Ιράν διαψεύδει Τραμπ:«Δεν υπάρχουν συνομιλίες με ΗΠΑ»–Η διπλωματία ως άλλοθι για την αναβολή των επιθέσεων

Η Τεχεράνη αρνείται ότι βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με την Ουάσιγκτον, λίγες ώρες αφότου ο Ντόναλντ Τραμπ επικαλέστηκε επικείμενες συνομιλίες για να δικαιολογήσει την ακύρωση νέων μαζικών πληγμάτων. Στο επίκεντρο παραμένουν τα Στενά του Ορμούζ, η πυρηνική σύγκρουση και η αδυναμία των ΗΠΑ να επιβάλουν τους όρους τους στο Ιράν.

Η αντιπαράθεση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν εισέρχεται σε ακόμη μία φάση στρατηγικής ασάφειας, καθώς η Τεχεράνη διέψευσε κατηγορηματικά τον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είχε ανακοινώσει ότι νέες διαπραγματεύσεις επρόκειτο να αρχίσουν τη Δευτέρα το απόγευμα.

Η ιρανική κυβέρνηση ξεκαθάρισε ότι δεν βρίσκονται σε εξέλιξη συνομιλίες με την Ουάσιγκτον, δεν έχει προγραμματιστεί συνάντηση και δεν υπάρχει σχέδιο αποστολής ή υποδοχής διαπραγματευτικών αντιπροσωπειών.

Η διάψευση δημιουργεί ένα σοβαρό ερώτημα για το κατά πόσο οι συνομιλίες που επικαλέστηκε ο Αμερικανός πρόεδρος αποτελούν πραγματική διπλωματική διαδικασία ή έναν πολιτικό μηχανισμό για να εξηγήσει ακόμη μία αναβολή στρατιωτικής επίθεσης.

Τραμπ: «Προτιμώ μια συμφωνία, δεν θέλω να σκοτώνω ανθρώπους»

Μιλώντας σε δημοσιογράφους μέσα στο προεδρικό αεροσκάφος, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι προτιμά μια διπλωματική συμφωνία από μια νέα στρατιωτική επιχείρηση.

«Θα προτιμούσα να κάνουμε μια συμφωνία. Δεν επιδιώκω να σκοτώνω ανθρώπους», ανέφερε.

Στη συνέχεια υποστήριξε ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται ήδη σε διαδικασία διαπραγμάτευσης:

«Αυτό που κάνουμε τώρα είναι να μιλάμε μαζί τους, υπό τη μορφή διαπραγμάτευσης. Αρχίζει αύριο το απόγευμα.»

Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν προσδιόρισε ούτε τον τόπο ούτε τα πρόσωπα που θα συμμετείχαν στις υποτιθέμενες συνομιλίες. Η ανακοίνωση ήρθε παράλληλα με την απόφασή του να αναβάλει νέες «μαζικές επιθέσεις» κατά του Ιράν.

Η Τεχεράνη διαψεύδει ευθέως την Ουάσιγκτον

Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαΐ απέρριψε τη δήλωση Τραμπ, υποστηρίζοντας ότι δεν υπάρχουν απευθείας συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Σύμφωνα με την ιρανική πλευρά:

• δεν αναμένεται ξένη αντιπροσωπεία στην Τεχεράνη,
• δεν πρόκειται να μεταβεί ιρανική αντιπροσωπεία στο εξωτερικό,
• όλοι οι βασικοί διαπραγματευτές βρίσκονται εντός Ιράν,
• μοναδική εξαίρεση είναι ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, ο οποίος πραγματοποιεί θρησκευτικό προσκύνημα στο Ιράκ.

Ανώτερη ιρανική πηγή ανέφερε επίσης ότι ο Αραγτσί δεν θα είναι διαθέσιμος τουλάχιστον έως το τέλος της εβδομάδας, ενισχύοντας την εικόνα ότι δεν έχει προγραμματιστεί άμεση διπλωματική συνάντηση με τις ΗΠΑ.

Οι μοναδικές συνομιλίες αφορούν το Ομάν και τα Στενά του Ορμούζ

Η Τεχεράνη επιβεβαίωσε ότι πραγματοποιούνται επαφές με το Ομάν, όχι όμως για συνολική συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι συζητήσεις επικεντρώνονται στη διαχείριση της ναυσιπλοΐας και στη δημιουργία προσωρινού ασφαλούς διαδρόμου στα Στενά του Ορμούζ, τον στρατηγικό θαλάσσιο δίαυλο από τον οποίο διέρχεται σημαντικό μέρος των παγκόσμιων ενεργειακών ροών.

