«Βρυξέλλες: “Πράσινο φως” στα drones που ψεκάζουν»

Βρυξέλλες: «Πράσινο φως» στα drones που ψεκάζουν – Η ΕΕ αλλάζει τους κανόνες για τα φυτοφάρμακα

Η Κομισιόν ανοίγει τον δρόμο για γεωργικούς ψεκασμούς με drones, επιχειρώντας να συνδυάσει ακρίβεια, λιγότερη έκθεση στα φυτοφάρμακα και μικρότερη γραφειοκρατία

Μια σημαντική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο η Ευρώπη αντιμετωπίζει τη γεωργία ακριβείας βρίσκεται σε εξέλιξη στις Βρυξέλλες. Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει τη χαλάρωση της μακροχρόνιας απαγόρευσης των εναέριων ψεκασμών, ώστε συγκεκριμένες κατηγορίες γεωργικών drones να μπορούν να χρησιμοποιούνται για την εφαρμογή φυτοφαρμάκων.

Η αλλαγή δεν σημαίνει ανεξέλεγκτους ψεκασμούς από αέρος. Αντίθετα, το ευρωπαϊκό σχέδιο δημιουργεί ένα νέο κανονιστικό μονοπάτι: drones που αποδεικνύεται ότι παρουσιάζουν ίσο ή χαμηλότερο κίνδυνο από τον επίγειο ψεκασμό θα μπορούν να εξαιρούνται από τη γενική απαγόρευση, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Πρόκειται για μια χαρακτηριστική περίπτωση όπου η τεχνολογία έχει ξεπεράσει τη νομοθεσία. Η ισχύουσα ευρωπαϊκή οδηγία του 2009 αντιμετωπίζει ουσιαστικά τα drones στην ίδια κατηγορία με τον παραδοσιακό εναέριο ψεκασμό, παρότι η τεχνολογία επιτρέπει πολύ πιο στοχευμένη εφαρμογή.

Γιατί η ΕΕ αλλάζει στάση

Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει ότι τα drones μπορούν να επιτρέψουν πιο στοχευμένη εφαρμογή φυτοπροστατευτικών προϊόντων και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να συνεπάγονται χαμηλότερο κίνδυνο για τον χειριστή και το περιβάλλον σε σχέση με επίγεια μέσα.

Μάλιστα, στην αξιολόγηση της σχετικής οδηγίας το σύστημα των ατομικών εξαιρέσεων για τη χρήση drones είχε αναδειχθεί ως σημαντική διοικητική επιβάρυνση τόσο για τους επαγγελματίες όσο και για τις εθνικές αρχές.

Αυτό είναι και το πολιτικό υπόβαθρο της μεταρρύθμισης: λιγότερη γραφειοκρατία για τους αγρότες χωρίς χαλάρωση των κανόνων ασφάλειας.

Τι ακριβώς προτείνουν οι Βρυξέλλες

Η αρχική πρόταση της Κομισιόν προβλέπει ότι θα καθοριστούν μέσω delegated act οι τύποι μη επανδρωμένων αεροσκαφών των οποίων ο κίνδυνος είναι ίσος ή χαμηλότερος από εκείνον των αντίστοιχων επίγειων εφαρμογών.

Στη συνέχεια τα κράτη-μέλη θα μπορούν να εξαιρούν αυτές τις κατηγορίες drones από τη γενική απαγόρευση των εναέριων ψεκασμών.

Υπάρχει όμως μία κρίσιμη δικλίδα:

δεν αρκεί να έχει εγκριθεί το drone.

Και το ίδιο το φυτοπροστατευτικό προϊόν θα πρέπει να έχει λάβει ειδική έγκριση από το κράτος-μέλος για εφαρμογή μέσω drone, έπειτα από αξιολόγηση των ιδιαίτερων κινδύνων που συνδέονται με τον εναέριο ψεκασμό.

Η μάχη για το χρονοδιάγραμμα

Εδώ βρίσκεται μια σημαντική πολιτική λεπτομέρεια.

Η αρχική πρόταση της Επιτροπής προέβλεπε έως και τέσσερα χρόνια για την έκδοση της κατ’ εξουσιοδότηση πράξης που θα προσδιόριζε τις επιλέξιμες κατηγορίες drones.

Η θέση του Συμβουλίου έχει κινηθεί ταχύτερα, μειώνοντας το σχετικό διάστημα στους 30 μήνες και προβλέποντας μεταβατικές δυνατότητες για τα κράτη-μέλη.

