Τραμπ προς Ιράν: «Χτυπάτε πλοίο; Θα χάνετε μία γέφυρα ή ένα εργοστάσιο» – Στο στόχαστρο και η Τεχεράνη

Ο Αμερικανός πρόεδρος θεσπίζει έναν επικίνδυνο μηχανισμό «αυτόματων αντιποίνων» για κάθε ιρανική επίθεση στα Στενά του Ορμούζ. Η απειλή κατά ενεργειακών υποδομών ακόμη και μέσα στην πρωτεύουσα ανεβάζει τον πόλεμο σε νέα κλίμακα και φέρνει πιο κοντά ένα καταστροφικό σπιράλ στρατιωτικής κλιμάκωσης.

Ο Τραμπ αλλάζει τους κανόνες της σύγκρουσης

Με μια ανάρτηση λίγων γραμμών, αλλά με εξαιρετικά βαριές στρατιωτικές και οικονομικές προεκτάσεις, ο Ντόναλντ Τραμπ έστειλε στο Ιράν ένα τελεσίγραφο που μετατρέπει κάθε περιστατικό στα Στενά του Ορμούζ σε πιθανή αφετηρία νέου αμερικανικού βομβαρδισμού.

Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών προειδοποίησε ότι, από εδώ και στο εξής, κάθε φορά που το Ιράν θα ανοίγει πυρ εναντίον πλοίου στα Στενά —με πύραυλο, ρουκέτα, μη επανδρωμένο αεροσκάφος ή άλλο οπλικό μέσο— η αμερικανική απάντηση θα είναι η καταστροφή μίας ιρανικής γέφυρας ή ενός εργοστασίου παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.

Και πρόσθεσε μια φράση που πολλαπλασίασε τη βαρύτητα της απειλής: τα πλήγματα θα μπορούν να αφορούν εγκαταστάσεις δίπλα ή ακόμη και μέσα στην Τεχεράνη. Η αυθεντικότητα και το περιεχόμενο της ανάρτησης επιβεβαιώνονται από το Reuters και άλλα διεθνή μέσα.

«Κάθε φορά που η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα πυροβολεί εναντίον πλοίου στα Στενά του Ορμούζ, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα βομβαρδίζουν και θα καταστρέφουν μία γέφυρα ή ένα εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας», ανέφερε ο Τραμπ.

Δεν πρόκειται πλέον για μια γενική προειδοποίηση περί «σοβαρών συνεπειών». Ο Αμερικανός πρόεδρος περιέγραψε έναν συγκεκριμένο, σχεδόν μηχανικό κανόνα αντιποίνων: ένα πλήγμα στη θάλασσα, ένα πλήγμα στο ιρανικό έδαφος.

Από τη στρατιωτική αποτροπή στην τιμωρία των υποδομών

Η σημασία της δήλωσης δεν βρίσκεται μόνο στην έντασή της, αλλά και στην επιλογή των πιθανών στόχων.

Οι γέφυρες και οι μονάδες ηλεκτροπαραγωγής αποτελούν υποδομές διπλής χρήσης. Μπορούν να υποστηρίζουν στρατιωτικές μετακινήσεις και κρατική λειτουργία, εξυπηρετούν όμως ταυτόχρονα εκατομμύρια πολίτες, νοσοκομεία, δίκτυα ύδρευσης, μεταφορές και επιχειρήσεις.

Η απειλή κατά τέτοιων εγκαταστάσεων υποδηλώνει ότι η Ουάσιγκτον εξετάζει τη μετάβαση από επιλεκτικά πλήγματα εναντίον πυραυλικών, ναυτικών και αεράμυνας στόχων σε συστηματική πίεση πάνω στην οικονομική και καθημερινή λειτουργία του ιρανικού κράτους.

Ήδη η αμερικανική εκστρατεία έχει διευρυνθεί σε λιμενικές, μεταφορικές και ενεργειακές υποδομές, ενώ οι επιθέσεις και τα αντίποινα έχουν επηρεάσει και εγκαταστάσεις σε άλλα κράτη του Κόλπου.

