Ο Πασινιάν παίζει σε τέσσερα ταμπλό:Μπορεί η Αρμενία να ισορροπήσει ανάμεσα σε Ιράν,ΗΠΑ,Τουρκία,Αζερμπαϊτζάν;

Ο πρωθυπουργός της Αρμενίας επιχειρεί τη μεγαλύτερη γεωπολιτική αναδιάταξη από την ανεξαρτησία της χώρας. Προσεγγίζει τον Ντόναλντ Τραμπ, επιδιώκει ιστορική συμφιλίωση με την Τουρκία και ειρήνη με το Αζερμπαϊτζάν, χωρίς όμως να διαρρήξει τις σχέσεις με το Ιράν. Πρόκειται για μια στρατηγική υψηλού ρίσκου που μπορεί να αλλάξει τον γεωπολιτικό χάρτη του Νοτίου Καυκάσου. (al-monitor.com)

Η Αρμενία εγκαταλείπει τα παλιά δόγματα

Για δεκαετίες, η εξωτερική πολιτική της Αρμενίας ήταν σχεδόν μονοδιάστατη.

Η ασφάλεια της χώρας βασιζόταν στη Ρωσία, οι σχέσεις με την Τουρκία ήταν παγωμένες, η σύγκρουση με το Αζερμπαϊτζάν καθόριζε κάθε στρατηγική επιλογή και το Ιράν αποτελούσε τον βασικό οικονομικό και γεωπολιτικό διάδρομο προς τον έξω κόσμο.

Σήμερα, ο Νικόλ Πασινιάν επιχειρεί να ανατρέψει αυτή την εξίσωση.

Επιδιώκει ταυτόχρονα:

• στρατηγική προσέγγιση με τις Ηνωμένες Πολιτείες,
• εξομάλυνση των σχέσεων με την Τουρκία,
• οριστική ειρηνευτική συμφωνία με το Αζερμπαϊτζάν,
• χωρίς να διακόψει τις σχέσεις με την Τεχεράνη.

Στον Καύκασο, όπου οι συμμαχίες παραδοσιακά λειτουργούν με όρους «είτε μαζί μας είτε απέναντί μας», αυτή η πολυδιάστατη στρατηγική αποτελεί πολιτικό πείραμα.

 Το Ιράν παραμένει η ασφάλεια ζωής της Αρμενίας

Παρά τη στροφή προς τη Δύση, ο Πασινιάν γνωρίζει ότι υπάρχει μία σχέση που δεν μπορεί να διακινδυνεύσει.

Το Ιράν.

Η Αρμενία διαθέτει μόλις μία μικρή χερσαία συνοριακή γραμμή με την Ισλαμική Δημοκρατία.

Ωστόσο, αυτή η γραμμή αποτελεί στρατηγική σανίδα σωτηρίας.

Μέσω του Ιράν, το Ερεβάν αποκτά πρόσβαση σε εμπορικές διαδρομές που παρακάμπτουν τόσο την Τουρκία όσο και το Αζερμπαϊτζάν.

Για την Τεχεράνη, η Αρμενία λειτουργεί ως το τελευταίο χερσαίο παράθυρο προς τον Καύκασο και την Ευρώπη.

Γι’ αυτό και η ιρανική ηγεσία αντιμετωπίζει με ιδιαίτερη καχυποψία οποιαδήποτε εξέλιξη θα μπορούσε να περιορίσει την επιρροή της στην περιοχή.

 Ο Τραμπ βλέπει μια ιστορική ευκαιρία στον Καύκασο

Η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ άλλαξε τα δεδομένα.

Η Ουάσιγκτον επιδιώκει να μετατραπεί σε βασικό διαμεσολαβητή μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν, ενισχύοντας παράλληλα τη δυτική παρουσία στον Νότιο Καύκασο.

Για τον Λευκό Οίκο, η περιοχή αποκτά νέα σημασία.

Όχι μόνο ως πεδίο σταθεροποίησης, αλλά και ως εναλλακτικός διάδρομος μεταφορών και ενέργειας που μειώνει την εξάρτηση από τη Ρωσία και περιορίζει τον γεωπολιτικό ρόλο του Ιράν.

Ο Πασινιάν αντιλαμβάνεται ότι μια στενότερη σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες μπορεί να προσφέρει στην Αρμενία αυτό που δεν κατάφερε να εξασφαλίσει η Μόσχα μετά το Ναγκόρνο-Καραμπάχ:

νέες εγγυήσεις ασφαλείας και μεγαλύτερη διεθνή στήριξη.

Η Τουρκία και το Αζερμπαϊτζάν από αντίπαλοι γίνονται συνομιλητές

Ίσως η μεγαλύτερη πολιτική ανατροπή αφορά την Άγκυρα.

Για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, η εξομάλυνση των σχέσεων Τουρκίας–Αρμενίας αντιμετωπίζεται ως ρεαλιστικό ενδεχόμενο.

