ΟΠΕΚΕΠΕ: Τέσσερις βουλευτές στο ακροατήριο – Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία δοκιμάζει τις αντοχές της κυβέρνησης
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 9 '
Η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ εισέρχεται σε μια νέα, σαφώς βαρύτερη πολιτική και δικαστική φάση. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία άσκησε ποινικές διώξεις συνολικά σε 22 πρόσωπα, μεταξύ των οποίων τέσσερις εν ενεργεία βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, για πράξεις που φέρονται να συνδέονται με τη διαχείριση αγροτικών ενισχύσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οι Κώστας Σκρέκας, Χρήστος Μπουκώρος, Μάξιμος Σενετάκης και Κατερίνα Παπακώστα βρίσκονται πλέον αντιμέτωποι με κατηγορίες πλημμεληματικού χαρακτήρα. Για τους τρεις πρώτους, οι διώξεις αφορούν, κατά περίπτωση, ηθική αυτουργία σε απιστία και ηθική αυτουργία σε παράνομη διαχείριση ευρωπαϊκών κονδυλίων. Η Κατερίνα Παπακώστα αντιμετωπίζει επιπλέον κατηγορίες για ηθική αυτουργία σε ψευδή βεβαίωση και απόπειρα απάτης μέσω υπολογιστή, σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία της υπόθεσης.
Οι τέσσερις βουλευτές αναμένεται να παραπεμφθούν απευθείας στο ακροατήριο με κλητήριο θέσπισμα. Η επιτάχυνση της διαδικασίας συνδέεται και με τον κίνδυνο παραγραφής ορισμένων πράξεων μέσα στο 2026.
Η άσκηση δίωξης δεν ισοδυναμεί με ενοχή. Όλοι οι κατηγορούμενοι τεκμαίρονται αθώοι μέχρι την οριστική κρίση των αρμόδιων δικαστηρίων. Αυτό όμως δεν αναιρεί τη θεσμική και πολιτική βαρύτητα της εξέλιξης: τέσσερα μέλη της κυβερνητικής κοινοβουλευτικής ομάδας οδηγούνται ενώπιον της Δικαιοσύνης σε μια υπόθεση που αφορά τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται το ελληνικό κράτος χρήματα του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού.
Οι επτά αρχειοθετήσεις και η κυβερνητική γραμμή άμυνας
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία έθεσε στο αρχείο τις υποθέσεις επτά ακόμη εν ενεργεία βουλευτών, κρίνοντας ότι δεν συγκεντρώθηκαν επαρκή αποδεικτικά στοιχεία για την άσκηση ποινικής δίωξης.
Πρόκειται για τους Γιάννη Κεφαλογιάννη, Κώστα Τσιάρα, Νότη Μηταράκη, Δημήτρη Βαρτζόπουλο, Θεόφιλο Λεονταρίδη, Βασίλη Βασιλειάδη και Κώστα Καραμανλή. Η απόφαση αυτή δεν αποτελεί πολιτική κρίση, αλλά εισαγγελική αξιολόγηση των διαθέσιμων στοιχείων: όπου οι ενδείξεις κρίθηκαν ανεπαρκείς, οι υποθέσεις αρχειοθετήθηκαν.
Η κυβέρνηση επέλεξε να αναδείξει αμέσως αυτό το σκέλος. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης υποστήριξε ότι οι αρχειοθετήσεις διαψεύδουν την εικόνα μιας συλλήβδην «κυβέρνησης υποδίκων» και κάλεσε την αντιπολίτευση να αναγνωρίσει ότι η ποινική έρευνα δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως γενικευμένο εργαλείο πολιτικής ενοχοποίησης.
Η επιχειρηματολογία αυτή έχει βάση ως προς την ανάγκη προστασίας του τεκμηρίου αθωότητας και της ατομικής αξιολόγησης κάθε υπόθεσης. Δεν μπορεί, όμως, να μετατρέψει τις επτά αρχειοθετήσεις σε συμψηφισμό με τις τέσσερις διώξεις.
Η δικαστική απαλλαγή ορισμένων προσώπων δεν ακυρώνει τη δίωξη άλλων. Και κυρίως δεν απαντά στο ευρύτερο ερώτημα που θέτει η έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας: αν στον ΟΠΕΚΕΠΕ είχε διαμορφωθεί ένα περιβάλλον στο οποίο πολιτικές παρεμβάσεις, υπηρεσιακοί χειρισμοί και αδύναμοι έλεγχοι επέτρεπαν την αλλοίωση της διαδικασίας κατανομής των κοινοτικών ενισχύσεων.
Η EPPO δεν περιγράφει μεμονωμένες αστοχίες
Το βαρύτερο σημείο της ανακοίνωσης της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας δεν είναι μόνο ο αριθμός των κατηγορουμένων. Είναι η περιγραφή επαναλαμβανόμενων πρακτικών στη διαχείριση των κονδυλίων της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής.