Το μήνυμα του Τραμπ είναι καθαρό: η Τεχεράνη δεν θα πληρώνει πλέον μόνο με στρατιωτικές απώλειες, αλλά με απώλεια κρίσιμων εθνικών υποδομών.

Τα Ορμούζ έγιναν η καρδιά του πολέμου

Τα Στενά του Ορμούζ δεν αποτελούν απλώς μία θαλάσσια δίοδο. Είναι ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά περάσματα του πλανήτη και ο βασικός μηχανισμός μέσω του οποίου οι εξαγωγές πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου του Κόλπου φτάνουν στις παγκόσμιες αγορές.

Η πρόσφατη κλιμάκωση ακολούθησε επιθέσεις σε εμπορικά πλοία, μεταξύ των οποίων δεξαμενόπλοια από χώρες του Κόλπου, με αποτέλεσμα η αξιολόγηση κινδύνου για τη ναυσιπλοΐα να αυξηθεί στο επίπεδο «σοβαρό». Ένα καταριανό πλοίο μεταφοράς LNG βρέθηκε σε κίνδυνο έκρηξης, ενώ σαουδαραβικό δεξαμενόπλοιο υπέστη ζημιές.

Παράλληλα, η διακοπή ή η δραστική μείωση των διελεύσεων έχει μετατρέψει την περιοχή σε παγκόσμιο οικονομικό σημείο πίεσης. Οι τιμές του πετρελαίου κινήθηκαν εκ νέου ανοδικά, με το Brent να ξεπερνά προσωρινά τα 95 δολάρια, καθώς οι αγορές φοβούνται παρατεταμένη διαταραχή της προσφοράς.

Για την Τεχεράνη, τα Ορμούζ είναι το ισχυρότερο στρατηγικό της χαρτί.

Για την Ουάσιγκτον, είναι η κόκκινη γραμμή που δεν μπορεί να επιτρέψει να ελέγξει το Ιράν.

Ένας επικίνδυνος «αλγόριθμος πολέμου»

Η εξαγγελία του Τραμπ δημιουργεί έναν μηχανισμό κλιμάκωσης στον οποίο η πολιτική διαπραγμάτευση κινδυνεύει να υποκατασταθεί από έναν αυτόματο κύκλο δράσης και αντίδρασης.

Το Ιράν πλήττει ή θεωρείται ότι πλήττει ένα πλοίο.

Οι ΗΠΑ καταστρέφουν μια γέφυρα ή ένα εργοστάσιο.

Η Τεχεράνη απαντά με επίθεση κατά αμερικανικής βάσης, δεξαμενόπλοιου ή συμμάχου των ΗΠΑ.

Η Ουάσιγκτον πραγματοποιεί νέο, ισχυρότερο πλήγμα.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, ακόμη και μια λανθασμένη αναγνώριση στόχου, ένα drone αγνώστου προέλευσης ή μια ενέργεια φιλοϊρανικής πολιτοφυλακής θα μπορούσε να προκαλέσει αμερικανικό χτύπημα στην καρδιά του Ιράν.

Αυτό είναι ίσως το πιο επικίνδυνο στοιχείο της νέας απειλής: δεν αφήνει μεγάλο χώρο για αμφιβολία, διερεύνηση ή αποκλιμάκωση πριν από τα αντίποινα.

Γιατί ο Τραμπ βάζει την Τεχεράνη στο κάδρο

Η αναφορά σε στόχους «δίπλα ή μέσα» στην πρωτεύουσα δεν είναι τυχαία.

Η Τεχεράνη αποτελεί το διοικητικό, πολιτικό και συμβολικό κέντρο της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Η απειλή για χτύπημα σε ενεργειακή εγκατάσταση εντός της πόλης αποσκοπεί να δείξει ότι η ιρανική ηγεσία δεν διαθέτει πλέον ασφαλές γεωγραφικό καταφύγιο.

Παράλληλα, ασκεί άμεση ψυχολογική πίεση:

• στην κυβέρνηση,
• στους Φρουρούς της Επανάστασης,
• στον κρατικό μηχανισμό,
• αλλά και στον πληθυσμό της πρωτεύουσας.

