Ευρώπη των πτυχίων: Οι γυναίκες παίρνουν κεφάλι – Το μεγάλο χάσμα στις σπουδές τεχνολογίας

4,5 εκατ. απόφοιτοι στην ΕΕ το 2024 – Οι γυναίκες ήταν 2,6 εκατ., αλλά οι άνδρες κυριαρχούν ακόμη σε ICT και μηχανική

Η εικόνα της ευρωπαϊκής τριτοβάθμιας εκπαίδευσης αλλάζει και τα τελευταία στοιχεία της Eurostat αποκαλύπτουν μια ισχυρή τάση: οι γυναίκες αποτελούν πλέον καθαρή πλειοψηφία μεταξύ των αποφοίτων πανεπιστημίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι έχει εξαφανιστεί το χάσμα μεταξύ των φύλων στις επιλογές σπουδών.

Το 2024 περίπου 4,5 εκατομμύρια άνθρωποι αποφοίτησαν από την τριτοβάθμια εκπαίδευση στην ΕΕ. Από αυτούς, 2,6 εκατ. ήταν γυναίκες και 1,9 εκατ. άνδρες. Η υπεροχή των γυναικών καταγράφεται στους περισσότερους κλάδους σπουδών και, σύμφωνα με τη Eurostat, εμφανίζεται σε όλες τις χώρες της ΕΕ.

Την ίδια στιγμή, όμως, πίσω από τους συνολικούς αριθμούς διαμορφώνεται ένας διαφορετικός «χάρτης» δεξιοτήτων: οι γυναίκες έχουν πολύ ισχυρότερη παρουσία στην υγεία, την εκπαίδευση και τις κοινωνικές επιστήμες, ενώ οι άνδρες εξακολουθούν να υπερέχουν θεαματικά στις τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών.

Business, διοίκηση και νομική στην κορυφή

Ο μεγάλος πόλος έλξης παραμένουν οι επιχειρήσεις, η διοίκηση και η νομική.

Όπως φαίνεται και στο γράφημα της Eurostat, το 14,5% του συνόλου των αποφοίτων ήταν γυναίκες αυτών των κλάδων και το 10,6% άνδρες. Συνολικά, δηλαδή, περίπου ένας στους τέσσερις αποφοίτους προέρχεται από αυτό το ευρύ πεδίο.

Ακολουθούν όμως πολύ διαφορετικές επιλογές ανά φύλο.

Στην υγεία και την κοινωνική πρόνοια, οι γυναίκες αντιστοιχούν στο 11,1% του συνόλου των αποφοίτων, έναντι μόλις 3,6% των ανδρών.

Στην εκπαίδευση η απόσταση είναι ακόμη μεγαλύτερη: 7,2% γυναίκες έναντι 1,8% ανδρών. Σύμφωνα με τη Eurostat, σε απόλυτους αριθμούς υπήρχαν τέσσερις φορές περισσότερες γυναίκες απόφοιτοι από άνδρες στον συγκεκριμένο κλάδο.

Η τεχνολογία παραμένει «ανδρικό οχυρό»

Η εικόνα αντιστρέφεται δραματικά όταν η συζήτηση περνά στις τεχνολογικές σπουδές.

Στις Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ICT), οι άνδρες αντιστοιχούν στο 3,9% του συνόλου των αποφοίτων και οι γυναίκες μόλις στο 1,1%.

Η Eurostat υπολογίζει ότι το 2024 οι άνδρες απόφοιτοι ICT ήταν 3,7 φορές περισσότεροι από τις γυναίκες.

Ανάλογη είναι η ανισορροπία στη μηχανική, τη μεταποίηση και τις κατασκευές: το 10% όλων των αποφοίτων είναι άνδρες αυτού του πεδίου, έναντι μόλις 3,9% γυναικών.

Το στοιχείο αυτό αποκτά ιδιαίτερη πολιτική και οικονομική σημασία για τις Βρυξέλλες. Η ΕΕ επιχειρεί να ενισχύσει την τεχνολογική της αυτονομία, την τεχνητή νοημοσύνη, τους ημιαγωγούς και την αμυντική βιομηχανία, όμως η δεξαμενή νέων δεξιοτήτων εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από έντονες ανισορροπίες.

Πού «σπάνε» οι διαφορές

Υπάρχουν πάντως κλάδοι στους οποίους το χάσμα σχεδόν εξαφανίζεται.

Στη γεωργία, τη δασοκομία, την αλιεία και την κτηνιατρική καταγράφεται σχεδόν απόλυτη ισορροπία, ενώ παρόμοια εικόνα εμφανίζεται και στις υπηρεσίες. Η Eurostat επιβεβαιώνει ότι αυτοί είναι οι δύο τομείς όπου οι αριθμοί ανδρών και γυναικών αποφοίτων βρίσκονται πιο κοντά.

Η Ελλάδα και το ευρωπαϊκό παράδοξο

Η Ελλάδα ακολουθεί τη γενικότερη ευρωπαϊκή τάση της ισχυρής παρουσίας των γυναικών στην ανώτατη εκπαίδευση. Παράλληλα, έχει παρουσιάσει ιστορικά ενδιαφέρουσα επίδοση στη συμμετοχή γυναικών σε STEM: σε στοιχεία της Eurostat για το 2021, οι γυναίκες αποτελούσαν το 40,9% των αποφοίτων STEM στην Ελλάδα, ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στην ΕΕ εκείνη τη χρονιά.

Υπάρχει, ωστόσο, και η άλλη πλευρά του ελληνικού προβλήματος: η σύνδεση του πτυχίου με την αγορά εργασίας.

Το 2025 η Ελλάδα είχε το χαμηλότερο ποσοστό απασχόλησης πρόσφατων αποφοίτων στην ΕΕ, μόλις 62,4%, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος βρισκόταν στο 83%.

Επιπλέον, το 2024 η Ελλάδα είχε το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό υπερπροσοντούχων εργαζομένων στην ΕΕ, στο 33%. Πρόκειται για εργαζόμενους με τριτοβάθμια εκπαίδευση οι οποίοι απασχολούνται σε θέσεις που δεν απαιτούν αντίστοιχο επίπεδο προσόντων.

Το νέο στοίχημα της Ευρώπης: Από τα πτυχία στις δεξιότητες

Τα στοιχεία αποκαλύπτουν τελικά ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό παράδοξο.

Η ΕΕ διαθέτει εκατομμύρια νέους πτυχιούχους και οι γυναίκες έχουν κατακτήσει πλέον αριθμητική υπεροχή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Την ίδια στιγμή, όμως, οι σπουδές εξακολουθούν να κατανέμονται με έντονα διαφορετικό τρόπο ανάμεσα στα δύο φύλα.

Και αυτό έχει συνέπειες που ξεπερνούν τα πανεπιστήμια. Το πραγματικό στοίχημα για την Ευρώπη δεν είναι πλέον μόνο πόσους πτυχιούχους παράγει, αλλά εάν παράγει τις δεξιότητες που χρειάζεται η οικονομία της επόμενης δεκαετίας — και εάν μπορεί να μετατρέψει τα πτυχία σε πραγματικές θέσεις εργασίας.

Πηγή: pagenews.gr