Η Ευρώπη δεν προλαβαίνει χωρίς τα όπλα των ΗΠΑ: Η προειδοποίηση της Luftwaffe για τη Ρωσία

«Η Ευρώπη δεν προλαβαίνει χωρίς τα αμερικανικά όπλα» – Η προειδοποίηση της Luftwaffe που αλλάζει τη συζήτηση για τη στρατηγική αυτονομία της ΕΕ  

Η συζήτηση για τη «στρατηγική αυτονομία» της Ευρώπης αποκτά ολοένα και πιο σκληρή επαφή με την πραγματικότητα. Την ώρα που οι Βρυξέλλες επενδύουν εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας, ο επικεφαλής της γερμανικής Πολεμικής Αεροπορίας στέλνει ένα μήνυμα που δύσκολα μπορεί να αγνοηθεί:

«Δεν έχουμε χρόνο.»

Ο αντιπτέραρχος Χόλγκερ Νόιμαν (Holger Neumann) υποστηρίζει ότι η Ευρώπη πρέπει να συνεχίσει να βασίζεται σε κρίσιμα αμερικανικά οπλικά συστήματα, καθώς η ανάπτυξη αντίστοιχων ευρωπαϊκών δυνατοτήτων απαιτεί χρόνια, ίσως και δεκαετίες. Όπως χαρακτηριστικά δήλωσε, «η ανάπτυξη των δικών μας δυνατοτήτων χρειάζεται χρόνο. Και αυτή τη στιγμή δεν έχουμε χρόνο».

Το τέλος μιας ευρωπαϊκής ψευδαίσθησης;

Τα τελευταία χρόνια η Ευρωπαϊκή Ένωση προωθεί συστηματικά την ιδέα της στρατηγικής αυτονομίας. Η λογική είναι απλή: η Ευρώπη πρέπει να αποκτήσει τη δυνατότητα να αμύνεται χωρίς να εξαρτάται πλήρως από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, η μετατόπιση του αμερικανικού ενδιαφέροντος προς τον Ινδο-Ειρηνικό και η αβεβαιότητα για τη μακροπρόθεσμη αμερικανική παρουσία στην Ευρώπη ενίσχυσαν ακόμη περισσότερο αυτή τη στρατηγική.

Ωστόσο, ο Νόιμαν υπενθυμίζει ότι υπάρχει τεράστια απόσταση ανάμεσα στις πολιτικές φιλοδοξίες και στις επιχειρησιακές δυνατότητες.

Η Ευρώπη μπορεί να παράγει, αλλά όχι άμεσα

Η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία διαθέτει κορυφαίες εταιρείες όπως η Airbus Defence, η Dassault, η Leonardo, η Rheinmetall και η MBDA.

Παρ’ όλα αυτά, η παραγωγή ενός νέου μαχητικού αεροσκάφους έκτης γενιάς ή ενός ολοκληρωμένου συστήματος αεράμυνας απαιτεί πολυετείς επενδύσεις.

Τα προγράμματα FCAS (Future Combat Air System) και GCAP (Global Combat Air Programme) αναμένεται να αποδώσουν επιχειρησιακά αποτελέσματα μετά το 2035 ή ακόμη και το 2040.

Μέχρι τότε, η Ευρώπη εξακολουθεί να χρειάζεται τα αμερικανικά F-35, τα συστήματα Patriot, τα αεροσκάφη έγκαιρης προειδοποίησης, τα δορυφορικά δίκτυα και τις δυνατότητες στρατηγικών μεταφορών.

Η σκιά της Ρωσίας

Οι δηλώσεις του Γερμανού αξιωματικού δεν γίνονται σε θεωρητικό επίπεδο.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο το ΝΑΤΟ αξιολογεί τη ρωσική στρατιωτική απειλή.

Παρά τις σημαντικές απώλειες που έχει υποστεί η Ρωσία, ο Νόιμαν προειδοποιεί ότι η Ευρώπη δεν πρέπει να υποτιμήσει τις δυνατότητες της Μόσχας.

