Γεωπολιτικά

Τραμπ παίζει σε δύο ταμπλό: Patriot στον Ζελένσκι – Τριμερής με Πούτιν στα Εμιράτα

Τραμπ παίζει σε δύο ταμπλό: Patriot στον Ζελένσκι – Τριμερής με Πούτιν στα Εμιράτα

Πηγή Φωτογραφίας: AP Photo//Τραμπ παίζει σε δύο ταμπλό: Patriot στον Ζελένσκι – Τριμερής με Πούτιν στα Εμιράτα

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του pagenews.gr
στο Google Discover
Ο Ζελένσκι δηλώνει ότι ο Αμερικανός πρόεδρος πήρε την «οριστική απόφαση» για άδειες παραγωγής πυραύλων Patriot στην Ουκρανία, ενώ η Ουάσιγκτον προωθεί νέα τριμερή ΗΠΑ–Ρωσίας–Ουκρανίας στα ΗΑΕ. Την ίδια ώρα, ο Κίριλ Ντμίτριεφ ανοίγει νέο δίαυλο με Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ και το Κίεβο προειδοποιεί για κρίσιμο χρηματοδοτικό κενό στην άμυνά του.

Δύο παράλληλες κινήσεις της Ουάσιγκτον δείχνουν ότι ο Ντόναλντ Τραμπ επιχειρεί να επαναφέρει το ουκρανικό σε μία διπλή στρατηγική πίεσης και διαπραγμάτευσης: περισσότερες δυνατότητες αεράμυνας για το Κίεβο και, ταυτόχρονα, επιστροφή Ρωσίας και Ουκρανίας σε κοινό τραπέζι.

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε την Παρασκευή ότι ο Τραμπ έχει πλέον λάβει «οριστική απόφαση» να δοθούν στην Ουκρανία οι άδειες που απαιτούνται για την παραγωγή πυραύλων Patriot.

Παράλληλα, σύμφωνα με τον Ουκρανό πρόεδρο, οι ΗΠΑ πρότειναν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ως τόπο διεξαγωγής νέας τριμερούς συνάντησης σε τεχνικό επίπεδο μεταξύ Ουάσιγκτον, Κιέβου και Μόσχας. Η ημερομηνία δεν έχει ακόμη καθοριστεί.

Και από τη Μόσχα, το μήνυμα αυτή τη φορά δεν είναι απορριπτικό: το Κρεμλίνο έχει δηλώσει ότι δεν αποκλείει την επανάληψη τριμερών διαπραγματεύσεων, αν και θεωρεί πρόωρη τη συζήτηση για χρόνο και τόπο.

Ζελένσκι: Ο Τραμπ είπε «ναι» στις άδειες Patriot

Η σημαντικότερη στρατιωτική διάσταση αφορά τους Patriot.

Σύμφωνα με τον Ζελένσκι, στην τελευταία συνάντησή τους στη Νέα Υόρκη ο Τραμπ τού επιβεβαίωσε ότι έχει πλέον αποφασίσει να επιτρέψει την παραχώρηση αδειών για παραγωγή πυραύλων Patriot στην Ουκρανία.

Η εξέλιξη, εφόσον ολοκληρωθεί θεσμικά και βιομηχανικά, θα έχει μεγαλύτερη σημασία από μία ακόμη μεμονωμένη αποστολή πυραύλων: θα αφορά την προσπάθεια του Κιέβου να αποκτήσει μακροπρόθεσμη εγχώρια παραγωγική δυνατότητα για την αντιβαλλιστική του άμυνα.

Μόλις τον Ιούνιο ο Ζελένσκι έλεγε ότι είχε ζητήσει από τον Τραμπ τις σχετικές άδειες και ότι είχε λάβει θετική αντίδραση, εκτιμώντας αργότερα πως η δημιουργία παραγωγής στην Ουκρανία θα μπορούσε να απαιτήσει περίπου 12 έως 18 μήνες.

Η κρίσιμη αμερικανική επιφύλαξη

Υπάρχει, ωστόσο, ένα σημαντικό στοιχείο που δεν πρέπει να χαθεί.

Στις 24 Σεπτεμβρίου, εκπρόσωπος του State Department δήλωνε ότι οι ΗΠΑ δεν είχαν ακόμη λάβει τελική απόφαση για τη χορήγηση της σχετικής άδειας.

Επομένως, η σημερινή πληροφορία περί «οριστικής απόφασης» προέρχεται από τον ίδιο τον Ζελένσκι. Μέχρι να υπάρξει αντίστοιχη επίσημη ανακοίνωση από την αμερικανική κυβέρνηση, πρόκειται για ουκρανική ανακοίνωση σχετικά με τη δέσμευση που, όπως λέει, έλαβε από τον Τραμπ.