Σύμφωνα με την EPPO, η έρευνα εντόπισε κοινά πρότυπα που περιλάμβαναν παράνομες παρεμβάσεις σε διοικητικές και ελεγκτικές διαδικασίες, αναδρομική αλλαγή δεδομένων μετά την ολοκλήρωση υποχρεωτικών ελέγχων, παρέμβαση σε επιτόπιες επιθεωρήσεις, απόκρυψη ή χειραγώγηση πορισμάτων και έκδοση ψευδών πιστοποιήσεων.
Αν οι κατηγορίες αποδειχθούν, δεν θα πρόκειται απλώς για περιπτώσεις αγροτών που έλαβαν επιδοτήσεις χωρίς να τις δικαιούνται. Θα πρόκειται για πρόβλημα στη λειτουργία της ίδιας της διοικητικής αλυσίδας: από την πολιτική πίεση και τις υπηρεσιακές εντολές μέχρι τον έλεγχο, την πιστοποίηση και την τελική πληρωμή.
Γι’ αυτό και οι διώξεις περιλαμβάνουν, πέρα από τους βουλευτές, πρώην ανώτατα στελέχη του ΟΠΕΚΕΠΕ, περιφερειακούς διευθυντές, πολιτικούς συνεργάτες, δημόσιους υπαλλήλους και δικαιούχους.
Η ευρωπαϊκή διάσταση που δεν μπορεί να υποβαθμιστεί
Η υπόθεση δεν είναι μια συνηθισμένη εθνική ποινική έρευνα. Αφορά την προστασία του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης και διεξάγεται από την ανεξάρτητη Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.
Η EPPO δημιουργήθηκε ακριβώς επειδή η Ευρωπαϊκή Ένωση έκρινε ότι οι εθνικοί μηχανισμοί δεν επαρκούσαν πάντοτε για την αποτελεσματική διερεύνηση διασυνοριακής απάτης, διαφθοράς και κατάχρησης ευρωπαϊκών πόρων. Διαθέτει τη δυνατότητα να ερευνά και να ασκεί διώξεις, οι οποίες εκδικάζονται από τα αρμόδια εθνικά δικαστήρια.
Η έρευνα για τον ΟΠΕΚΕΠΕ είχε ήδη προκαλέσει ένταση, όταν η EPPO είχε καταγγείλει δυσκολίες και καθυστερήσεις κατά τη συλλογή ψηφιακών στοιχείων από τα γραφεία του οργανισμού. Σε προηγούμενο στάδιο είχε επίσης διαβιβάσει στη Βουλή πληροφορίες για την πιθανή εμπλοκή πολιτικών προσώπων, λόγω των ιδιαίτερων συνταγματικών κανόνων που ισχύουν για υπουργούς και πρώην υπουργούς στην Ελλάδα.
Η σημερινή εξέλιξη ενισχύει την εικόνα ότι η ευρωπαϊκή εποπτεία δεν περιορίζεται πλέον σε λογιστικούς ελέγχους και δημοσιονομικές διορθώσεις. Μπορεί να φτάσει μέχρι την άσκηση ποινικών διώξεων σε πολιτικά πρόσωπα.
Το πολιτικό πρόβλημα για το Μαξίμου
Η κυβέρνηση θα επιχειρήσει εύλογα να διαχωρίσει την ατομική ποινική ευθύνη από τη συνολική πολιτική της λειτουργία. Θα επικαλεστεί το τεκμήριο αθωότητας, θα προβάλλει τις επτά αρχειοθετήσεις και θα υποστηρίξει ότι η κοινοβουλευτική πλειοψηφία δεν εμπόδισε την έρευνα.
Όλα αυτά αποτελούν υπαρκτές παραμέτρους. Δεν επαρκούν όμως για να κλείσουν το πολιτικό ζήτημα.
Το Μαξίμου καλείται πλέον να απαντήσει σε τρία επίπεδα.
Πρώτον, αν οι τέσσερις διωκόμενοι βουλευτές θα διατηρήσουν ακέραιες τις κομματικές και κοινοβουλευτικές τους αρμοδιότητες μέχρι τη δίκη.
Δεύτερον, αν η κυβέρνηση θεωρεί ότι το πρόβλημα του ΟΠΕΚΕΠΕ περιορίζεται σε μεμονωμένες συμπεριφορές ή αν αναγνωρίζει θεσμικές αδυναμίες που απαιτούν βαθιά αναδιοργάνωση.
Τρίτον, αν θα υπάρξει πλήρης δημοσιοποίηση των διοικητικών αλλαγών, των ελέγχων, των ανακτήσεων ποσών και των πειθαρχικών διαδικασιών που συνδέονται με τις επίμαχες πληρωμές.
