«Πάγος» τέλος; Τραμπ και Νετανιάχου γύρισαν σελίδα με φόντο το Ιράν και τη νέα Μέση Ανατολή

Από τη δημόσια ψυχρότητα στο μήνυμα ενότητας

Μέχρι πριν από λίγες ημέρες, όλα έδειχναν ότι οι σχέσεις του Ντόναλντ Τραμπ με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου βρίσκονταν στο πιο δύσκολο σημείο από την έναρξη της νέας αμερικανικής στρατηγικής απέναντι στο Ιράν.

Οι διαφωνίες για τη διάρκεια του πολέμου, οι διαφορετικές εκτιμήσεις για τη στρατηγική πίεσης προς την Τεχεράνη και οι δημόσιες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου είχαν δημιουργήσει την εικόνα μιας συμμαχίας που δοκιμάζεται.

Ωστόσο, η 90λεπτη ιδιωτική συνάντηση των δύο ηγετών στο Οβάλ Γραφείο φαίνεται πως λειτούργησε ως πολιτική επανεκκίνηση.

Τanto ο Λευκός Οίκος όσο και η ισραηλινή κυβέρνηση έσπευσαν να χαρακτηρίσουν τις συνομιλίες «παραγωγικές», επιχειρώντας να διαλύσουν κάθε σενάριο ρήξης.

Το Ιράν παραμένει ο κοινός αντίπαλος

Κυρίαρχο θέμα της συνάντησης ήταν η στρατηγική απέναντι στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, με τις δύο πλευρές να διαμηνύουν ότι παραμένουν απολύτως ευθυγραμμισμένες ως προς τον βασικό στόχο.

Η ισραηλινή κυβέρνηση υπογράμμισε ότι:

«Δεν υπάρχει καμία διαφωνία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ισραήλ ως προς την ανάγκη να αποτραπεί το Ιράν από το να αποκτήσει πυρηνικό όπλο.»

Η διευθύντρια επικοινωνίας του πρωθυπουργού, Τζίπι Χοτοβέλι, απέρριψε μάλιστα τις αναφορές ότι το Ισραήλ επιχειρεί να σύρει την Ουάσιγκτον σε πιο επιθετική στρατηγική.

«Ο πρωθυπουργός δεν υπαγορεύει στον πρόεδρο των ΗΠΑ τι πρέπει να κάνει. Οι δύο χώρες επιδιώκουν τον ίδιο στόχο, αλλά υπάρχουν πολλοί δρόμοι για να επιτευχθεί.»

Η σκιά των προηγούμενων συγκρούσεων

Το θετικό κλίμα αποκτά ιδιαίτερη σημασία αν ληφθούν υπόψη όσα είχαν προηγηθεί.

Τις τελευταίες εβδομάδες ο Ντόναλντ Τραμπ δεν είχε κρύψει την ενόχλησή του για τους χειρισμούς της ισραηλινής κυβέρνησης.

Σε συνέντευξή του στο Fox News, λίγες ώρες πριν από τη συνάντηση, εμφανίστηκε ιδιαίτερα αιχμηρός όταν ρωτήθηκε για τις προειδοποιήσεις του Νετανιάχου σχετικά με την πυρηνική εγκατάσταση στο Pickaxe Mountain.

«Δεν χρειάζομαι τον Μπίμπι να μου το πει αυτό. Το λέει επειδή θέλει να παραμείνω εμπλεκόμενος.»

Σύμφωνα με αμερικανικά δημοσιεύματα, ο Τραμπ είχε κατά το προηγούμενο διάστημα εκφράσει σε ιδιωτικές συνομιλίες έντονη δυσαρέσκεια για τον Ισραηλινό πρωθυπουργό, θεωρώντας ότι παρατείνει τη σύγκρουση περισσότερο από όσο εξυπηρετεί τα αμερικανικά συμφέροντα.

Η Σαουδική Αραβία επέστρεψε στο τραπέζι

Πέρα από το Ιράν, ιδιαίτερη βαρύτητα είχε και η συζήτηση για τη Σαουδική Αραβία.

Οι δύο ηγέτες επανεξέτασαν το ενδεχόμενο εξομάλυνσης των σχέσεων Ριάντ–Τελ Αβίβ, ένα σχέδιο που ο Τραμπ επιθυμεί να συνδέσει με μια ευρύτερη συμφωνία αμερικανοσαουδαραβικής συνεργασίας στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας.

Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει τις ισορροπίες στη Μέση Ανατολή, δημιουργώντας ένα νέο μπλοκ ασφαλείας απέναντι στο Ιράν.

Τα θέματα που έμειναν εκτός ατζέντας

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και όσα δεν συζητήθηκαν.

Σύμφωνα με την ισραηλινή πλευρά:

• δεν τέθηκε το αμερικανικό σχέδιο πώλησης μαχητικών F-35 στην Τουρκία,
• δεν υπήρξε αμερικανικό αίτημα για αποχώρηση ισραηλινών στρατευμάτων από περιοχές που τελούν υπό ισραηλινό έλεγχο,
• η συζήτηση επικεντρώθηκε αποκλειστικά στη στρατηγική έναντι του Ιράν και στη διαμόρφωση του περιφερειακού συσχετισμού δυνάμεων.

Η επιλογή αυτή ερμηνεύεται ως προσπάθεια να αποφευχθούν ζητήματα που θα μπορούσαν να προκαλέσουν νέες εντάσεις μεταξύ των δύο κυβερνήσεων.

«Ήταν μία από τις καλύτερες συναντήσεις μας»

Μετά την ολοκλήρωση των συνομιλιών, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου εμφανίστηκε ιδιαίτερα ικανοποιημένος.

Σε ανάρτησή του ανέφερε:

«Η σημερινή συνομιλία μας ήταν μία από τις καλύτερες που είχαμε ποτέ. Υπάρχει πλήρης αμοιβαία κατανόηση ότι ο κοινός μας στόχος είναι να αποτραπεί η απόκτηση πυρηνικού όπλου από το Ιράν.»

Η δήλωση αυτή θεωρήθηκε μήνυμα τόσο προς την Τεχεράνη όσο και προς τους συμμάχους των δύο χωρών ότι η στρατηγική σχέση Ουάσιγκτον–Τελ Αβίβ παραμένει ισχυρή, παρά τις πρόσφατες τριβές.

Η διπλωματία πίσω από τις δημόσιες δηλώσεις

Η συνάντηση Τραμπ–Νετανιάχου δείχνει ότι, παρά τις προσωπικές εντάσεις και τις διαφορετικές προσεγγίσεις σε επιμέρους ζητήματα, οι δύο ηγέτες εξακολουθούν να συγκλίνουν στη μεγάλη στρατηγική εικόνα.

Για την Ουάσιγκτον, το ζητούμενο είναι να διατηρηθεί η πίεση προς το Ιράν χωρίς ανεξέλεγκτη στρατιωτική κλιμάκωση.

Για το Ισραήλ, προτεραιότητα παραμένει η διασφάλιση ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συνεχίσουν να αποτελούν τον βασικό πυλώνα αποτροπής απέναντι στην Τεχεράνη.

Το αποτέλεσμα της συνάντησης δεν εξαλείφει τις διαφωνίες που έχουν προηγηθεί, όμως αποκαθιστά την εικόνα ενός στρατηγικού άξονα που εξακολουθεί να καθορίζει τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, σε μια περίοδο όπου κάθε διπλωματική κίνηση μπορεί να επηρεάσει τις περιφερειακές και διεθνείς ισορροπίες.