Η παγκόσμια αγορά ομολόγων στέλνει στην Ουάσιγκτον ένα μήνυμα που δύσκολα μπορεί να αγνοήσει: το χρήμα παραμένει διαθέσιμο, αλλά δεν είναι πλέον φθηνό.
Με την απόδοση του αμερικανικού 10ετούς να κινείται πάνω από το κρίσιμο όριο του 5%, η συζήτηση στις αγορές έχει μετατοπιστεί.
Το ερώτημα δεν είναι απλώς πόσο ψηλά μπορούν να φτάσουν τα yields.
Είναι ποιος θα συνεχίσει να χρηματοδοτεί το αμερικανικό κράτος – και με ποιο τίμημα.
Η εικόνα των τελευταίων δημοπρασιών αμερικανικού χρέους έχει ενισχύσει αυτή την ανησυχία. Η ζήτηση από την κατηγορία των indirect bidders, στην οποία αποτυπώνεται σημαντικό μέρος της συμμετοχής ξένων θεσμικών επενδυτών, εμφανίστηκε ασθενέστερη σε κρίσιμες εκδόσεις.
Και αυτό συμβαίνει ακριβώς τη στιγμή που η Ουάσιγκτον χρειάζεται τεράστιες ποσότητες κεφαλαίων για να αναχρηματοδοτεί το χρέος και τα δημοσιονομικά της ελλείμματα.
Το μεγάλο παιχνίδι των ξένων πιστωτών
Η εικόνα, πάντως, είναι πιο σύνθετη από μια απλή «φυγή από την Αμερική».
Τα τελευταία επίσημα στοιχεία του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών δείχνουν ότι τον Ιούλιο υπήρξαν συνολικές καθαρές εισροές TIC ύψους $83,7 δισ.
Οι ξένοι επενδυτές πραγματοποίησαν καθαρές αγορές $40,6 δισ. μακροπρόθεσμων αμερικανικών τίτλων.
Όμως στο εσωτερικό αυτών των αριθμών υπάρχει μια ενδιαφέρουσα διαφοροποίηση: οι ξένοι ιδιώτες επενδυτές ήταν καθαροί πωλητές κατά $3,7 δισ., ενώ οι ξένοι επίσημοι φορείς πραγματοποίησαν καθαρές αγορές $44,4 δισ.
Άρα, το δολάριο δεν αντιμετωπίζει κάποια μαζική έξοδο κεφαλαίων.
Αυτό που αλλάζει είναι η συμπεριφορά του οριακού αγοραστή.
Και στις αγορές κρατικού χρέους, αυτός είναι συχνά ο αγοραστής που καθορίζει την τιμή.
Ιαπωνία: Γιατί να φύγουν τα χρήματα από το Τόκιο;
Η Ιαπωνία βρίσκεται στην καρδιά αυτής της αλλαγής.
Για δεκαετίες, οι εξαιρετικά χαμηλές αποδόσεις των ιαπωνικών ομολόγων έσπρωχναν τράπεζες, ασφαλιστικές εταιρείες και θεσμικούς επενδυτές στο εξωτερικό.
Τα αμερικανικά Treasuries ήταν ένας από τους φυσικούς προορισμούς.
Τώρα όμως η εξίσωση αλλάζει.
Καθώς οι αποδόσεις των ιαπωνικών κρατικών ομολόγων έχουν ανέβει σημαντικά, οι Ιάπωνες επενδυτές μπορούν να βρουν υψηλότερες αποδόσεις στο εσωτερικό χωρίς να αναλαμβάνουν τον συναλλαγματικό κίνδυνο μιας επένδυσης σε δολάρια.
Αυτό έχει τεράστια σημασία.
Όσο πιο ελκυστικό γίνεται το ιαπωνικό κρατικό χρέος, τόσο υψηλότερη απόδοση μπορεί να χρειάζεται να προσφέρει η Αμερική για να κρατήσει το ίδιο κεφάλαιο στη Νέα Υόρκη αντί στο Τόκιο.
Κίνα: Η αργή υποχώρηση
Παράλληλα, η Κίνα έχει εδώ και χρόνια μειώσει τη σχετική έκθεσή της στα αμερικανικά κρατικά ομόλογα.
Αυτό δεν ισοδυναμεί από μόνο του με εγκατάλειψη του δολαρίου.
Το Πεκίνο διαφοροποιεί τα αποθεματικά του, αυξάνει την παρουσία του στον χρυσό και περιορίζει τη συγκέντρωση αμερικανικού κρατικού χρέους στον ισολογισμό του.