Ο Μπαγαΐ υποστήριξε ότι ακόμη και μια συμφωνία με το Ομάν δεν θα ήταν από μόνη της αρκετή για την πλήρη επαναφορά της ναυσιπλοΐας, όσο συνεχίζεται αυτό που η Τεχεράνη χαρακτηρίζει αμερικανική «επιθετικότητα».

Το επαναλαμβανόμενο μοτίβο του Τραμπ

Η νέα αναβολή στρατιωτικής δράσης ακολουθεί ένα μοτίβο που έχει εμφανιστεί επανειλημμένα τους τελευταίους μήνες.

Ο Ντόναλντ Τραμπ:

1. προαναγγέλλει μεγάλης κλίμακας πλήγματα,
2. αυξάνει την πίεση προς την Τεχεράνη,
3. αφήνει να εννοηθεί ότι η επίθεση είναι άμεση,
4. επικαλείται διπλωματική επαφή ή προοπτική συμφωνίας,
5. αναβάλλει τελικά τη στρατιωτική ενέργεια.

Η τακτική αυτή μπορεί να λειτουργεί ως μορφή καταναγκαστικής διπλωματίας, διατηρώντας το Ιράν υπό συνεχή πίεση. Ταυτόχρονα, όμως, ενέχει τον κίνδυνο να αποδυναμώσει την αξιοπιστία των αμερικανικών απειλών, ιδιαίτερα όταν η άλλη πλευρά αρνείται δημόσια ακόμη και την ύπαρξη διαπραγματεύσεων.

Οι στόχοι που παραμένουν ανεκπλήρωτοι

Περισσότερο από πέντε μήνες μετά την έναρξη της αμερικανοϊσραηλινής επιχείρησης κατά του Ιράν, ο Αμερικανός πρόεδρος δεν έχει ακόμη επιτύχει πλήρως τους βασικούς στόχους που είχε θέσει:

• την εξάρθρωση του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος,
• τον περιορισμό της δυνατότητας της Τεχεράνης να πλήττει περιφερειακούς αντιπάλους,
• την αποδυνάμωση του θεοκρατικού καθεστώτος,
• την αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.

Αντίθετα, κάθε αμερικανική κλιμάκωση έχει απαντηθεί με νέες ιρανικές επιθέσεις κατά αμερικανικών δυνάμεων, συμμάχων της Ουάσιγκτον στον Κόλπο και εμπορικών πλοίων.

Οι κρίσεις αυτές ολοκληρώνονται συνήθως με προσωρινή αποκλιμάκωση από την πλευρά του Τραμπ, χωρίς όμως να επιλύεται το βασικό στρατηγικό πρόβλημα.

Το αδιέξοδο του Ορμούζ

Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν το πιο ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί της Τεχεράνης.

Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι το μνημόνιο του Ιουνίου προέβλεπε την πλήρη επαναλειτουργία του θαλάσσιου διαύλου. Το Ιράν, από την άλλη, υποστηρίζει ότι το κείμενο διατηρούσε τη δική του εξουσία στον έλεγχο της ναυσιπλοΐας.

Εάν επικρατήσει η ιρανική ερμηνεία, η Τεχεράνη θα διατηρήσει μεγαλύτερη επιρροή στα Στενά από όση διέθετε πριν από τον πόλεμο. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να παρουσιαστεί ως στρατηγική ήττα για τον Τραμπ, καθώς η αμερικανική στρατιωτική πίεση δεν θα είχε καταφέρει να απομακρύνει τον ιρανικό έλεγχο από τον σημαντικότερο ενεργειακό διάδρομο του πλανήτη.

Έκρηξη κοντά σε δεξαμενόπλοιο

Η ένταση στη θαλάσσια περιοχή παραμένει ενεργή.

Η βρετανική υπηρεσία ναυτικής ασφάλειας UKMTO ανακοίνωσε ότι πλοίαρχος δεξαμενόπλοιου ανέφερε έκρηξη στη θάλασσα, σε μικρή απόσταση από το πλοίο, κοντά στην ανατολική είσοδο των Στενών του Ορμούζ.

Το πλοίο και το πλήρωμα ήταν ασφαλή και δεν αναφέρθηκαν τραυματισμοί ή σοβαρές ζημιές. Οι αρχές διερευνούν το περιστατικό, ενώ τα πλοία που κινούνται στην περιοχή κλήθηκαν να επιδεικνύουν αυξημένη προσοχή.