Άρα η κατεύθυνση είναι σαφής, αλλά η νομοθετική διαδικασία δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Το τελικό καθεστώς θα προκύψει από τη διαπραγμάτευση μεταξύ Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Συμβουλίου.

Το τεχνολογικό επιχείρημα: Χτυπάς εκεί που υπάρχει το πρόβλημα

Η βασική υπόσχεση των agricultural drones είναι η precision agriculture.

Αντί ένα τρακτέρ ή άλλο σύστημα να καλύπτει εκτεταμένες εκτάσεις με ενιαίο τρόπο, ένα drone μπορεί δυνητικά να πραγματοποιεί πολύ πιο στοχευμένες εφαρμογές.

Η Κομισιόν θεωρεί ότι τέτοιες τεχνολογίες μπορούν να συμβάλουν σε μια γεωργία αποδοτικότερη ως προς τους πόρους. Παράλληλα, όμως, εξετάζονται ζητήματα όπως η διασπορά του ψεκαστικού νέφους, η ακρίβεια εφαρμογής και η έκθεση τόσο των χειριστών όσο και των καταναλωτών.

Αυτό εξηγεί γιατί οι Βρυξέλλες δεν επιλέγουν μια οριζόντια νομιμοποίηση όλων των drones.

Η EFSA μπαίνει στην εξίσωση

Κρίσιμο ρόλο αναμένεται να έχει και η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA).

Η Επιτροπή προβλέπει την ανάπτυξη τεχνικής καθοδήγησης για την αξιολόγηση των κινδύνων των φυτοπροστατευτικών προϊόντων όταν χρησιμοποιούνται μέσω drones.

Θα εξετάζονται παράγοντες όπως:

• η πιθανή μεταφορά σταγονιδίων εκτός στόχου,
• το ύψος και η ακρίβεια εφαρμογής,
• η έκθεση του χειριστή,
• οι κίνδυνοι για ανθρώπους και περιβάλλον.

Από τα τρακτέρ στα «ιπτάμενα εργαλεία»

Η αλλαγή έχει και ευρύτερη οικονομική διάσταση.

Η Κοινή Αγροτική Πολιτική ήδη διαθέτει εργαλεία που μπορούν να στηρίξουν επενδύσεις σε μηχανήματα και τεχνολογίες γεωργίας ακριβείας, ενώ οι υπηρεσίες γεωργικών συμβουλών μπορούν να υποστηρίξουν την υιοθέτηση των νέων τεχνικών.

Έτσι, το drone παύει σταδιακά να αντιμετωπίζεται μόνο ως «αεροσκάφος» και αρχίζει να εντάσσεται στη λογική του έξυπνου γεωργικού εξοπλισμού.

Το πολιτικό στοίχημα: Πράσινη πολιτική χωρίς περισσότερη γραφειοκρατία

Η υπόθεση των drones αγγίζει ένα μεγαλύτερο πρόβλημα της ευρωπαϊκής αγροτικής πολιτικής.

Μετά τις έντονες αγροτικές κινητοποιήσεις των προηγούμενων ετών, οι Βρυξέλλες βρίσκονται υπό πίεση να αποδείξουν ότι η πράσινη μετάβαση δεν σημαίνει υποχρεωτικά περισσότερους κανόνες, υψηλότερο κόστος και περισσότερη γραφειοκρατία.

Η μεταρρύθμιση επιχειρεί ακριβώς αυτή την ισορροπία: να χρησιμοποιηθεί η τεχνολογία για πιο ακριβή εφαρμογή των φυτοφαρμάκων, χωρίς να υποχωρήσουν οι απαιτήσεις για την υγεία και το περιβάλλον.

Και η αλλαγή μπορεί τελικά να αποδειχθεί μεγαλύτερη από όσο υποδηλώνει η εικόνα ενός drone πάνω από ένα χωράφι.

Γιατί εάν το νέο πλαίσιο λειτουργήσει, η ευρωπαϊκή γεωργία θα κάνει ακόμη ένα βήμα από το μοντέλο της μαζικής εφαρμογής εισροών προς το μοντέλο της γεωργίας ακριβείας — όπου το ζητούμενο δεν είναι απλώς πόσο φυτοφάρμακο χρησιμοποιείται, αλλά πού, πότε και με πόση ακρίβεια εφαρμόζεται.

Πηγή: pagenews.gr