Ρωσία: Υπό κρατικό έλεγχο οι δραστηριότητες Nestlé και Auchan

Νέα κλιμάκωση στις σχέσεις της Μόσχας με τις δυτικές επιχειρήσεις προκαλεί το διάταγμα του Βλαντίμιρ Πούτιν, με το οποίο ρωσικές δραστηριότητες της Nestlé, της Auchan και άλλων εταιρειών τίθενται υπό προσωρινή διοίκηση. Το μέτρο αφορά συνολικά 16 επιχειρήσεις και δεν αλλάζει επισήμως την ιδιοκτησία τους, ωστόσο προηγούμενες αντίστοιχες παρεμβάσεις έχουν οδηγήσει σε πωλήσεις ή μεταβιβάσεις περιουσιακών στοιχείων.

Η Ρωσία διευρύνει τον έλεγχό της πάνω στις δραστηριότητες μεγάλων δυτικών ομίλων που εξακολουθούν να έχουν επιχειρηματική παρουσία στη χώρα, τέσσερα και πλέον χρόνια μετά την έναρξη της πλήρους κλίμακας εισβολής στην Ουκρανία.

Με προεδρικό διάταγμα, η διαχείριση συμμετοχών και μετοχών σε 16 ρωσικές εταιρείες περνά προσωρινά στην L.E.V. Management, μία εταιρεία που καταχωρίστηκε στη Μόσχα τον Οκτώβριο του 2024 και παραμένει σε μεγάλο βαθμό άγνωστη στο ευρύ επιχειρηματικό κοινό.

Nestlé, Auchan και πρώην Leroy Merlin στο επίκεντρο

Στις εταιρείες που επηρεάζονται περιλαμβάνονται οι Nestlé Russia και Nestlé Kuban, η ρωσική θυγατρική της Auchan, δύο τοπικές εταιρείες της FM Logistic και η Le Monlid, η οποία διαχειρίζεται την πρώην αλυσίδα Leroy Merlin στη Ρωσία με το εμπορικό σήμα Lemana Pro.

Το κρίσιμο σημείο είναι ότι πρόκειται για προσωρινή διοίκηση και όχι, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση, για τυπική δήμευση.

Η ιδιοκτησία των επιχειρήσεων δεν μεταβιβάζεται αυτομάτως στο ρωσικό κράτος. Η διοίκησή τους, όμως, περνά ουσιαστικά σε διαφορετικά χέρια, περιορίζοντας δραστικά τον άμεσο έλεγχο των ξένων μητρικών εταιρειών πάνω στα ρωσικά περιουσιακά τους στοιχεία.

Τι υποστηρίζει το Κρεμλίνο

Η Μόσχα συνέδεσε ανοιχτά την απόφαση με τη γεωπολιτική αντιπαράθεση με τη Δύση.

Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε ότι ένας από τους παράγοντες που ελήφθησαν υπόψη ήταν η προέλευση των επιχειρήσεων από χώρες που η Ρωσία χαρακτηρίζει «μη φιλικές».

Η ρωσική κυβέρνηση έχει χρησιμοποιήσει τον συγκεκριμένο όρο για κράτη που έχουν υιοθετήσει κυρώσεις κατά της Μόσχας ή έχουν στηρίξει την Ουκρανία. Η Ελβετία, όπου εδρεύει η Nestlé, έχει επιβάλει κυρώσεις στη Ρωσία, ενώ η Γαλλία έχει συμμετάσχει ενεργά στην ευρωπαϊκή πολιτική στήριξης προς το Κίεβο.

Η Nestlé εξετάζει τις επιλογές της

Η Nestlé ανακοίνωσε ότι εξετάζει την κατάσταση και τα διαθέσιμα μέσα για την προστασία των δικαιωμάτων της.

Η εταιρεία έχει δηλώσει ότι σκοπεύει να λάβει τα απαραίτητα μέτρα για να διασφαλίσει τόσο τα συμφέροντά της όσο και τη συνέχιση της λειτουργίας των δραστηριοτήτων της, με ιδιαίτερη αναφορά στους εργαζομένους.

Ο ελβετικός όμιλος διαθέτει έξι εργοστάσια και περίπου 7.000 εργαζομένους στη Ρωσία.

Μετά το 2022 είχε περιορίσει σημαντικά τις δραστηριότητές του, αναστέλλοντας μεγάλο μέρος των μη αναγκαίων πωλήσεων, των εισαγωγών και εξαγωγών, της διαφήμισης και των νέων επενδύσεων. Συνέχισε, ωστόσο, την παραγωγή και διάθεση προϊόντων που χαρακτηρίζει βασικά ή απαραίτητα.

Περιορισμένη έκθεση για τον ελβετικό όμιλο

Η οικονομική έκθεση της Nestlé στη ρωσική αγορά έχει μειωθεί σημαντικά σε σχέση με την περίοδο πριν από τον πόλεμο.

Η Ρωσία εκτιμάται ότι αντιστοιχεί πλέον περίπου στο 1% των συνολικών πωλήσεων του ομίλου, έναντι περίπου 2% πριν από το 2022. Αυτό περιορίζει τον άμεσο χρηματοοικονομικό αντίκτυπο σε επίπεδο ομίλου, χωρίς όμως να μειώνει τη σημασία του ζητήματος ως προς τον έλεγχο των περιουσιακών στοιχείων και το προηγούμενο που δημιουργείται.

Η Auchan συνεχίζει προς το παρόν κανονικά

Η Auchan ζήτησε διευκρινίσεις από τις ρωσικές αρχές για το περιεχόμενο και τις πρακτικές συνέπειες του διατάγματος.