Οι αγορές ποντάρουν ξανά στην αποκλιμάκωση

Η απόφαση του Τραμπ να αναβάλει τα πλήγματα προκάλεσε άμεση αποκλιμάκωση στις διεθνείς αγορές ενέργειας.

Η τιμή του Brent υποχώρησε κατά περίπου 5%, κινούμενη κάτω ή κοντά στα 84 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι επενδυτές περιόρισαν προσωρινά το ασφάλιστρο γεωπολιτικού κινδύνου.

Η πτώση αποτυπώνει την ανακούφιση των αγορών, όχι όμως και βεβαιότητα για μακροχρόνια αποκλιμάκωση. Η άρνηση του Ιράν ότι υπάρχουν διαπραγματεύσεις και τα συνεχιζόμενα περιστατικά ασφαλείας στα Στενά κρατούν ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας ανόδου των τιμών.

 Διαπραγμάτευση ή ελεγχόμενη ασάφεια;

Η αντιφατική εικόνα που παρουσιάζουν Ουάσιγκτον και Τεχεράνη μπορεί να ερμηνευθεί με τρεις τρόπους.

Πρώτον, είναι πιθανό να υπάρχουν έμμεσες επαφές μέσω κρατών του Κόλπου ή του Ομάν, τις οποίες ο Τραμπ παρουσιάζει ως κανονικές διαπραγματεύσεις, ενώ το Ιράν επιμένει ότι δεν πρόκειται για επίσημο διάλογο.

Δεύτερον, ο Αμερικανός πρόεδρος μπορεί να αξιοποιεί την επίκληση των συνομιλιών ως επικοινωνιακή κάλυψη για να αποφεύγει μια επίθεση με απρόβλεπτο στρατιωτικό και οικονομικό κόστος.

Τρίτον, και οι δύο πλευρές ενδέχεται να χρησιμοποιούν εσκεμμένα την ασάφεια: η Ουάσιγκτον για να διατηρεί την απειλή στρατιωτικής δράσης και η Τεχεράνη για να μην εμφανίζεται ότι υποχωρεί υπό πίεση.

Σε κάθε περίπτωση, η διάψευση του Ιράν αποδυναμώνει το αφήγημα ότι η αναβολή των επιθέσεων ήταν αποτέλεσμα συγκεκριμένης διπλωματικής προόδου.

Ποιος κερδίζει χρόνο

Ο Τραμπ κερδίζει χρόνο, αποφεύγοντας προς το παρόν μια στρατιωτική επιχείρηση που θα μπορούσε να προκαλέσει νέο κύκλο αντιποίνων και άνοδο των τιμών της βενζίνης στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Το Ιράν, όμως, επίσης κερδίζει χρόνο. Διατηρεί την επιρροή του στα Στενά, δεν αναλαμβάνει δημόσια δεσμεύσεις και παρουσιάζει την αμερικανική αναδίπλωση ως απόδειξη ότι η στρατιωτική πίεση δεν αποδίδει.

Αυτό δημιουργεί ένα στρατηγικό παράδοξο: όσο ο Τραμπ απειλεί χωρίς να επιτίθεται, τόσο ενισχύεται η πιθανότητα να θεωρήσει η Τεχεράνη ότι μπορεί να αντέξει την πίεση χωρίς να παραχωρήσει τα βασικά της διαπραγματευτικά χαρτιά.

Το επόμενο κρίσιμο σημείο θα είναι εάν εμφανιστεί πράγματι κάποιος δίαυλος επικοινωνίας μέσω Ομάν, Κατάρ ή άλλου περιφερειακού μεσολαβητή.

Μέχρι τότε, η πραγματικότητα είναι καθαρή: ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε συνομιλίες, το Ιράν τις διέψευσε και η στρατιωτική επίθεση ανεστάλη χωρίς να έχει παρουσιαστεί συγκεκριμένη συμφωνία.

Η προσωρινή αποκλιμάκωση απομάκρυνε τον άμεσο κίνδυνο ενός νέου κύματος επιθέσεων. Δεν έλυσε, όμως, κανένα από τα βασικά ζητήματα της σύγκρουσης.

Το πυρηνικό πρόγραμμα παραμένει ανοικτό, τα Στενά του Ορμούζ εξακολουθούν να αποτελούν πεδίο αντιπαράθεσης και η αξιοπιστία των αμερικανικών απειλών δοκιμάζεται κάθε φορά που η Ουάσιγκτον προαναγγέλλει επίθεση και τελικά επιλέγει να κάνει πίσω.

Πηγή: pagenews.gr