125 δισ. δολάρια σε αναμονή: Από τα $115 στα $74, η νέα γεωπολιτική του πετρελαίου

Η πτώση του Brent κάτω από τα 74 δολάρια δεν σηματοδοτεί το τέλος της κρίσης στη Μέση Ανατολή, αλλά την πρώτη μεγάλη γεωοικονομική δοκιμασία της εκεχειρίας ΗΠΑ–Ιράν. Το Ορμούζ παραμένει ο πιο κρίσιμος ενεργειακός κόμβος του πλανήτη και το επίκεντρο της νέας παγκόσμιας ισορροπίας.

Η αγορά πετρελαίου έστειλε την Τετάρτη το πρώτο σαφές μήνυμα μετά την αποκλιμάκωση της κρίσης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν. Το Brent υποχώρησε στα 73,81 δολάρια το βαρέλι, σημειώνοντας ημερήσια πτώση άνω του 4%, ενώ το αμερικανικό WTI διαμορφώθηκε στα 70,17 δολάρια, καταγράφοντας το χαμηλότερο επίπεδο από την έναρξη της πολεμικής κρίσης.

Η αντίδραση των αγορών δεν αποτυπώνει απλώς μια μεταβολή στις τιμές. Αντικατοπτρίζει τη σταδιακή υποχώρηση του γεωπολιτικού κινδύνου που είχε οδηγήσει το Brent ακόμη και κοντά στα 115 δολάρια όταν οι επιθέσεις σε εμπορικά πλοία και η απειλή αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ δημιούργησαν φόβους για μια νέα παγκόσμια ενεργειακή κρίση.

Το Ορμούζ εξακολουθεί να κρατά το «κλειδί» της παγκόσμιας οικονομίας

Παρότι οι αγορές δείχνουν να ανακτούν την ψυχραιμία τους, η πραγματικότητα στον Περσικό Κόλπο απέχει από την πλήρη ομαλότητα.

Περίπου 1.200 εμπορικά πλοία, μεταφέροντας φορτία συνολικής αξίας που εκτιμάται στα 125 δισ. δολάρια, εξακολουθούν να βρίσκονται σε αναμονή για ασφαλή διέλευση, σύμφωνα με στοιχεία της Allianz. Η ασφαλιστική εταιρεία κάνει λόγο για μία από τις σοβαρότερες διαταραχές στη σύγχρονη ναυτιλία, προειδοποιώντας ότι οι επιπτώσεις στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα δεν έχουν ακόμη αποτυπωθεί πλήρως.

Παράλληλα, περίπου 11.000 ναυτικοί εξακολουθούν να ζητούν την αποχώρησή τους από την περιοχή, με τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό να οργανώνει ειδικούς διαδρόμους εκκένωσης σε συνεργασία με το Ομάν.

Η αγορά ψηφίζει αποκλιμάκωση

Η σημαντική αποκλιμάκωση των τιμών οφείλεται κυρίως στην αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, μετά το μνημόνιο κατανόησης που υπέγραψαν Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν για την ελευθερία της ναυσιπλοΐας.

Σύμφωνα με την εταιρεία ναυτιλιακών πληροφοριών Kpler, περισσότερα από 170 πλοία έχουν ήδη διασχίσει το πέρασμα μετά τη συμφωνία, με την κίνηση να αυξάνεται σταθερά τις τελευταίες ημέρες.

Οι επενδυτές εκτιμούν ότι μειώνεται σημαντικά η πιθανότητα ενός παρατεταμένου αποκλεισμού της σημαντικότερης ενεργειακής αρτηρίας του κόσμου, γεγονός που οδηγεί στην εξάλειψη του λεγόμενου geopolitical premium, δηλαδή της επιπλέον τιμής που ενσωματώνουν οι αγορές σε περιόδους πολεμικής αβεβαιότητας.

Δεν είναι μόνο πετρέλαιο

Το διακύβευμα, ωστόσο, υπερβαίνει κατά πολύ την τιμή του αργού.

Από τα Στενά του Ορμούζ διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), γεγονός που καθιστά κάθε διαταραχή στην περιοχή ζήτημα παγκόσμιας οικονομικής ασφάλειας.

Για την Ευρώπη, η αποκλιμάκωση σημαίνει περιορισμό των πληθωριστικών πιέσεων, χαμηλότερο ενεργειακό κόστος και μεγαλύτερη σταθερότητα στις αγορές φυσικού αερίου, σε μια περίοδο όπου οι οικονομίες εξακολουθούν να αναζητούν ισορροπία μετά τις αλλεπάλληλες ενεργειακές κρίσεις των τελευταίων ετών.

Η γεωπολιτική πίσω από τις τιμές

Η πτώση του πετρελαίου αποκαλύπτει μια βαθύτερη πραγματικότητα: οι αγορές θεωρούν ότι ούτε η Ουάσιγκτον ούτε η Τεχεράνη επιθυμούν μια παρατεταμένη σύγκρουση που θα μπορούσε να διαταράξει τις παγκόσμιες ενεργειακές ροές.

Το πετρέλαιο παραμένει το πιο άμεσο «θερμόμετρο» των διεθνών σχέσεων. Κάθε στρατιωτική ένταση στη Μέση Ανατολή μεταφράζεται σχεδόν αυτόματα σε μεταβολές των τιμών, επηρεάζοντας τον πληθωρισμό, τις μεταφορές, τις χρηματαγορές και τελικά την οικονομική πολιτική των κυβερνήσεων.

Το νέο γεωοικονομικό δόγμα

Η κρίση του Ορμούζ επιβεβαιώνει ότι στη νέα διεθνή πραγματικότητα η ενέργεια δεν αποτελεί απλώς οικονομικό αγαθό αλλά εργαλείο γεωπολιτικής ισχύος. Η ασφάλεια των θαλάσσιων διαδρόμων, η στρατιωτική παρουσία στην περιοχή και η προστασία των εφοδιαστικών αλυσίδων συνθέτουν πλέον ένα ενιαίο στρατηγικό πεδίο, όπου η διπλωματία, η ναυτιλία και οι αγορές λειτουργούν αλληλένδετα.

Η υποχώρηση του Brent κάτω από τα 74 δολάρια δεν σημαίνει ότι η κρίση τελείωσε. Σημαίνει ότι οι διεθνείς αγορές εκτιμούν πως, προς το παρόν, η γεωπολιτική λογική υπερισχύει της στρατιωτικής κλιμάκωσης. Όμως όσο το Ορμούζ παραμένει η δίοδος από την οποία διέρχεται το ένα πέμπτο της παγκόσμιας ενεργειακής κατανάλωσης, κάθε νέα ένταση θα συνεχίσει να μετατρέπεται σε παγκόσμιο οικονομικό γεγονός μέσα σε λίγες ώρες.

Πηγή: pagenews.gr