Ο καύσωνας επεκτείνεται στα Βαλκάνια: Πάνω από 40°C, αυξημένος κίνδυνος πυρκαγιών,πίεση στα δίκτυα ενέργειας

Η έντονη θερμή αέρια μάζα που σαρώνει τη νοτιοανατολική Ευρώπη επεκτείνεται βορειότερα, μετατρέποντας μεγάλο μέρος των Βαλκανίων σε μία από τις θερμότερες περιοχές της ηπείρου. Σύμφωνα με τα τελευταία προγνωστικά μοντέλα του Ευρωπαϊκού Κέντρου Μεσοπρόθεσμων Προγνώσεων (ECMWF) και του Copernicus Climate Change Service, οι θερμοκρασίες θα διατηρηθούν έως και 8-10°C υψηλότερες από τα κανονικά επίπεδα της εποχής, ενώ σε αρκετές περιοχές θα ξεπεράσουν τους 40 βαθμούς Κελσίου.

Η Σερβία, η Βόρεια Μακεδονία, η Βοσνία-Ερζεγοβίνη, η Αλβανία, το Κόσοβο, η Ρουμανία, αλλά και περιοχές της Κροατίας βρίσκονται στο επίκεντρο του κύματος ζέστης, με τις εθνικές μετεωρολογικές υπηρεσίες να εκδίδουν προειδοποιήσεις υψηλού κινδύνου.

Επιστημονική ανάλυση: Το «Heat Dome» εγκλωβίζει τη θερμότητα

Σύμφωνα με το ECMWF και το πρόγραμμα Copernicus, το φαινόμενο οφείλεται στη δημιουργία ενός ισχυρού αντικυκλωνικού συστήματος υψηλών πιέσεων – του λεγόμενου Heat Dome (Θερμικού Θόλου) – το οποίο εγκλωβίζει θερμές αέριες μάζες πάνω από τη νοτιοανατολική Ευρώπη.

Ο μηχανισμός λειτουργεί σαν «καπάκι», περιορίζοντας την ανάπτυξη νεφώσεων και τη μεταφορά ψυχρότερων αερίων μαζών από τον Ατλαντικό.

Ταυτόχρονα, θερμός αέρας από τη Βόρεια Αφρική μεταφέρεται συνεχώς προς τη Μεσόγειο και τα Βαλκάνια, διατηρώντας τις θερμοκρασίες σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα για πολλές συνεχόμενες ημέρες.

Θερμοκρασίες έως και 10°C πάνω από τα φυσιολογικά επίπεδα

Οι χάρτες θερμοκρασιακών αποκλίσεων του Copernicus δείχνουν ότι μεγάλο μέρος της Βαλκανικής παρουσιάζει θετικές αποκλίσεις 8 έως 10 βαθμών Κελσίου σε σχέση με τον μέσο όρο της περιόδου 1991-2020.

Οι υψηλότερες θερμοκρασίες αναμένονται:

• Σερβία: έως 41°C
• Βόρεια Μακεδονία: 40-41°C
• Βοσνία-Ερζεγοβίνη: έως 40°C
• Ρουμανία: 39-41°C
• Αλβανία: 39-40°C
• Κόσοβο: 38-40°C
• Βόρεια Ελλάδα: 39-41°C

Αυξάνεται ο κίνδυνος δασικών πυρκαγιών

Οι ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες, σε συνδυασμό με τη χαμηλή σχετική υγρασία και τους κατά τόπους ενισχυμένους ανέμους, δημιουργούν συνθήκες εξαιρετικά υψηλού κινδύνου εκδήλωσης και ταχείας εξάπλωσης πυρκαγιών.

Οι υπηρεσίες Πολιτικής Προστασίας σε αρκετές βαλκανικές χώρες έχουν ήδη αυξήσει τις περιπολίες, ενώ βρίσκονται σε επιφυλακή πυροσβεστικές δυνάμεις και εναέρια μέσα.

Πίεση στα ηλεκτρικά δίκτυα

Ο παρατεταμένος καύσωνας αυξάνει σημαντικά τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας λόγω της εκτεταμένης χρήσης κλιματιστικών.

Ενεργειακοί αναλυτές εκτιμούν ότι η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να αυξηθεί κατά 15% έως 30% στις χώρες της περιοχής κατά τη διάρκεια του θερμού επεισοδίου, γεγονός που επιβαρύνει τα εθνικά ηλεκτρικά δίκτυα.

Στατιστικά που προβληματίζουν

Σύμφωνα με το Copernicus Climate Change Service:

• Η Ευρώπη θερμαίνεται με ρυθμό σχεδόν διπλάσιο από τον παγκόσμιο μέσο όρο.
• Τα επεισόδια ακραίας ζέστης εμφανίζονται πλέον συχνότερα, διαρκούν περισσότερο και επηρεάζουν μεγαλύτερες γεωγραφικές εκτάσεις.
• Η ακραία θερμική καταπόνηση στην Ευρώπη έχει αυξηθεί σημαντικά από τη δεκαετία του 1970, επηρεάζοντας ολοένα και περισσότερους πολίτες.

Παράλληλα, μελέτες του World Weather Attribution καταδεικνύουν ότι τα έντονα κύματα καύσωνα στην Ευρώπη είναι πλέον πολύ πιθανότερα σε σχέση με προηγούμενες δεκαετίες λόγω της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής.

Συστάσεις των αρχών

Οι υγειονομικές υπηρεσίες καλούν ιδιαίτερα ηλικιωμένους, παιδιά και άτομα με χρόνια νοσήματα:

• να αποφεύγουν την έκθεση στον ήλιο μεταξύ 11:00 και 17:00,
• να παραμένουν σε δροσερούς χώρους,
• να καταναλώνουν άφθονα υγρά,
• να αποφεύγουν έντονη σωματική δραστηριότητα.

Οι μετεωρολόγοι εκτιμούν ότι το κύμα ζέστης θα διατηρηθεί για αρκετές ακόμη ημέρες, με τις θερμοκρασίες να παραμένουν αισθητά υψηλότερες από τα φυσιολογικά επίπεδα σε ολόκληρη τη Βαλκανική Χερσόνησο, διατηρώντας σε υψηλό επίπεδο τόσο τον κίνδυνο πυρκαγιών όσο και την πίεση στις ενεργειακές και υγειονομικές υποδομές.

Πηγή: pagenews.gr