Μακρόν–Μπιν Σαλμάν χτίζουν νέο άξονα: Άμυνα, επενδύσεις και Ιράν στο τραπέζι του Παρισιού

Ο Σαουδάραβας διάδοχος επιστρέφει στη Γαλλία για τέταρτη φορά από το 2017 – Η στρατηγική σχέση βαθαίνει σε άμυνα, τεχνολογία και ενέργεια, ενώ η κρίση με το Ιράν ανεβάζει τη γεωπολιτική αξία της επίσκεψης

Ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν επιστρέφει στο Παρίσι σε μια στιγμή κατά την οποία οι σχέσεις Γαλλίας–Σαουδικής Αραβίας περνούν από τη φάση της στενής συνεργασίας σε κάτι πολύ πιο φιλόδοξο: μια πολυεπίπεδη στρατηγική εταιρική σχέση με ισχυρό αμυντικό, ενεργειακό, επενδυτικό και γεωπολιτικό σκέλος.

Ο Σαουδάραβας διάδοχος και de facto ηγέτης του βασιλείου αναμένεται να ξεκινήσει διήμερη επίσκεψη στο Παρίσι την Κυριακή, όπου θα συναντηθεί με τον Εμανουέλ Μακρόν και θα συμπροεδρεύσουν στην πρώτη συνεδρίαση του Franco-Saudi Strategic Partnership Council.

Το Συμβούλιο αποτελεί συνέχεια της στρατηγικής εταιρικής σχέσης που υπέγραψαν οι δύο πλευρές στο Ριάντ τον Δεκέμβριο του 2024, όταν ο Μακρόν πραγματοποίησε κρατική επίσκεψη στη Σαουδική Αραβία. Το πλαίσιο καλύπτει άμυνα, ενεργειακή μετάβαση, τεχνολογία, επενδύσεις, πολιτισμό και μεγάλα έργα.

Η επίσκεψη έρχεται στην πιο δύσκολη στιγμή για τον Κόλπο

Το timing είναι κρίσιμο.

Η περιφερειακή ένταση που προκαλεί ο πόλεμος με το Ιράν έχει μετατρέψει την ασφάλεια των χωρών του Κόλπου, την προστασία της ναυσιπλοΐας και την ενεργειακή ασφάλεια σε πρώτης γραμμής ζητήματα.

Σύμφωνα με το πρόγραμμα που έχει δημοσιοποιηθεί, Μακρόν και Μπιν Σαλμάν αναμένεται να εξετάσουν τις τελευταίες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, καθώς και τις κοινές προσπάθειες Γαλλίας και κρατών του Κόλπου για σταθερότητα και αποκλιμάκωση.

Η συγκεκριμένη συνεργασία δεν είναι καινούργια. Ήδη από το 2024, Παρίσι και Ριάντ είχαν συμφωνήσει ότι η στρατηγική τους σχέση θα υπηρετεί όχι μόνο τα διμερή συμφέροντα αλλά και τη σταθερότητα και ασφάλεια της Μέσης Ανατολής και της Ευρώπης.

Το πρώτο Strategic Partnership Council

Η σημαντικότερη θεσμική εξέλιξη της επίσκεψης είναι η πρώτη συνεδρίαση του νέου Στρατηγικού Συμβουλίου.

Η δημιουργία του είχε αποφασιστεί στη διάρκεια της επίσκεψης Μακρόν στο Ριάντ τον Δεκέμβριο του 2024 και σχεδιάστηκε ως το βασικό όργανο για την ανάπτυξη της διμερούς σχέσης την επόμενη δεκαετία.

Η γαλλική προεδρία έχει ήδη περιγράψει τη συνεργασία ως εξαιρετικά ευρεία: άμυνα και ασφάλεια, ενεργειακή μετάβαση, συνδεσιμότητα, τεχνολογία, πολιτισμός και διοργάνωση μεγάλων διεθνών γεγονότων.

Άρα η συνάντηση του Παρισιού δεν είναι απλώς ακόμη ένα διμερές ραντεβού.

Είναι η πρώτη δοκιμή του νέου θεσμικού μηχανισμού που θέλουν να δημιουργήσουν οι δύο ηγέτες.

Η Γαλλία θέλει μεγαλύτερο κομμάτι της Vision 2030

Η οικονομική διάσταση είναι τεράστια.

Η Σαουδική Αραβία επιχειρεί μέσω της Vision 2030 να μειώσει την εξάρτησή της από το πετρέλαιο και να μετατραπεί σε κόμβο για τεχνολογία, τουρισμό, ενέργεια, πολιτισμό, logistics και ψυχαγωγία.

Η Γαλλία θέλει να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αυτής της μεταμόρφωσης.