Παράλληλα, οι συνομιλίες με το Αζερμπαϊτζάν για μια μόνιμη ειρηνευτική συμφωνία συνεχίζονται, παρά τις βαθιές διαφωνίες που εξακολουθούν να υπάρχουν για ζητήματα συνόρων, μεταφορών και συνταγματικών αλλαγών στην Αρμενία.

Για το Ερεβάν, η εξομάλυνση δεν αποτελεί μόνο διπλωματική επιτυχία.

Είναι προϋπόθεση για να τερματιστεί η γεωγραφική απομόνωση της χώρας.

 Η μεγαλύτερη ανησυχία βρίσκεται στην Τεχεράνη και τη Μόσχα

Κάθε βήμα της Αρμενίας προς τη Δύση προκαλεί ανησυχία τόσο στη Ρωσία όσο και στο Ιράν.

Η Μόσχα βλέπει να συρρικνώνεται η επιρροή της σε μια περιοχή που θεωρούσε παραδοσιακά μέρος της δικής της σφαίρας ασφαλείας.

Η Τεχεράνη φοβάται ότι μια πλήρης εξομάλυνση Αρμενίας–Αζερμπαϊτζάν–Τουρκίας, με ισχυρή αμερικανική συμμετοχή, θα περιορίσει τη στρατηγική της πρόσβαση στον Καύκασο και θα ενισχύσει τους περιφερειακούς ανταγωνιστές της.

Έτσι, η Αρμενία επιχειρεί κάτι εξαιρετικά δύσκολο:

να οικοδομήσει νέες συμμαχίες χωρίς να μετατρέψει τους παλιούς εταίρους της σε εχθρούς.

 Ο Καύκασος μετατρέπεται σε νέο πεδίο ανταγωνισμού των μεγάλων δυνάμεων

Οι εξελίξεις ξεπερνούν κατά πολύ τις διμερείς σχέσεις της Αρμενίας.

Στον Νότιο Καύκασο συγκλίνουν πλέον τα συμφέροντα:

• των Ηνωμένων Πολιτειών,
• της Ρωσίας,
• της Τουρκίας,
• του Ιράν,
• της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
• αλλά και της Κίνας μέσω των ευρασιατικών εμπορικών διαδρόμων.

Ο έλεγχος των οδών μεταφοράς, των ενεργειακών δικτύων και των διαδρόμων διαμετακόμισης αποκτά στρατηγική σημασία πολύ μεγαλύτερη από τα ίδια τα σύνορα.

Ο Καύκασος παύει να είναι περιφερειακή υπόθεση.

Γίνεται κρίσιμος κρίκος στη νέα γεωπολιτική αλυσίδα της Ευρασίας.

 Ο Πασινιάν επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε τέσσερις πρωτεύουσες

Το μεγαλύτερο πολιτικό στοίχημα του Αρμένιου πρωθυπουργού δεν είναι η ειρήνη.

Είναι η ισορροπία.

Να διατηρήσει ανοιχτούς διαύλους με:

• την Ουάσιγκτον,
• την Άγκυρα,
• το Μπακού,
• αλλά και την Τεχεράνη.

Εάν πετύχει, η Αρμενία μπορεί να μετατραπεί από απομονωμένο κράτος σε στρατηγικό κόμβο διασύνδεσης μεταξύ Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Κεντρικής Ασίας.

Εάν αποτύχει, κινδυνεύει να βρεθεί ξανά στο επίκεντρο μιας σύγκρουσης μεταξύ πολύ ισχυρότερων παικτών.

Η πολιτική του Νικόλ Πασινιάν δεν αποτελεί απλώς μια προσπάθεια εξισορρόπησης των διεθνών σχέσεων της Αρμενίας. Αντανακλά τη μετάβαση του Νοτίου Καυκάσου σε μια νέα γεωπολιτική φάση, όπου η παραδοσιακή λογική των αποκλειστικών συμμαχιών δίνει τη θέση της σε πιο σύνθετες, πολυεπίπεδες στρατηγικές.

Η Αρμενία επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από τη Ρωσία, χωρίς να αποξενώσει το Ιράν· να προσεγγίσει τις Ηνωμένες Πολιτείες, χωρίς να διαρρήξει τις περιφερειακές ισορροπίες· και να ανοίξει τον δρόμο για συμφιλίωση με την Τουρκία και το Αζερμπαϊτζάν, χωρίς να αγνοήσει τα τραύματα του παρελθόντος.

Το πραγματικό ερώτημα, επομένως, δεν είναι αν ο Πασινιάν μπορεί να κρατήσει κοντά το Ιράν ενώ πλησιάζει τον Τραμπ. Είναι αν ο Νότιος Καύκασος μπορεί να μετατραπεί από ζώνη αντιπαράθεσης σε γέφυρα συνεργασίας, χωρίς να προκαλέσει την αντίδραση των δυνάμεων που μέχρι σήμερα όριζαν τους κανόνες του παιχνιδιού.

Πηγή: pagenews.gr