώς μπορεί να μειωθεί το πραγματικό κόστος ζωής για τα ελληνικά νοικοκυριά σε μια περίοδο επίμονης οικονομικής πίεσης.

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη (@myelas.gr)

Πηγή: pagenews.gr