Η στρατηγική θυμίζει προσπάθεια μεταφοράς του κόστους του πολέμου από τις παράκτιες στρατιωτικές ζώνες στην ίδια την πολιτική καρδιά της χώρας.

Όμως αυτή η επιλογή συνοδεύεται από τεράστιο κίνδυνο. Ένα πλήγμα κοντά σε πυκνοκατοικημένες περιοχές μπορεί να προκαλέσει θύματα, διακοπές ρεύματος, προβλήματα στα νοσοκομεία και μια ανθρωπιστική κρίση που θα δυσκολέψει ακόμη περισσότερο οποιαδήποτε μελλοντική διπλωματική διέξοδο.

Η Τεχεράνη δεν έχει χάσει τη δυνατότητα απάντησης

Παρά τα συνεχή αμερικανικά πλήγματα, το Ιράν έχει δείξει ότι διατηρεί σημαντικές δυνατότητες πυραυλικών, ναυτικών και ασύμμετρων επιχειρήσεων.

Σύμφωνα με αναλύσεις και πληροφορίες από το πεδίο, η Τεχεράνη εξακολουθεί να διαθέτει πρόσβαση σε πυραυλικές εγκαταστάσεις κοντά στα Στενά και ικανότητα να πλήττει πλοία, αμερικανικές βάσεις και εγκαταστάσεις συμμάχων των ΗΠΑ.

Μπορεί επίσης να απαντήσει μέσω:

• ταχύπλοων και ναρκών στα Ορμούζ,
• πυραύλων κατά δεξαμενόπλοιων,
• επιθέσεων κατά αμερικανικών βάσεων στον Κόλπο,
• φιλοϊρανικών οργανώσεων στο Ιράκ και στη Συρία,
• και των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα.

Αυτό σημαίνει ότι η απειλή του Τραμπ μπορεί να λειτουργήσει αποτρεπτικά, αλλά μπορεί εξίσου να οδηγήσει το Ιράν στην αντίθετη απόφαση: να διευρύνει το μέτωπο, ώστε να αυξήσει το κόστος για την Ουάσιγκτον και τους συμμάχους της.

Η ενέργεια μετατρέπεται σε όπλο και από τις δύο πλευρές

Η σύγκρουση έχει πλέον ξεπεράσει τα πυρηνικά και στρατιωτικά προγράμματα.

Το πραγματικό πεδίο μάχης είναι η ενέργεια.

Το Ιράν χρησιμοποιεί την απειλή κατά της ναυσιπλοΐας για να αποδείξει ότι κανένας δεν μπορεί να εξάγει με ασφάλεια πετρέλαιο από τον Κόλπο όσο το ίδιο βρίσκεται υπό επίθεση.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες απαντούν με απειλές κατά των ηλεκτρικών και μεταφορικών δικτύων του Ιράν, επιδιώκοντας να καταστήσουν το κόστος αυτής της στρατηγικής δυσβάστακτο.

Έτσι διαμορφώνεται μια νέα εξίσωση:

Το Ιράν απειλεί την παγκόσμια ενεργειακή ροή· οι ΗΠΑ απειλούν την εσωτερική ενεργειακή λειτουργία του Ιράν.

Όμως η αμοιβαία στοχοποίηση των υποδομών μπορεί να πλήξει πολύ περισσότερους από τους δύο αντιπάλους. Η Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ, το Κατάρ, το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν βρίσκονται στην πρώτη γραμμή του κινδύνου, ενώ Ευρώπη και Ασία αντιμετωπίζουν υψηλότερο κόστος ενέργειας και ναύλων.

Το νομικό και πολιτικό βάρος των απειλών

Η στοχοποίηση μιας ενεργειακής μονάδας δεν είναι αυτομάτως παράνομη σε ένοπλη σύγκρουση, εφόσον η εγκατάσταση χρησιμοποιείται ουσιαστικά για στρατιωτικούς σκοπούς και το αναμενόμενο στρατιωτικό όφελος είναι συγκεκριμένο.

