Τραμπ σε Νετανιάχου: «Δεν αποφασίζεις εσύ για τις ΗΠΑ» – Ρωγμές στον άξονα Ουάσιγκτον–Τελ Αβίβ

Χαμόγελα μπροστά στις κάμερες, δύσκολες συζητήσεις πίσω από τις κλειστές πόρτες

Η συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου στον Λευκό Οίκο παρουσιάστηκε επισήμως ως «εξαιρετική» και «παραγωγική». Ωστόσο, το διπλωματικό παρασκήνιο αποκαλύπτει ότι οι δύο ηγέτες βρίσκονται μπροστά στις σοβαρότερες στρατηγικές διαφωνίες των τελευταίων μηνών.

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός επιχείρησε να προβάλει εικόνα απόλυτου συντονισμού με την Ουάσιγκτον, χαρακτηρίζοντας τη συνομιλία τους ως «μία από τις καλύτερες που είχαν ποτέ». Από την αμερικανική πλευρά, όμως, τα μηνύματα ήταν πιο προσεκτικά και λιγότερο θριαμβευτικά.

Ο Τραμπ θέλει έξοδο από τον πόλεμο

Σε αντίθεση με την ισραηλινή κυβέρνηση, ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίζεται αποφασισμένος να αναζητήσει μια διπλωματική διέξοδο από τη σύγκρουση με το Ιράν.

Ο πόλεμος που ξεκίνησε στα τέλη Φεβρουαρίου έχει ήδη:

• κοστίσει τη ζωή 18 Αμερικανών στρατιωτικών,
• επιβαρύνει τον αμερικανικό προϋπολογισμό με δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια,
• αυξήσει τις διεθνείς τιμές της ενέργειας,
• προκαλέσει πολιτικό κόστος ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ.

Για τον Τραμπ, η παράταση της κρίσης δεν αποτελεί πλέον μόνο ζήτημα εθνικής ασφάλειας, αλλά και εσωτερικής πολιτικής.

Το Ισραήλ ζητά μεγαλύτερη πίεση στην Τεχεράνη

Αντίθετα, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου συνεχίζει να θεωρεί ότι η στρατιωτική πίεση πρέπει να ενταθεί.

Σύμφωνα με ισραηλινές πηγές, ο πρωθυπουργός παρουσίασε στον Τραμπ σχέδια για πιθανές νέες επιθέσεις κατά στρατηγικών υποδομών του Ιράν, όπως:

• γέφυρες,
• σιδηροδρομικά δίκτυα,
• οδικούς άξονες,
• κυβερνητικές εγκαταστάσεις στην Τεχεράνη.

Το μήνυμα του Τελ Αβίβ είναι σαφές: η στρατιωτική πίεση δεν πρέπει να χαλαρώσει πριν εξουδετερωθεί πλήρως το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Η δημόσια ενόχληση του Τραμπ

Λίγες ώρες πριν από τη συνάντηση, ο Αμερικανός πρόεδρος άφησε να φανεί η δυσαρέσκειά του.

Απαντώντας σε ερώτηση για πληροφορίες που επρόκειτο να του παρουσιάσει ο Νετανιάχου σχετικά με τις πυρηνικές εγκαταστάσεις στο Pickaxe Mountain, σχολίασε με εμφανή ενόχληση:

«Δεν χρειάζομαι τον Μπίμπι να μου το πει αυτό. Το λέει επειδή θέλει να παραμείνω εμπλεκόμενος.»

Η δήλωση ερμηνεύτηκε στην Ουάσιγκτον ως μήνυμα ότι ο Λευκός Οίκος δεν προτίθεται να αφήσει την ισραηλινή κυβέρνηση να καθορίζει την αμερικανική στρατηγική.

Η νέα διαφωνία για την Τουρκία

Σημαντική απόσταση καταγράφηκε και στο θέμα της Τουρκίας.

Ο Νετανιάχου εξακολουθεί να αντιτίθεται στην πιθανότητα πώλησης αμερικανικών F-35 στην Άγκυρα.

Ο Τραμπ, όμως, απάντησε με τρόπο που δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών:

«Κανείς δεν μου λέει τι πρέπει να πουλήσουν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Η Τουρκία υπήρξε εξαιρετικός σύμμαχος για μένα.»

Η τοποθέτηση αυτή ενισχύει τις ενδείξεις ότι ο Αμερικανός πρόεδρος επιδιώκει να αποκαταστήσει τις σχέσεις με την Άγκυρα, ακόμη και αν αυτό προκαλεί δυσφορία στο Ισραήλ.

Οι Συμφωνίες του Αβραάμ επιστρέφουν στο προσκήνιο

Παρά τις διαφωνίες, οι δύο ηγέτες συζήτησαν και το ενδεχόμενο επέκτασης των Συμφωνιών του Αβραάμ, με στόχο την ένταξη περισσότερων αραβικών χωρών στο πλαίσιο εξομάλυνσης των σχέσεων με το Ισραήλ.

Στο τραπέζι βρέθηκαν επίσης:

• η εφαρμογή της συμφωνίας Ισραήλ–Λιβάνου,
• οι περιφερειακές ισορροπίες μετά τον πόλεμο,
• η μελλοντική αρχιτεκτονική ασφάλειας στη Μέση Ανατολή.

Το πολιτικό στοίχημα του Νετανιάχου

Για τον Ισραηλινό πρωθυπουργό, η επίσκεψη είχε και ισχυρή εσωτερική πολιτική διάσταση.

Με τις βουλευτικές εκλογές να πλησιάζουν, ο Νετανιάχου επιδιώκει να εμφανιστεί ως ο ηγέτης που διατηρεί προνομιακή σχέση με τον Λευκό Οίκο.

Ωστόσο, ο ίδιος ο Τραμπ απέφυγε να του προσφέρει ξεκάθαρη πολιτική στήριξη, δηλώνοντας πρόσφατα ότι πριν αποφασίσει ποιον θα υποστηρίξει στο Ισραήλ, «θα πρέπει πρώτα να δει ποιοι θα είναι οι υποψήφιοι».

Η πραγματική εικόνα πίσω από το κοινό ανακοινωθέν

Παρά τις επίσημες δηλώσεις περί «άριστης συνεργασίας», η συνάντηση ανέδειξε ότι Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ εισέρχονται σε μια νέα φάση της σχέσης τους.

Οι δύο κυβερνήσεις εξακολουθούν να συμμερίζονται τον στρατηγικό στόχο της αποτροπής ενός πυρηνικά εξοπλισμένου Ιράν. Διαφωνούν όμως ολοένα περισσότερο ως προς τα μέσα επίτευξής του.

Η κυβέρνηση Τραμπ εμφανίζεται να επιδιώκει μια ελεγχόμενη αποκλιμάκωση και την επανέναρξη της διπλωματίας, ενώ η κυβέρνηση Νετανιάχου θεωρεί ότι μόνο η διαρκής στρατιωτική πίεση μπορεί να ανακόψει οριστικά τις φιλοδοξίες της Τεχεράνης.

Η ισορροπία ανάμεσα στις δύο αυτές στρατηγικές θα καθορίσει όχι μόνο την εξέλιξη της κρίσης με το Ιράν, αλλά και τις ευρύτερες γεωπολιτικές ισορροπίες στη Μέση Ανατολή τους επόμενους μήνες.