Η ενέργεια ως ζήτημα εθνικής ασφάλειας
Στην τοποθέτησή της, η Γκιλφόιλ συνέδεσε ευθέως την ενεργειακή πολιτική με την ασφάλεια.
Η αμερικανική προσέγγιση αντιμετωπίζει τη διαφοροποίηση των πηγών και των οδών εφοδιασμού όχι μόνο ως οικονομική επιλογή, αλλά ως μέσο περιορισμού γεωπολιτικών εξαρτήσεων.
Η ίδια έχει επανειλημμένα υπογραμμίσει ότι για την αμερικανική πλευρά η ενεργειακή ασφάλεια αποτελεί τμήμα της εθνικής ασφάλειας, με το αμερικανικό LNG, τις υποδομές της Ανατολικής Μεσογείου και τις ευρωπαϊκές διασυνδέσεις να αποτελούν βασικά στοιχεία αυτής της στρατηγικής.
Για την Ελλάδα, αυτό μεταφράζεται σε μία πολύ συγκεκριμένη γεωγραφική υπεραξία: Ρεβυθούσα, Αλεξανδρούπολη, IGB και Κάθετος Διάδρομος δημιουργούν ένα δίκτυο μέσω του οποίου φυσικό αέριο και LNG μπορούν να κινηθούν προς Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία και Ουκρανία.
Ο Κάθετος Διάδρομος περνά στην επόμενη φάση
Το ισχυρότερο πρακτικό στοιχείο του φετινού Southeast Europe Energy Forum ήταν η υπογραφή Μνημονίου Συνεργασίας από 14 διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς ενέργειας από εννέα χώρες.
Στόχος είναι η επέκταση του Vertical Corridor προς τη Σερβία και τη Βόρεια Μακεδονία, διευρύνοντας ακόμη περισσότερο τον γεωγραφικό ρόλο της Ελλάδας.
Η εξέλιξη αυτή μετατρέπει σταδιακά τον Κάθετο Διάδρομο από μία σειρά διμερών διασυνδέσεων σε περιφερειακό δίκτυο.
Ο πυρήνας παραμένει ελληνικός: LNG εισέρχεται από ελληνικές υποδομές και στη συνέχεια διοχετεύεται προς τον ευρωπαϊκό βορρά.
Η ίδια η αμερικανική πλευρά έχει υποστηρίξει εδώ και χρόνια αυτό το μοντέλο, με προηγούμενες δηλώσεις Αμερικανών αξιωματούχων να περιγράφουν την Αλεξανδρούπολη και τον Vertical Corridor ως βασικό δρόμο για μεταφορά αμερικανικού LNG ακόμη και μέχρι την Ουκρανία.
Το αμερικανικό LNG και η νέα σχέση Ελλάδας–ΗΠΑ
Η ενεργειακή σχέση Αθήνας–Ουάσιγκτον έχει πλέον και σαφή εμπορική διάσταση.
Σύμφωνα με στοιχεία που έχουν παρουσιαστεί από το Ελληνοαμερικανικό Επιμελητήριο, οι εισαγωγές αμερικανικού LNG προς την Ελλάδα σχεδόν διπλασιάστηκαν το 2025 σε σχέση με το 2024 και αντιστοιχούσαν περίπου στο 80% του LNG που έφτασε στα ελληνικά terminals.
Αυτό δημιουργεί μία αλυσίδα στρατηγικών συμφερόντων.
Οι ΗΠΑ αποκτούν μεγαλύτερη πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά LNG.
Η Ελλάδα ενισχύει τη θέση της ως σημείο εισόδου και μεταφοράς.
Οι χώρες της Νοτιοανατολικής και Ανατολικής Ευρώπης αποκτούν περισσότερες επιλογές εφοδιασμού πέραν των παραδοσιακών ρωσικών διαδρομών.
Από την Αλεξανδρούπολη έως την Ουκρανία
Η πραγματική γεωπολιτική αξία του ελληνικού ενεργειακού δικτύου φαίνεται όταν κοιτάξει κανείς πέρα από τα ελληνικά σύνορα.
Η Ουάσιγκτον έχει συνδέσει άμεσα τον Vertical Corridor με την ενεργειακή ανθεκτικότητα της Ουκρανίας και της ευρύτερης περιοχής.
Η Γκιλφόιλ αναφέρθηκε σε συνεργασίες Ελλάδας, Ηνωμένων Πολιτειών και Ουκρανίας για μεταφορά αμερικανικού LNG προς την Οδησσό και άλλες αγορές μέσω της ελληνικής ενεργειακής υποδομής.
Σε αυτό το μοντέλο, η Ελλάδα δεν είναι ο τελικός προορισμός της ενέργειας.
Είναι το σημείο εισόδου.
Και αυτό είναι που αλλάζει τη στρατηγική της θέση.
Η Ελλάδα ως «ενεργειακός διάδρομος»
Για χρόνια η συζήτηση περί «ενεργειακού κόμβου» είχε περισσότερο χαρακτήρα φιλοδοξίας.
Η σημερινή εικόνα είναι πιο συγκεκριμένη.
Υπάρχουν πλέον:
- υποδομές εισαγωγής LNG,
- διασυνδέσεις προς τα Βαλκάνια,
- ο αγωγός IGB,
- ο Κάθετος Διάδρομος,
- αυξανόμενη παρουσία αμερικανικών ενεργειακών εταιρειών,
- και νέες συμφωνίες μεταξύ διαχειριστών δικτύων.
Παράλληλα, στην ενεργειακή εξίσωση έχει επιστρέψει και η έρευνα υδρογονανθράκων στην Ανατολική Μεσόγειο, με αμερικανικές εταιρείες όπως Chevron και ExxonMobil να έχουν αυξήσει την παρουσία τους στην Ελλάδα.
Το γεωπολιτικό κέρδος για την Αθήνα
Η σημασία αυτής της μετατόπισης δεν περιορίζεται στα έσοδα ή στις επενδύσεις.
Όσο περισσότερες χώρες εξαρτώνται από ελληνικές υποδομές για την ενεργειακή τους τροφοδοσία, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η στρατηγική αξία της Ελλάδας μέσα στην ευρωπαϊκή και διατλαντική αρχιτεκτονική.
Η Ελλάδα αποκτά ρόλο σε τρεις ταυτόχρονα άξονες:
ενέργεια, υποδομές και ασφάλεια.
Και αυτό ακριβώς βρίσκεται πίσω από την επιμονή της Ουάσιγκτον στον Κάθετο Διάδρομο.
Δεν πρόκειται μόνο για το πού θα πωλείται το αμερικανικό LNG.
Πρόκειται για το ποια δίκτυα θα τροφοδοτούν την Ευρώπη την επόμενη δεκαετία — και από ποιες χώρες θα περνούν.
Με αυτή τη λογική, η φράση της Κίμπερλι Γκιλφόιλ ότι η Ελλάδα μετατρέπεται από ενεργειακό καταναλωτή σε περιφερειακό προμηθευτή περιγράφει μία πολύ ευρύτερη μετατόπιση: την είσοδο της Ελλάδας στον πυρήνα της νέας ενεργειακής γεωπολιτικής της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Πηγή: pagenews.gr