Κατά την επίσκεψη Μακρόν στο Ριάντ το 2024, πάνω από 200 γαλλικές και σαουδαραβικές επιχειρήσεις συμμετείχαν σε επενδυτικό forum. Ο ίδιος ο Μακρόν είχε τονίσει ότι περίπου 200 γαλλικές εταιρείες δραστηριοποιούνταν ήδη στη Σαουδική Αραβία, ενώ χαρακτήρισε τη Γαλλία τον δεύτερο μεγαλύτερο επενδυτή στο βασίλειο.

Οι τομείς που είχε κατονομάσει περιλάμβαναν ενέργεια, περιβάλλον, τουρισμό, υγεία, αγροδιατροφή, διάστημα και τεχνολογία.

Και το Παρίσι θέλει περισσότερα σαουδαραβικά κεφάλαια

Η σχέση δεν είναι μονόδρομος.

Η Γαλλία επιδιώκει παράλληλα να προσελκύσει περισσότερο σαουδαραβικό κεφάλαιο σε γαλλικές επιχειρήσεις, τεχνολογία και μεγάλα projects.

Ο Μακρόν είχε δηλώσει χαρακτηριστικά στο Ριάντ ότι θέλει «πολύ περισσότερους Σαουδάραβες επενδυτές στη Γαλλία», παρουσιάζοντας τη χώρα του ως πύλη προς την ευρωπαϊκή αγορά και τον ευρύτερο γαλλόφωνο κόσμο.

Η οικονομική λογική είναι προφανής: η Σαουδική Αραβία διαθέτει τεράστια επενδυτικά κεφάλαια, ενώ η Γαλλία διαθέτει προηγμένη τεχνογνωσία σε ενέργεια, αεροδιαστημική, άμυνα, υποδομές και πολυτελή αγαθά.

Άμυνα: Το μεγάλο παιχνίδι των Rafale

Πίσω από τη διπλωματία βρίσκεται και το μεγάλο αμυντικό στοίχημα.

Η Γαλλία είναι ένας από τους σημαντικότερους εξαγωγείς όπλων παγκοσμίως και τα τελευταία χρόνια έχει ενισχύσει θεαματικά την παρουσία της στον Κόλπο.

Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η συμφωνία με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα για 80 Rafale F4, τη μεγαλύτερη εξαγωγική συμφωνία στην ιστορία του γαλλικού μαχητικού.

Η Σαουδική Αραβία αποτελεί το επόμενο μεγάλο δυνητικό βραβείο.

Η Dassault έχει επιβεβαιώσει στο παρελθόν ότι υπήρχαν συζητήσεις για πιθανή αγορά 54 Rafale από το Ριάντ. Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει ανακοινωμένη τελική συμφωνία, επομένως οποιαδήποτε νέα πρόοδος κατά την επίσκεψη Μπιν Σαλμάν θα είχε ιδιαίτερη στρατηγική σημασία.

Γιατί τα Rafale έχουν μεγαλύτερη σημασία τώρα

Η κρίση με το Ιράν έχει αλλάξει τις προτεραιότητες ασφαλείας του Κόλπου.

Για τη Σαουδική Αραβία, η ενίσχυση της αεράμυνας, της αεροπορικής ισχύος και της δυνατότητας αποτροπής έχει αποκτήσει πολύ μεγαλύτερη σημασία.

Παράλληλα, το Ριάντ επιδιώκει συστηματικά να διαφοροποιήσει τους προμηθευτές όπλων του, ώστε να μην εξαρτάται αποκλειστικά από τις ΗΠΑ.

Εδώ η Γαλλία έχει ένα σημαντικό πλεονέκτημα: μπορεί να παρουσιαστεί ως δυτικός στρατηγικός εταίρος με περισσότερο περιθώριο αυτονομίας από την Ουάσιγκτον.

Η Γαλλία διεκδικεί μεγαλύτερο ρόλο στον Κόλπο

Αυτό εξηγεί και γιατί η σχέση με τη Σαουδική Αραβία αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τη γαλλική εξωτερική πολιτική.

Το Παρίσι δεν βλέπει πλέον τον Κόλπο μόνο ως αγορά όπλων και ενέργειας. Θέλει να αποτελέσει πολιτικό και στρατηγικό εταίρο πρώτης γραμμής.

Η γαλλική κυβέρνηση έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι επιδιώκει ευρύτερες σχέσεις με το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου σε εμπόριο, συνδεσιμότητα, ενέργεια και ασφάλεια.

Η πρόσφατη ενίσχυση της συνεργασίας με το Ομάν σε άμυνα, ενέργεια και στρατηγικές επενδύσεις δείχνει ότι η ίδια λογική εφαρμόζεται σε ολόκληρη την περιοχή.