«Πρώτος κανόνας είναι να μην υποτιμάς ποτέ τον αντίπαλό σου», έχει δηλώσει, επισημαίνοντας ότι η αεροπορική υπεροχή παραμένει κρίσιμο στοιχείο κάθε σύγχρονης σύγκρουσης.

Το μεγάλο ευρωπαϊκό δίλημμα

Η παρέμβασή του φέρνει στο προσκήνιο ένα στρατηγικό ερώτημα:

Πρέπει η Ευρώπη να συνεχίσει να αγοράζει αμερικανικά όπλα, ενισχύοντας παράλληλα την αμυντική της βιομηχανία, ή να επιταχύνει την πλήρη απεξάρτησή της από τις ΗΠΑ;

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη αναγνωρίσει ότι η ήπειρος πρέπει να αποκτήσει μεγαλύτερη αυτάρκεια. Ο επίτροπος Άμυνας Άντριους Κουμπίλιους έχει χαρακτηρίσει την αντικατάσταση κρίσιμων αμερικανικών δυνατοτήτων ως μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της επόμενης δεκαετίας.

Όμως η τοποθέτηση του Νόιμαν υπενθυμίζει ότι η μετάβαση δεν μπορεί να γίνει από τη μια μέρα στην άλλη.

Το ΝΑΤΟ παραμένει αμερικανικό

Παρά τις μεγάλες αυξήσεις στις αμυντικές δαπάνες των ευρωπαϊκών κρατών, οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να παρέχουν τις περισσότερες κρίσιμες δυνατότητες της Συμμαχίας:

• στρατηγικές αερομεταφορές,
• δορυφορική αναγνώριση,
• πυραυλική άμυνα,
• πυρηνική αποτροπή,
• προηγμένα αεροσκάφη πέμπτης γενιάς,
• δικτυοκεντρικές επιχειρήσεις.

Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και αν η Ευρώπη αυξήσει θεαματικά τις αμυντικές της δαπάνες, η επιχειρησιακή της εξάρτηση από την Ουάσιγκτον θα παραμείνει για αρκετά χρόνια.

Η γεωπολιτική διάσταση

Οι δηλώσεις του επικεφαλής της Luftwaffe αποκτούν ιδιαίτερη σημασία καθώς γίνονται σε μια περίοδο όπου η Ουάσιγκτον ζητά από τους Ευρωπαίους συμμάχους μεγαλύτερη ανάληψη ευθύνης για την άμυνά τους, ενώ παράλληλα διατηρεί τον καθοριστικό ρόλο της στην αποτροπή απέναντι στη Ρωσία.

Το μήνυμα του Βερολίνου δεν είναι ότι η Ευρώπη εγκαταλείπει τον στόχο της στρατηγικής αυτονομίας. Είναι ότι η στρατηγική αυτονομία δεν μπορεί να οικοδομηθεί με πολιτικές διακηρύξεις, αλλά με χρόνο, βιομηχανική παραγωγή και τεχνολογική ωρίμανση.

Το πραγματικό δίλημμα της Ευρώπης

Η μεγαλύτερη πρόκληση δεν είναι να επιλέξει ανάμεσα στην ευρωπαϊκή και την αμερικανική άμυνα.

Η πρόκληση είναι να καταφέρει να χτίσει μια ισχυρότερη ευρωπαϊκή αμυντική βάση, χωρίς να δημιουργήσει ένα επικίνδυνο κενό ισχύος απέναντι στη Ρωσία κατά τη μεταβατική περίοδο.

Και αυτό ακριβώς είναι το νόημα της προειδοποίησης του Χόλγκερ Νόιμαν: η Ευρώπη μπορεί να αποκτήσει στρατηγική αυτονομία, αλλά δεν μπορεί να αποκτήσει τον χρόνο που απαιτείται για να την οικοδομήσει. Μέχρι τότε, η αμερικανική στρατιωτική ισχύς παραμένει αναντικατάστατο μέρος της ευρωπαϊκής αποτροπής.