Η πρόσφατη αποκλιμάκωση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν δεν έφερε την επιστροφή στην κανονικότητα που περίμεναν οι αγορές.
Παρά το πλαίσιο συμφωνίας της 17ης Ιουνίου και τη μείωση των άμεσων στρατιωτικών επιχειρήσεων, τα Στενά του Ορμούζ εξακολουθούν να λειτουργούν υπό καθεστώς αυξημένου κινδύνου. Τα ασφάλιστρα παραμένουν υψηλά, αρκετές ναυτιλιακές επιλέγουν πιο συντηρητικές διαδρομές, ενώ οι ενεργειακές αγορές συνεχίζουν να ενσωματώνουν σημαντικό γεωπολιτικό premium στις τιμές.
Σύμφωνα με ανάλυση του Geopolitical Monitor, η κρίση ανέδειξε ένα διαχρονικό στρατηγικό παράδοξο: οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να κυριαρχούν στρατιωτικά στον Περσικό Κόλπο, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι μπορούν να εγγυηθούν από μόνες τους την ομαλή λειτουργία της σημαντικότερης ενεργειακής αρτηρίας του πλανήτη.
Η στρατιωτική υπεροχή δεν σημαίνει αυτόματα στρατηγικό έλεγχο
Το βασικό συμπέρασμα της ανάλυσης είναι ότι η έννοια του ελέγχου στα Στενά του Ορμούζ δεν ταυτίζεται με την παρουσία αμερικανικών αεροπλανοφόρων ή πολεμικών πλοίων.
Ο πραγματικός δείκτης επιτυχίας είναι διαφορετικός.
Να αισθάνονται ασφαλείς οι ασφαλιστικές εταιρείες.
Να μην αλλάζουν πορείες τα δεξαμενόπλοια.
Να μην αυξάνονται τα ναύλα.
Να μη δημιουργούνται καθυστερήσεις στις παραδόσεις πετρελαίου και LNG.
Με άλλα λόγια, η πραγματική σταθερότητα δεν μετριέται μόνο στο στρατιωτικό πεδίο αλλά και στην οικονομία.
Το πλεονέκτημα του Ιράν βρίσκεται στον χάρτη
Η Τεχεράνη δεν διαθέτει στόλο αντίστοιχο του αμερικανικού.
Δεν μπορεί να επιβληθεί σε συμβατικό ναυτικό πόλεμο.
Ωστόσο, διαθέτει κάτι που δεν μπορεί να αλλάξει καμία υπερδύναμη: τη γεωγραφία.
Το Ιράν εκτείνεται κατά μήκος της βόρειας ακτής του Περσικού Κόλπου και ελέγχει περιοχές που επιτρέπουν την επιτήρηση των Στενών του Ορμούζ.
Η δυνατότητα ανάπτυξης παράκτιων πυραύλων, drones, ταχύπλοων σκαφών, ναρκών και ηλεκτρονικού πολέμου δημιουργεί μια διαρκή κατάσταση αβεβαιότητας.
Δεν χρειάζεται να κλείσει τα Στενά.
Αρκεί να αυξήσει το κόστος χρήσης τους.
Η οικονομία είναι ο πραγματικός στόχος
Πριν από την κρίση, από τα Στενά του Ορμούζ διέρχονταν καθημερινά περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου, ποσότητα που αντιστοιχεί σχεδόν στο ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης.
Παράλληλα, μέσω της ίδιας θαλάσσιας οδού διακινείται περισσότερο από το 20% του παγκόσμιου εμπορίου υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και μια περιορισμένη διαταραχή αρκεί για να προκαλέσει αναταράξεις στις διεθνείς αγορές.
Δεν απαιτείται πλήρης αποκλεισμός.
Αρκούν οι καθυστερήσεις.
Οι αυξήσεις στα ασφάλιστρα.
Οι αλλαγές δρομολογίων.
Η αβεβαιότητα.
Η νέα μορφή αποτροπής
Η σύγχρονη αποτροπή δεν αφορά μόνο την ισχύ πυρός.
Αφορά τη δυνατότητα να πείσεις τις αγορές ότι δεν υπάρχει κίνδυνος.
Και σε αυτό το σημείο, σύμφωνα με την ανάλυση του Geopolitical Monitor, η αμερικανική στρατηγική παρουσιάζει όρια.
Οι συνοδείες πολεμικών πλοίων μπορούν να προστατεύσουν εμπορικά σκάφη.
Δεν μπορούν όμως να αποκαταστήσουν άμεσα την εμπιστοσύνη των ασφαλιστικών εταιρειών ούτε να εξαφανίσουν τον γεωπολιτικό κίνδυνο.
Το πραγματικό μάθημα για την Ουάσιγκτον
Η ανάλυση υποστηρίζει ότι η επόμενη ημέρα δεν μπορεί να βασιστεί αποκλειστικά στην στρατιωτική ισχύ.
Απαιτείται ένας νέος συνδυασμός αποτροπής και διπλωματίας.
Αξιόπιστοι δίαυλοι επικοινωνίας.
Κανόνες διαχείρισης κρίσεων.
Συντονισμός με τα κράτη του Κόλπου.
Ρόλος του Ομάν ως διαμεσολαβητή.
Μηχανισμοί αποφυγής στρατιωτικών παρεξηγήσεων.
Η ενεργειακή ασφάλεια, υποστηρίζει το Geopolitical Monitor, δεν διασφαλίζεται μόνο από τα αεροπλανοφόρα αλλά και από την πολιτική σταθερότητα.
Το νέο ενεργειακό δόγμα
Η κρίση στο Ορμούζ αναδεικνύει μια ευρύτερη μεταβολή της διεθνούς γεωπολιτικής.
Η ισχύς δεν μετριέται πλέον αποκλειστικά με το μέγεθος των στρατών.
Μετριέται από την ικανότητα μιας χώρας να επηρεάζει κρίσιμες αλυσίδες εφοδιασμού, ενεργειακές ροές και οικονομικές αποφάσεις.
Σε αυτό το περιβάλλον, το Ιράν εξακολουθεί να διαθέτει έναν μοχλό πίεσης δυσανάλογο της οικονομικής και στρατιωτικής του ισχύος, όχι επειδή μπορεί να νικήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά επειδή μπορεί να αυξήσει το κόστος της σταθερότητας.
Και αυτό ακριβώς αποτελεί το μεγαλύτερο στρατηγικό δίδαγμα της κρίσης: στον Περσικό Κόλπο, η ναυτική υπεροχή παραμένει απαραίτητη, αλλά από μόνη της δεν αρκεί. Η ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ θα συνεχίσει να εξαρτάται από την εύθραυστη ισορροπία ανάμεσα στην αποτροπή, τη διπλωματία και τη γεωγραφία.
Πηγή: pagenews.gr