Η τροπολογία Πιερρακάκη στριμώχνει την αντιπολίτευση: Θα πει «όχι» σε 100.000 δανειολήπτες;

Η «τροπολογία Πιερρακάκη» φέρνει πολιτική πίεση στην αντιπολίτευση: Θα καταψηφίσει μια ρύθμιση που ελαφρύνει 100.000 δανειολήπτες;

Η κυβέρνηση επιχειρεί να μετατρέψει μια σύνθετη δικαστική και οικονομική εκκρεμότητα σε μια πολιτική νίκη υψηλού συμβολισμού. Η λεγόμενη «τροπολογία Πιερρακάκη», που κατατέθηκε αιφνιδιαστικά στη Βουλή και τίθεται προς ψήφιση, δεν αποτελεί απλώς μια τεχνική διόρθωση στον τρόπο υπολογισμού των δόσεων των δανείων του Νόμου Κατσέλη. Αποτελεί ένα μέτρο με ισχυρό κοινωνικό και πολιτικό αποτύπωμα, καθώς επηρεάζει περισσότερους από 100.000 συνεπείς δανειολήπτες.

Και ακριβώς γι’ αυτό δημιουργεί ένα δύσκολο δίλημμα για τα κόμματα της αντιπολίτευσης.

Το πολιτικό αφήγημα της κυβέρνησης

Στο Μέγαρο Μαξίμου και στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας επιχειρούν να παρουσιάσουν τη ρύθμιση ως μια πράξη «αποκατάστασης αδικίας» που προέκυψε από τον τρόπο εφαρμογής των δικαστικών αποφάσεων του Νόμου Κατσέλη.

Η κυβερνητική γραμμή είναι σαφής:

Η Πολιτεία παρεμβαίνει για να διορθώσει μια στρέβλωση που επιβάρυνε οικονομικά πολίτες οι οποίοι παρέμειναν συνεπείς στις υποχρεώσεις τους.

Το αφήγημα αυτό ενισχύεται από δύο κρίσιμα στοιχεία:

• Μειώνονται άμεσα οι μηνιαίες δόσεις.
• Αναγνωρίζονται αναδρομικά ποσά που ήδη καταβλήθηκαν και αφαιρούνται από το κεφάλαιο της οφειλής.

Πρόκειται για μια παρέμβαση που δύσκολα μπορεί να χαρακτηριστεί αντιλαϊκή ή αντικοινωνική.

Γι’ αυτό και κυβερνητικά στελέχη καλούν δημόσια τα κόμματα της αντιπολίτευσης να την υπερψηφίσουν.

Το μεγάλο SOS: Η κυβέρνηση κερδίζει το ηθικό πλεονέκτημα

Η ουσία της πολιτικής μάχης δεν βρίσκεται στο περιεχόμενο της τροπολογίας αλλά στην εικόνα που θα δημιουργηθεί μετά την ψηφοφορία.

Εάν η αντιπολίτευση καταψηφίσει, η κυβέρνηση θα υποστηρίξει ότι:

«Αρνήθηκε να στηρίξει μια ρύθμιση που μειώνει τις δόσεις χιλιάδων πολιτών.»

Εάν ψηφίσει υπέρ, τότε η Νέα Δημοκρατία θα ισχυριστεί ότι:

«Ακόμη και οι πολιτικοί της αντίπαλοι αναγκάστηκαν να αναγνωρίσουν τη χρησιμότητα της παρέμβασης.»

Με άλλα λόγια, η κυβέρνηση έχει διαμορφώσει ένα πολιτικό πλαίσιο στο οποίο εμφανίζεται να διαθέτει το πλεονέκτημα ανεξαρτήτως αποτελέσματος.

Το πραγματικό οικονομικό μέγεθος πίσω από τη ρύθμιση

Το συνολικό κόστος της παρέμβασης εκτιμάται περίπου στα 700 εκατ. ευρώ.

Από αυτά:

• περίπου 500 εκατ. ευρώ συνδέονται με κρατικές εγγυήσεις και ενδέχεται να επηρεάσουν το δημόσιο χρέος,
• περίπου 200 εκατ. ευρώ θα επιβαρύνουν το τραπεζικό σύστημα.

Η κυβέρνηση θεωρεί ότι η συγκεκριμένη δαπάνη είναι πολιτικά και δημοσιονομικά διαχειρίσιμη, καθώς:

• αφορά συγκεκριμένη κατηγορία πολιτών,
• δεν δημιουργεί νέο κύμα «κόκκινων δανείων»,
• δεν καταργεί τις υποχρεώσεις των δανειοληπτών,
• δεν διαγράφει μαζικά χρέη.

Αντιθέτως, ενισχύει την αποπληρωμή τους.

Αυτό εξηγεί γιατί οι τράπεζες δεν αντέδρασαν επιθετικά, παρά το οικονομικό κόστος που αναλαμβάνουν.

Η μεγάλη αλλαγή που αλλάζει τα δεδομένα

Το κλειδί της τροπολογίας βρίσκεται στον τρόπο υπολογισμού των τόκων.

Μέχρι σήμερα οι τόκοι υπολογίζονταν επί του συνολικού υπολοίπου της οφειλής.

Με τη νέα ρύθμιση:

Οι τόκοι υπολογίζονται πάνω στη μηνιαία δόση που έχει ορίσει το δικαστήριο.