Ο Μακρόν χρειάζεται και έναν διπλωματικό εταίρο

Η Σαουδική Αραβία έχει επίσης αυξήσει το διπλωματικό της βάρος.

Το Ριάντ επιχειρεί να κρατήσει ανοιχτούς διαύλους με ΗΠΑ, Ευρώπη, Κίνα και περιφερειακούς παίκτες, ενώ προσπαθεί να αποφύγει μια σύγκρουση που θα απειλούσε το τεράστιο πρόγραμμα οικονομικού μετασχηματισμού της χώρας.

Αυτό κάνει τον Μπιν Σαλμάν ιδιαίτερα χρήσιμο συνομιλητή για τον Μακρόν.

Και οι δύο θέλουν να εμφανίζονται ως δυνάμεις που μπορούν να διατηρούν σχέσεις με διαφορετικά στρατόπεδα χωρίς πλήρη ευθυγράμμιση.

Από τον Khashoggi στη στρατηγική κανονικοποίηση

Η εξέλιξη της σχέσης είναι ακόμη πιο εντυπωσιακή αν θυμηθεί κανείς το 2018.

Η δολοφονία του δημοσιογράφου Τζαμάλ Κασόγκι είχε προκαλέσει διεθνή απομόνωση του Σαουδάραβα διαδόχου και έντονες πιέσεις προς τις δυτικές κυβερνήσεις να περιορίσουν τη συνεργασία τους με το Ριάντ.

Η Γαλλία, παρά την κριτική οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δεν διέκοψε τις σχέσεις της.

Ο Μπιν Σαλμάν επισκέφθηκε το Παρίσι το 2018, το 2022 και το 2023. Η νέα επίσκεψη θα είναι η τέταρτη από τότε που έγινε διάδοχος του θρόνου.

Η διαδρομή από την πολιτική απομόνωση σε ένα νέο θεσμοθετημένο Strategic Partnership Council δείχνει πόσο έχει αλλάξει η θέση του στη διεθνή σκηνή.

Και υπάρχει και το soft power

Η επίσκεψη έχει ακόμη μία ενδιαφέρουσα διάσταση.

Ο Μπιν Σαλμάν αναμένεται να παραστεί στην τελετή λήξης του Esports World Cup στο Παρίσι, στην πρώτη διοργάνωση του θεσμού εκτός Σαουδικής Αραβίας.

Το esports project έχει προσωπική σύνδεση με τον διάδοχο και αποτελεί μέρος της ευρύτερης στρατηγικής του Ριάντ να επενδύσει σε gaming, αθλητισμό, ψυχαγωγία και διεθνή events.

Άρα ακόμη και αυτό το σκέλος της επίσκεψης συνδέεται άμεσα με τη Vision 2030 και με την προσπάθεια να οικοδομηθεί μια διαφορετική παγκόσμια εικόνα της Σαουδικής Αραβίας.

Παρίσι και Ριάντ οικοδομούν κάτι μεγαλύτερο

Η συγκεκριμένη επίσκεψη δεν φαίνεται να αφορά μία εντυπωσιακή συμφωνία ή ένα μεμονωμένο εξοπλιστικό deal.

Το σημαντικότερο είναι η σταδιακή θεσμοποίηση μιας πολύ ευρύτερης σχέσης.

Η Γαλλία θέλει σαουδαραβικές επενδύσεις, πρόσβαση στα έργα της Vision 2030 και μεγαλύτερη στρατηγική επιρροή στον Κόλπο.

Η Σαουδική Αραβία θέλει τεχνολογία, όπλα, επενδύσεις και περισσότερες διεθνείς επιλογές πέρα από την παραδοσιακή εξάρτηση από τις ΗΠΑ.

Και οι δύο, μέσα στη σημερινή περιφερειακή κρίση, χρειάζονται εταίρους που μπορούν να προσφέρουν στρατηγική αυτονομία χωρίς πλήρη ρήξη με την Ουάσιγκτον.

Γι’ αυτό η επίσκεψη του Μπιν Σαλμάν στο Παρίσι έχει μεγαλύτερη σημασία από το τυπικό διπλωματικό πρωτόκολλο.

Ο Μακρόν δεν βλέπει πλέον τη Σαουδική Αραβία απλώς ως πελάτη της γαλλικής βιομηχανίας. Και ο Μπιν Σαλμάν δεν βλέπει πλέον τη Γαλλία απλώς ως έναν ευρωπαϊκό προμηθευτή. Οι δύο πλευρές επιχειρούν να δημιουργήσουν έναν νέο στρατηγικό άξονα Ευρώπης–Κόλπου.

Πηγή: pagenews.gr