Ωστόσο, το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο απαιτεί διάκριση μεταξύ στρατιωτικών και πολιτικών στόχων, αναλογικότητα και λήψη προφυλάξεων για την προστασία αμάχων.

Μια γενική δέσμευση ότι για κάθε πλήγμα σε πλοίο θα καταστρέφεται «μία γέφυρα ή ένα εργοστάσιο», χωρίς δημόσια σύνδεση του συγκεκριμένου στόχου με την επίθεση, δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα.

Η λογική των αντιποίνων δεν αρκεί από μόνη της για να καταστήσει νόμιμο έναν στόχο. Κάθε επίθεση πρέπει να αξιολογείται αυτοτελώς, με βάση τη στρατιωτική αναγκαιότητα και τον κίνδυνο για τον άμαχο πληθυσμό.

Ο Τραμπ επιχειρεί να επιβάλει αποτροπή μέσω βεβαιότητας

Η στρατηγική του Αμερικανού προέδρου στηρίζεται στην ιδέα ότι η αποτροπή λειτουργεί όταν ο αντίπαλος γνωρίζει εκ των προτέρων όχι μόνο ότι θα δεχθεί απάντηση, αλλά και ποιο θα είναι το τίμημα.

Ο Τραμπ δεν λέει πλέον απλώς ότι η Αμερική «θα απαντήσει».

Δηλώνει το είδος του στόχου, τη συχνότητα των πληγμάτων και το πιθανό γεωγραφικό τους βάθος.

Πρόκειται για μια μορφή αποτροπής μέσω προαναγγελθείσας τιμωρίας.

Η επιτυχία της, όμως, εξαρτάται από το εάν η ιρανική ηγεσία θεωρεί την απειλή αξιόπιστη και εάν πιστεύει ότι η αποφυγή επιθέσεων θα της αποφέρει κάτι πολιτικά ή στρατιωτικά.

Εάν η Τεχεράνη θεωρήσει ότι οι ΗΠΑ επιδιώκουν ούτως ή άλλως την εξουδετέρωση ή την κατάρρευσή της, τότε η απειλή δεν θα λειτουργήσει ως αποτροπή. Θα λειτουργήσει ως επιβεβαίωση ότι πρέπει να κλιμακώσει πριν χάσει περισσότερες δυνατότητες.

Τα Ορμούζ μπορεί να γίνουν η θρυαλλίδα γενικευμένου πολέμου

Η νέα δήλωση Τραμπ σηματοδοτεί ότι τα Στενά του Ορμούζ δεν είναι πλέον μόνο θαλάσσια ζώνη υψηλού κινδύνου.

Μετατρέπονται στον μηχανισμό που μπορεί να καθορίζει το εάν θα βομβαρδίζεται η ίδια η Τεχεράνη.

Κάθε πύραυλος κατά πλοίου μπορεί να οδηγεί σε πλήγμα στο εσωτερικό του Ιράν.

Κάθε αμερικανικό πλήγμα μπορεί να προκαλεί επίθεση κατά βάσης ή συμμάχου.

Και κάθε νέο επεισόδιο μπορεί να ανεβάζει το επίπεδο της επόμενης απάντησης.

Ο Τραμπ επιχειρεί να πείσει την ιρανική ηγεσία ότι το κλείσιμο ή η στρατιωτικοποίηση των Στενών θα της κοστίσει περισσότερο από όσο κοστίζει στον υπόλοιπο κόσμο.

Το στοίχημα είναι εξαιρετικά υψηλό.

Διότι, εάν η απειλή δεν αποτρέψει το επόμενο ιρανικό χτύπημα, τότε ο Αμερικανός πρόεδρος θα βρεθεί μπροστά σε ένα σκληρό δίλημμα: είτε θα πρέπει να υλοποιήσει την προαναγγελθείσα επίθεση στην Τεχεράνη είτε θα υπονομεύσει την αξιοπιστία της ίδιας του της κόκκινης γραμμής.

Και κάπως έτσι, μια ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να μετατραπεί σε στρατιωτική δέσμευση με συνέπειες για ολόκληρο τον πλανήτη.

Πηγή: pagenews.gr