Η διάκριση είναι ουσιαστική.

Άλλο η πολιτική έγκριση του Αμερικανού προέδρου και άλλο η ολοκλήρωση των αδειοδοτικών, τεχνολογικών και βιομηχανικών διαδικασιών που απαιτούνται για να αρχίσει παραγωγή.

Γιατί οι Patriot είναι τόσο κρίσιμοι

Η πίεση του Κιέβου δεν είναι τυχαία.

Ο Ζελένσκι δήλωσε στις 24 Σεπτεμβρίου, μετά από νέες ρωσικές βαλλιστικές επιθέσεις στο Κίεβο, ότι οι Patriot παραμένουν η βασική διαθέσιμη επιλογή της Ουκρανίας για την αναχαίτιση βαλλιστικών πυραύλων.

Στη συνάντησή του με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε συζήτησε ακριβώς την εξασφάλιση πρόσθετων αναχαιτιστικών Patriot και ένα ευρύτερο πακέτο υποστήριξης για τον χειμώνα.

Παράλληλα, το Κίεβο ανακοίνωσε ότι πέτυχε συμφωνία για νέο πακέτο πυραύλων Patriot, χωρίς να αποκαλύψει ποια χώρα θα το προμηθεύσει.

Έτσι διαμορφώνονται δύο διαφορετικές γραμμές ενίσχυσης της ουκρανικής αεράμυνας:

άμεσες παραδόσεις αναχαιτιστικών τώρα και δημιουργία παραγωγικής δυνατότητας για το μέλλον.

Και ταυτόχρονα ο Τραμπ ξαναβάζει Πούτιν και Ζελένσκι στο ίδιο τραπέζι

Η δεύτερη κίνηση είναι διπλωματική.

Ο Ζελένσκι αποκάλυψε ότι η αμερικανική πλευρά πρότεινε νέα τριμερή συνάντηση ΗΠΑ–Ουκρανίας–Ρωσίας σε τεχνικό επίπεδο.

«Αναμένουμε πρόταση από τις ΗΠΑ αναφορικά με την ημερομηνία και οι ΗΠΑ πρότειναν τα Εμιράτα ως πιθανή τοποθεσία», δήλωσε.

Τα ΗΑΕ δεν αποτελούν τυχαία επιλογή. Έχουν ήδη φιλοξενήσει προηγούμενες επαφές των τριών πλευρών, ενώ η Ουάσιγκτον επαναφέρει τώρα ένα ευρύτερο πακέτο αποκλιμάκωσης.

Σύμφωνα με όσα έχει περιγράψει ο Ζελένσκι, η αμερικανική προσπάθεια περιλαμβάνει τρία στοιχεία: εκεχειρία στις ενεργειακές υποδομές, επαναλειτουργία του διαδρόμου σιτηρών στη Μαύρη Θάλασσα και νέα τριμερή διαπραγμάτευση.

Η Μόσχα αφήνει την πόρτα ανοιχτή

Το σημαντικό είναι ότι και από τη ρωσική πλευρά υπάρχουν ενδείξεις διατήρησης του διαύλου.

Το Κρεμλίνο έχει δηλώσει ότι δεν αποκλείει την επανέναρξη τριμερών συνομιλιών, χωρίς όμως να δεσμεύεται για ημερομηνία ή τοποθεσία.

Αυτό απέχει αρκετά από μια συμφωνία για ειρήνη ή ακόμη και από μία συνολική κατάπαυση του πυρός. Δείχνει όμως ότι η διπλωματική γραμμή Ουάσιγκτον–Μόσχα–Κίεβο δεν έχει κλείσει.

Και εδώ εμφανίζεται ο άνθρωπος που λειτουργεί ως ένας από τους βασικούς ρωσικούς διαύλους προς την κυβέρνηση Τραμπ.

Ντμίτριεφ με Γουίτκοφ και Κούσνερ

Ο ειδικός απεσταλμένος του Πούτιν και επικεφαλής του Russian Direct Investment Fund, Κίριλ Ντμίτριεφ, ταξίδεψε στις ΗΠΑ για επαφές με τον Στιβ Γουίτκοφ, τον Τζάρεντ Κούσνερ και άλλους εκπροσώπους της κυβέρνησης Τραμπ.

Σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, στην ατζέντα βρίσκονται η συνέχιση του αμερικανορωσικού διαλόγου, η Ουκρανία, η ενέργεια και η οικονομική συνεργασία ΗΠΑ–Ρωσίας.

Δεν πρόκειται για καινούργιο κανάλι.