Η πολιτική ευθύνη δεν ταυτίζεται με την ποινική. Μπορεί να υφίσταται ακόμη και όταν ένα πρόσωπο δεν καταδικάζεται, εφόσον αποδεικνύεται ότι ένας δημόσιος μηχανισμός λειτουργούσε χωρίς επαρκείς δικλίδες, με πελατειακές πιέσεις ή με ανοχή σε παρεμβάσεις.
Η αντιπολίτευση και ο κίνδυνος της υπερβολής
Η αντιπολίτευση θα επιχειρήσει να παρουσιάσει τις διώξεις ως απόδειξη ενός συνολικότερου συστήματος κυβερνητικής διαχείρισης. Η κριτική είναι πολιτικά αναμενόμενη, αλλά χρειάζεται ακρίβεια.
Οι επτά αρχειοθετήσεις αποδεικνύουν ότι δεν μπορεί κάθε όνομα που εμφανίζεται σε μια δικογραφία να αντιμετωπίζεται εκ των προτέρων ως ένοχο. Αντίστοιχα, οι τέσσερις διώξεις αποδεικνύουν ότι η κυβέρνηση δεν μπορεί να απορρίπτει συλλήβδην τις καταγγελίες ως προϊόν αντιπολιτευτικής κατασκευής.
Η σοβαρή πολιτική αντιπαράθεση οφείλει να κινηθεί ανάμεσα σε αυτά τα δύο όρια: ούτε προεξόφληση ενοχής ούτε υποβάθμιση της θεσμικής βαρύτητας της έρευνας.
Το βαθύτερο ζήτημα: ποιος ελέγχει το κράτος που μοιράζει τα ευρωπαϊκά χρήματα
Η Κοινή Αγροτική Πολιτική αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους χρηματοδοτικούς μηχανισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα χρήματα δεν είναι αφηρημένα λογιστικά μεγέθη. Προορίζονται για πραγματικούς παραγωγούς, για τη διατήρηση της αγροτικής δραστηριότητας και για τη συνοχή της περιφέρειας.
Κάθε παράνομη πληρωμή δεν επιβαρύνει μόνο τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό. Στερεί πόρους από δικαιούχους, νοθεύει τον ανταγωνισμό μεταξύ παραγωγών και ενισχύει την αντίληψη ότι η πρόσβαση στο κράτος έχει μεγαλύτερη αξία από την τήρηση των κανόνων.
Αυτό είναι το πραγματικό πολιτικό βάρος της υπόθεσης ΟΠΕΚΕΠΕ.
Δεν αφορά μόνο τέσσερις βουλευτές, επτά αρχειοθετήσεις ή 22 κατηγορουμένους. Αφορά το κατά πόσο η ελληνική διοίκηση μπορεί να διαχειρίζεται δισεκατομμύρια ευρώ ευρωπαϊκών πόρων χωρίς πολιτικές παρεμβάσεις, αδιαφανείς εξυπηρετήσεις και εκ των υστέρων αλλοίωση των ελέγχων.
Οι διώξεις δεν είναι καταδίκες – αλλά ούτε και μια υποσημείωση
Η τελική κρίση ανήκει στη Δικαιοσύνη. Οι τέσσερις βουλευτές έχουν δικαίωμα να υπερασπιστούν τον εαυτό τους και να αντικρούσουν τις κατηγορίες. Οι επτά των οποίων οι υποθέσεις αρχειοθετήθηκαν δικαιούνται να μην αντιμετωπίζονται πλέον ως ύποπτοι στη συγκεκριμένη δικογραφία.
Σε πολιτικό επίπεδο, όμως, η κυβέρνηση δεν μπορεί να περιορίσει τη συζήτηση στο ισοζύγιο «τέσσερις διώξεις – επτά αρχειοθετήσεις».
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία δεν έκανε κομματικό απολογισμό. Περιέγραψε έναν μηχανισμό, άσκησε διώξεις όπου έκρινε ότι υπήρχαν επαρκή στοιχεία και έκλεισε τις υποθέσεις όπου αυτά δεν υπήρχαν.
Η επόμενη δοκιμασία για την κυβέρνηση δεν είναι μόνο δικαστική. Είναι θεσμική: αν θα αντιμετωπίσει την υπόθεση ως ευκαιρία πραγματικής εξυγίανσης ή αν θα αρκεστεί στην πολιτική αξιοποίηση των αρχειοθετήσεων.
Γιατί οι επτά υποθέσεις που μπήκαν στο αρχείο έχουν σημασία. Αλλά οι τέσσερις που οδηγούνται στο ακροατήριο δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν ως μια ακόμη δυσάρεστη υποσημείωση.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