Το αποτέλεσμα είναι θεαματικό.

Στο παράδειγμα που παρουσίασε ο Κυριάκος Πιερρακάκης:

• δάνειο 144.500 ευρώ,
• παλαιά δόση 731 ευρώ,
• νέα δόση 483 ευρώ.

Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι οι συνολικοί τόκοι περιορίζονται από περίπου 75.000 ευρώ σε μόλις λίγες εκατοντάδες ευρώ.

Πρόκειται για μια μεταβολή που εξηγεί γιατί η κυβέρνηση θεωρεί ότι διαθέτει ισχυρό κοινωνικό επιχείρημα.

Η σκιά του Αρείου Πάγου και το ζήτημα της ισονομίας

Πίσω από τη νομοθετική παρέμβαση βρίσκεται ουσιαστικά η εφαρμογή της απόφασης του Αρείου Πάγου.

Ωστόσο, εδώ εντοπίζεται και το πιο ευαίσθητο συνταγματικό και νομικό σημείο.

Η αντιπολίτευση αλλά και ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς θέτουν ένα κρίσιμο ερώτημα:

Τι θα συμβεί με όσους δανειολήπτες έχασαν στο μεταξύ τη ρύθμιση ή ολοκλήρωσαν την αποπληρωμή τους έχοντας ήδη υποστεί την επιβάρυνση;

Το ερώτημα αγγίζει τον πυρήνα της αρχής της ισότητας.

Διότι εάν δύο πολίτες επιβαρύνθηκαν με τον ίδιο τρόπο αλλά μόνο ο ένας αποζημιώνεται ή ευνοείται από τη νέα ρύθμιση, τότε δημιουργείται πεδίο νέων νομικών αμφισβητήσεων.

Εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη αδυναμία της κυβερνητικής παρέμβασης.

Η κυβέρνηση επιλέγει να δώσει λύση στο παρόν, χωρίς να έχει απαντήσει πλήρως στο τι θα συμβεί με τις παρελθούσες περιπτώσεις.

Το πολιτικό πρόβλημα του ΠΑΣΟΚ και του ΣΥΡΙΖΑ

Τanto το ΠΑΣΟΚ όσο και ο ΣΥΡΙΖΑ έχουν επιλέξει μια γραμμή προσεκτικής στήριξης με επιφυλάξεις.

Δεν αμφισβητούν τη βασική φιλοσοφία της ρύθμισης.

Αμφισβητούν όμως:

• το εύρος εφαρμογής,
• τους πιθανούς αποκλεισμούς,
• τις μεταβατικές διατάξεις,
• την κάλυψη όσων έχασαν τις ρυθμίσεις τους.

Πρόκειται για μια πολιτική στάση που επιχειρεί να αποφύγει δύο κινδύνους:

Να μη βρεθούν απέναντι στους δανειολήπτες, αλλά και να μη χαρίσουν στην κυβέρνηση μια εύκολη επικοινωνιακή νίκη.

Το πρόβλημα είναι ότι αυτή η ισορροπία δεν είναι εύκολη.

Το ΚΚΕ επιλέγει τη σύγκρουση

Το ΚΚΕ κινείται σε διαφορετική κατεύθυνση.

Η κριτική του δεν αφορά κυρίως την τεχνική διάσταση της τροπολογίας αλλά το συνολικό οικονομικό περιβάλλον.

Η θέση του κόμματος είναι ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να παρουσιάσει ως μεγάλη επιτυχία κάτι που θα έπρεπε να θεωρείται αυτονόητο μετά από χρόνια πίεσης στα υπερχρεωμένα νοικοκυριά.

Είναι μια κλασική στρατηγική αποδόμησης του κυβερνητικού αφηγήματος.

Το πραγματικό διακύβευμα

Το κοινοβουλευτικό ενδιαφέρον δεν αφορά τόσο το αν η τροπολογία θα περάσει.

Η κυβερνητική πλειοψηφία επαρκεί.

Το πραγματικό ερώτημα είναι ποιος θα κερδίσει τη μάχη της πολιτικής ερμηνείας.

Η κυβέρνηση επιχειρεί να εμφανιστεί ως δύναμη που διορθώνει αδικίες, μειώνει δόσεις και βάζει τις τράπεζες να συμμετέχουν στο κόστος.

Η αντιπολίτευση προσπαθεί να αναδείξει ότι η παρέμβαση έρχεται καθυστερημένα, παραμένει ελλιπής και αφήνει εκτός ορισμένες κατηγορίες πολιτών.

Το SOS της υπόθεσης

Εάν η αντιπολίτευση περιοριστεί μόνο σε τεχνικές ενστάσεις, κινδυνεύει να βρεθεί απέναντι σε μια κοινωνική ομάδα που βλέπει άμεσο οικονομικό όφελος.

Εάν αντίθετα υπερψηφίσει χωρίς ισχυρή πολιτική διαφοροποίηση, η κυβέρνηση θα καρπωθεί σχεδόν αποκλειστικά το πολιτικό κέρδος.

Και αυτό ακριβώς εξηγεί γιατί μια φαινομενικά τεχνική τραπεζική τροπολογία εξελίσσεται σε μία από τις πιο ενδιαφέρουσες κοινοβουλευτικές αναμετρήσεις των τελευταίων μηνών.

Πηγή: pagenews.gr