Στις 5 Σεπτεμβρίου, Γουίτκοφ και Κούσνερ είχαν περισσότερες από τρεις ώρες συνομιλιών στο Κρεμλίνο με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, παρουσία του Ντμίτριεφ και του συμβούλου εξωτερικής πολιτικής Γιούρι Ουσακόφ. Δεν ανακοινώθηκε τότε κάποια σημαντική συμφωνία.

Το παράδοξο της στρατηγικής Τραμπ

Και εδώ βρίσκεται το πραγματικό γεωπολιτικό ενδιαφέρον.

Η Ουάσιγκτον φαίνεται να κινείται ταυτόχρονα σε δύο φαινομενικά αντίθετες κατευθύνσεις.

Από τη μία, συζητά την ενίσχυση της ουκρανικής αντιβαλλιστικής άμυνας και, σύμφωνα με τον Ζελένσκι, ανοίγει τον δρόμο για ουκρανική παραγωγή πυραύλων Patriot.

Από την άλλη, κρατά ενεργό τον απευθείας δίαυλο με τον στενό απεσταλμένο του Πούτιν και επιχειρεί να οργανώσει νέα τριμερή.

Δεν πρόκειται αναγκαστικά για αντίφαση. Μπορεί να διαβαστεί ως προσπάθεια της αμερικανικής κυβέρνησης να συνδυάσει στρατιωτική στήριξη προς το Κίεβο με διαπραγματευτική πίεση προς τις δύο εμπόλεμες πλευρές. Το αν αυτή η τακτική θα οδηγήσει σε συγκεκριμένη συμφωνία παραμένει ανοιχτό.

Το άλλο ρολόι χτυπά: Τα χρήματα της Ουκρανίας

Πίσω από τη διπλωματία υπάρχει όμως ένα πολύ πιο άμεσο πρόβλημα.

Ο Ζελένσκι προειδοποίησε ότι η Ουκρανία αντιμετωπίζει στρατιωτικό χρηματοδοτικό κενό περίπου 27 δισ. δολαρίων.

Σύμφωνα με όσα δήλωσε, περίπου το ένα τρίτο —ή και λίγο περισσότερο— αφορά drones που θα απαιτηθούν τους πρώτους μήνες του 2027.

Το πρόβλημα είναι το timing: οι παραγγελίες και οι πληρωμές πρέπει να γίνουν από τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο, διαφορετικά το Κίεβο κινδυνεύει να αντιμετωπίσει ελλείψεις στις αρχές του νέου έτους.

Γι’ αυτό ο Ουκρανός πρόεδρος πιέζει παράλληλα τις Βρυξέλλες για ταχύτερη χρηματοδότηση και περισσότερες επενδύσεις στην ουκρανική παραγωγή drones και πυραύλων.

Η μεγάλη εικόνα: Όπλα τώρα, διαπραγμάτευση παράλληλα

Η συγκυρία δημιουργεί ένα ασυνήθιστο παράθυρο.

Ούτε η ανακοίνωση Ζελένσκι για τους Patriot σημαίνει ότι η Ουκρανία θα αρχίσει αύριο να κατασκευάζει πυραύλους, ούτε η συζήτηση για τριμερή στα Εμιράτα σημαίνει ότι Μόσχα και Κίεβο βρίσκονται κοντά σε συνολική ειρηνευτική συμφωνία.

Υπάρχει όμως πλέον μία παράλληλη κίνηση σε τρία επίπεδα: ενίσχυση της ουκρανικής αεράμυνας, αναζήτηση περιορισμένων συμφωνιών αποκλιμάκωσης και επανενεργοποίηση της τριμερούς διπλωματίας.

Το επόμενο κρίσιμο σήμα θα είναι διπλό: αν η Ουάσιγκτον επιβεβαιώσει επισήμως τις άδειες Patriot και αν ΗΠΑ, Ρωσία και Ουκρανία συμφωνήσουν πράγματι σε ημερομηνία για το νέο τραπέζι στα ΗΑΕ.

Πηγή: pagenews.gr

Βασίλης Διαμαντάκος
Ο ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ
Βασίλης Διαμαντάκος Δημοσιογράφος Διεθνούς Πολιτικής & Γεωπολιτικής Ανάλυσης
Καλύπτει διεθνείς πολιτικές εξελίξεις, γεωπολιτικές ανακατατάξεις, διπλωματικές σχέσεις και ζητήματα διεθνούς ασφάλειας. Διαθέτει περισσότερα από 20 χρόνια εμπειρίας στο διεθνές πολιτικό και γεωπολιτικό ρεπορτάζ, έχοντας παρακολουθήσει σημαντικά γεγονότα που διαμόρφωσαν το παγκόσμιο πολιτικό σκηνικό. Απόφοιτος του Τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών, με μεταπτυχιακή εξειδίκευση στις Διεθνείς Σχέσεις και τη Γεωπολιτική.

Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο