Η προσωρινή συμφωνία αποκλιμάκωσης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν φαίνεται να οδηγείται σε πλήρη κατάρρευση. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, ανακοίνωσε ότι θεωρεί την εκεχειρία ουσιαστικά λήξασα, μετά τις επιθέσεις που αποδίδονται στο Ιράν εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στον Περσικό Κόλπο.
Παρότι απέφυγε να ανακοινώσει την έναρξη ενός νέου πολέμου, ο Αμερικανός πρόεδρος άφησε σαφές μήνυμα ότι η Ουάσιγκτον διατηρεί όλες τις στρατιωτικές επιλογές στο τραπέζι.
«Δεν εμπιστεύομαι το Ιράν»
Σε δηλώσεις του, ο Trump εμφανίστηκε ιδιαίτερα απαισιόδοξος για οποιαδήποτε διπλωματική προοπτική.
Όπως ανέφερε, δεν θεωρεί ότι οποιαδήποτε συμφωνία με την Τεχεράνη μπορεί να διατηρηθεί, υποστηρίζοντας ότι το ιρανικό καθεστώς δεν τηρεί τις δεσμεύσεις του.
Παρότι δεν απέκλεισε ότι οι Αμερικανοί διαπραγματευτές θα συνεχίσουν τις επαφές, ξεκαθάρισε ότι ο ίδιος δεν θεωρεί πλέον τις συνομιλίες ουσιαστικές.
Η δήλωση αυτή ουσιαστικά μεταβάλλει το πολιτικό πλαίσιο της μέχρι σήμερα εύθραυστης εκεχειρίας.
Το Ιράν απαντά με στρατιωτικά πλήγματα
Η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε επιθέσεις κατά αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στο Μπαχρέιν και στο Κουβέιτ, παρουσιάζοντάς τες ως απάντηση στα πρόσφατα αμερικανικά πλήγματα εναντίον ιρανικών στρατιωτικών στόχων που συνδέονται με τις επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ.
Παράλληλα, οι Φρουροί της Επανάστασης υποστήριξαν ότι κατέρριψαν αμερικανικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος, ενώ το Μπαχρέιν ανακοίνωσε ότι οι δικές του δυνάμεις αναχαίτισαν επιτυχώς τις ιρανικές επιθέσεις.
Η απάντηση των Ηνωμένων Πολιτειών
Η αντίδραση της Ουάσιγκτον υπήρξε άμεση.
Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) ανακοίνωσε σειρά στοχευμένων αεροπορικών επιδρομών εναντίον περισσότερων από 60 μικρών σκαφών που, σύμφωνα με τις αμερικανικές αρχές, χρησιμοποιούνται από τις ιρανικές δυνάμεις για επιχειρήσεις παρενόχλησης της ναυσιπλοΐας στον Περσικό Κόλπο.
Η αμερικανική πλευρά υποστηρίζει ότι οι επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν αποκλειστικά κατά στρατιωτικών στόχων, χωρίς να υπάρξουν απώλειες αμάχων.
Το Ορμούζ επιστρέφει στο επίκεντρο
Η νέα ένταση επαναφέρει στο προσκήνιο το σημαντικότερο ενεργειακό πέρασμα του πλανήτη.
Τα Στενά του Ορμούζ εξακολουθούν να λειτουργούν, όμως υπό αυξημένο στρατιωτικό κίνδυνο.
Αρκετά δεξαμενόπλοια άλλαξαν πορεία ή καθυστέρησαν τη διέλευσή τους, καθώς αυξάνεται ο φόβος νέων επιθέσεων.
Οι ασφαλιστικές εταιρείες διατηρούν τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, ενώ οι ναυτιλιακές εταιρείες επανεξετάζουν καθημερινά τα δρομολόγιά τους.
Οι αγορές αντιδρούν χωρίς πανικό
Η νέα κρίση οδήγησε σε άνοδο των τιμών του πετρελαίου.
Το Brent κινήθηκε προς τα 78,5 δολάρια ανά βαρέλι, ενώ αυξήθηκαν και οι ανησυχίες για νέο κύμα πληθωριστικών πιέσεων διεθνώς.
Παράλληλα:
- τα αμερικανικά χρηματιστήρια προετοιμάζονται για αρνητικό άνοιγμα,
- οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων αυξάνονται,
- οι επενδυτές στρέφονται εκ νέου σε ασφαλή καταφύγια.
Ωστόσο, οι αγορές εξακολουθούν να αξιολογούν κυρίως τις πραγματικές ροές πετρελαίου και όχι μόνο την πολιτική ρητορική.
ΝΑΤΟ και Ευρωπαϊκή Ένωση στηρίζουν την Ουάσιγκτον
Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ χαρακτήρισε τις αμερικανικές επιχειρήσεις «αναγκαία απάντηση» στις επιθέσεις κατά της διεθνούς ναυσιπλοΐας.
Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Ένωση καταδίκασε τις επιθέσεις του Ιράν, επισημαίνοντας ότι επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο μια ήδη εξαιρετικά εύθραυστη κατάσταση ασφαλείας στη Μέση Ανατολή.
Η Τεχεράνη, αντίθετα, κατηγόρησε τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι παραβίασαν πρώτες τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός και προειδοποίησε ότι θα συνεχίσει να υπερασπίζεται την εθνική της κυριαρχία και τα συμφέροντά της στον Περσικό Κόλπο.
Το πραγματικό διακύβευμα παραμένει η ναυσιπλοΐα
Παρά τη στρατιωτική ένταση, το βασικό διακύβευμα δεν είναι μόνο η σύγκρουση μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Είναι ο έλεγχος του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου.
Το Ιράν εξακολουθεί να χρησιμοποιεί τη δυνατότητα παρεμπόδισης της ναυσιπλοΐας ως βασικό διαπραγματευτικό εργαλείο απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ η Ουάσιγκτον επιδιώκει να διατηρήσει ανοικτούς τους θαλάσσιους διαδρόμους με κάθε κόστος.
Η δήλωση του Donald Trump ότι η εκεχειρία «τελείωσε» αποτελεί περισσότερο πολιτικό και στρατηγικό μήνυμα παρά επίσημη κήρυξη νέας πολεμικής επιχείρησης. Η Ουάσιγκτον επιχειρεί να αποκαταστήσει την αποτρεπτική της αξιοπιστία, διατηρώντας ταυτόχρονα ανοικτό το ενδεχόμενο διαπραγματεύσεων εφόσον η Τεχεράνη περιορίσει τις επιθετικές της ενέργειες.
Το Ιράν, από την πλευρά του, συνεχίζει να χρησιμοποιεί το Ορμούζ ως βασικό μοχλό πίεσης, γνωρίζοντας ότι ακόμη και περιορισμένες διαταραχές στη ναυσιπλοΐα επηρεάζουν άμεσα τις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει ότι η γεωπολιτική αντιπαράθεση στη Μέση Ανατολή έχει εισέλθει σε μια νέα φάση, όπου η οικονομική πίεση, η ναυτική ισχύς και οι ενεργειακές ροές αποτελούν εξίσου σημαντικά εργαλεία με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις. Οι επόμενες εβδομάδες θα κρίνουν εάν η περιοχή θα επιστρέψει σε διαπραγματεύσεις ή θα κινηθεί προς έναν νέο κύκλο κλιμάκωσης.
Πηγή: Pagenews.gr