Οι δραστηριότητές της, πάντως, συνεχίζονται προς το παρόν κανονικά.

Η γαλλική αλυσίδα έχει ιδιαίτερα μεγάλη παρουσία στη ρωσική αγορά, με περίπου 30.000 εργαζομένους και σχεδόν 230 καταστήματα, καθώς και διαδικτυακές δραστηριότητες λιανικής.

Η έκταση της παρουσίας της καθιστά την υπόθεση σημαντικότερη από μία απλή μεταβολή εταιρικής διοίκησης, καθώς χιλιάδες εργαζόμενοι και ένα μεγάλο δίκτυο καταστημάτων βρίσκονται πλέον υπό το νέο καθεστώς προσωρινής διαχείρισης.

Τι συμβαίνει με την πρώην Leroy Merlin

Στο ίδιο διάταγμα εμπλέκεται και η Le Monlid, η εταιρεία που διαχειρίζεται τις δραστηριότητες της πρώην Leroy Merlin στη Ρωσία με την επωνυμία Lemana Pro.

Η γαλλική Adeo είχε ήδη από το 2023 μεταφέρει τον έλεγχο της ρωσικής δραστηριότητας στην τοπική διοίκηση.

Το δίκτυο λειτουργεί σήμερα με περίπου 112 καταστήματα, ενώ η Lemana Pro ανακοίνωσε ότι συνεχίζει κανονικά τις δραστηριότητές της και ότι δεν είχε ακόμη λάβει επίσημη ενημέρωση για όλες τις συνέπειες του νέου καθεστώτος.

Ποια είναι η L.E.V. Management

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί το προφίλ της εταιρείας που ανέλαβε την προσωρινή διοίκηση.

Η L.E.V. Management δημιουργήθηκε στη Μόσχα μόλις τον Οκτώβριο του 2024, ενώ οι μέτοχοί της δεν είναι δημόσια γνωστοί.

Στους δημοσιευμένους οικονομικούς λογαριασμούς της για το 2025 δεν εμφανίζεται ουσιαστική ενεργή επιχειρηματική δραστηριότητα.

Ο Αντρέι Κραγιούσκιν τοποθετήθηκε γενικός διευθυντής της στις 10 Σεπτεμβρίου, μόλις περίπου μία εβδομάδα πριν από την έκδοση του προεδρικού διατάγματος.

Έχει αναφερθεί ότι τα προσωπικά στοιχεία του συμπίπτουν με εκείνα υποστράτηγου του ρωσικού υπουργείου Εσωτερικών, ωστόσο αυτή η πληροφορία δεν έχει επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.

Το προηγούμενο της Danone

Η υπόθεση παραπέμπει σε προηγούμενες περιπτώσεις δυτικών επιχειρήσεων που τέθηκαν υπό προσωρινή ρωσική διοίκηση.

Το 2023 το ρωσικό σκέλος της Danone είχε περάσει προσωρινά υπό νέα διοίκηση, πριν η γαλλική εταιρεία καταλήξει τελικά στην πώληση της δραστηριότητάς της το 2024 με σημαντική έκπτωση.

Ανάλογοι μηχανισμοί έχουν χρησιμοποιηθεί και σε άλλες δυτικές εταιρείες, γεγονός που ενισχύει την αβεβαιότητα σχετικά με το εάν η σημερινή προσωρινή διοίκηση θα παραμείνει προσωρινή ή θα οδηγήσει σε οριστική μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων.

Δυσκολότερη η έξοδος από τη ρωσική αγορά

Μετά το 2022, εκατοντάδες δυτικές επιχειρήσεις επέλεξαν να πουλήσουν, να περιορίσουν ή να διαχωρίσουν τις δραστηριότητές τους στη Ρωσία.

Παράλληλα, η Μόσχα εισήγαγε ένα αυστηρότερο πλαίσιο για τις αποχωρήσεις ξένων εταιρειών, με απαιτήσεις για κρατικές εγκρίσεις και σημαντικές εκπτώσεις στην αξία ορισμένων συναλλαγών.

Η προσωρινή διοίκηση αποτελεί πλέον ένα ακόμη εργαλείο που επιτρέπει στις ρωσικές αρχές να αποκτούν ουσιαστικό έλεγχο επιχειρήσεων, χωρίς να προχωρούν άμεσα σε τυπική αλλαγή ιδιοκτησίας.

Ισχυρό μήνυμα προς τις δυτικές εταιρείες

Η εξέλιξη με Nestlé και Auchan δείχνει ότι ακόμη και επιχειρήσεις που επέλεξαν να διατηρήσουν περιορισμένη ή πλήρη παρουσία στη Ρωσία δεν είναι προστατευμένες από κρατικές παρεμβάσεις.

Για τη Nestlé ο άμεσος οικονομικός αντίκτυπος μπορεί να παραμείνει σχετικά περιορισμένος σε επίπεδο ομίλου. Για την Auchan, όμως, η μεγαλύτερη ρωσική παρουσία και οι δεκάδες χιλιάδες εργαζόμενοι καθιστούν την κατάσταση σαφώς πιο σύνθετη.

Το βασικό ερώτημα πλέον είναι αν η προσωρινή διοίκηση θα παραμείνει πράγματι προσωρινή ή αν θα αποτελέσει το πρώτο βήμα προς πώληση ή μόνιμη μεταβίβαση των περιουσιακών στοιχείων σε ρωσικά συμφέροντα, όπως έχει συμβεί σε προηγούμενες περιπτώσεις.

Πηγή: Pagenews.gr