Για την Ουάσιγκτον, όμως, η τάση έχει σημασία επειδή η Κίνα υπήρξε ιστορικά ένας από τους σημαντικότερους εξωτερικούς χρηματοδότες της.
Νορβηγία: Δολάρια ναι – αμερικανικό κράτος λιγότερο
Ακόμη πιο ενδιαφέρουσα είναι η λογική που εμφανίζεται σε ορισμένα μεγάλα κρατικά επενδυτικά χαρτοφυλάκια.
Η διαφοροποίηση δεν χρειάζεται να σημαίνει πώληση του δολαρίου.
Ένας επενδυτής μπορεί να διατηρήσει την έκθεσή του στις ΗΠΑ, αλλά να μετακινηθεί από τα Treasuries σε agency securities, mortgage-backed securities, εταιρικό χρέος ή αμερικανικές μετοχές.
Αυτή είναι μια κρίσιμη διάκριση.
Το δολάριο μπορεί να παραμένει το κέντρο του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος, ενώ ταυτόχρονα το αμερικανικό Δημόσιο χάνει ένα μέρος της προνομιακής πρόσβασης στο φθηνότερο ξένο κεφάλαιο.
Ο Κόλπος αλλάζει παιχνίδι
Στη Μέση Ανατολή εξελίσσεται μια διαφορετική μετατόπιση.
Ιστορικά, τα μεγάλα πετρελαϊκά πλεονάσματα των χωρών του Κόλπου ανακυκλώνονταν σε μεγάλο βαθμό στις αμερικανικές κεφαλαιαγορές.
Το μοντέλο των «petrodollars» βοήθησε επί δεκαετίες στη δημιουργία μιας τεράστιας δεξαμενής ζήτησης για αμερικανικά assets.
Σήμερα, όμως, τα sovereign wealth funds του Κόλπου λειτουργούν ολοένα περισσότερο ως στρατηγικοί επενδυτές.
AI, data centers, ενέργεια, logistics, ευρωπαϊκές υποδομές, τεχνολογία και βιομηχανία ανταγωνίζονται πλέον τα Treasuries για τα ίδια κεφάλαια.
Το πετρελαϊκό χρήμα δεν εξαφανίζεται από το δυτικό χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Αλλά ένα μεγαλύτερο κομμάτι του αναζητά πραγματικά assets, τεχνολογία και στρατηγική επιρροή.
Οι κερδισμένοι και οι χαμένοι
Η νέα κατάσταση δημιουργεί έναν διαφορετικό χάρτη κεφαλαίων.
Κερδισμένοι μπορούν να είναι οι Ιάπωνες αποταμιευτές, οι οποίοι για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες βρίσκουν ουσιαστικές αποδόσεις στο εσωτερικό.
Κερδισμένα μπορούν να είναι επίσης τα ευρωπαϊκά projects υποδομών, η τεχνητή νοημοσύνη, τα data centers και άλλες επενδύσεις που ανταγωνίζονται πλέον το αμερικανικό δημόσιο χρέος για κεφάλαια.
Ο μεγάλος χαμένος, εάν οι υψηλές αποδόσεις διατηρηθούν, είναι ο αμερικανικός προϋπολογισμός.
Όταν μια κυβέρνηση πρέπει να αναχρηματοδοτεί τεράστιο χρέος με επιτόκια κοντά ή πάνω από 5%, το κόστος τόκων μπορεί να αυξηθεί δραματικά.
Και η πίεση δεν μένει στην Ουάσιγκτον.
Μεταφέρεται στα στεγαστικά δάνεια, στις επιχειρήσεις, στα εταιρικά ομόλογα και τελικά στην πραγματική οικονομία.
Δεν είναι αποδολαριοποίηση – είναι κάτι πιο ύπουλο
Εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο σημείο.
Δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για να περιγραφεί αυτό που συμβαίνει ως μαζική «αποδολαριοποίηση».
Τα ίδια τα επίσημα αμερικανικά στοιχεία δείχνουν ότι τον Ιούλιο οι συνολικές καθαρές TIC εισροές έφθασαν τα $83,7 δισ., από τις οποίες $73,5 δισ. προήλθαν από ιδιωτικές ροές και $10,2 δισ. από επίσημες.
Η αλλαγή είναι πιο λεπτή.
Ο κόσμος εξακολουθεί να χρειάζεται δολάρια.
Εξακολουθεί να αγοράζει αμερικανικά assets.
Εξακολουθεί να χρηματοδοτεί τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Αλλά έχει περισσότερες εναλλακτικές – και απαιτεί καλύτερη απόδοση για να δανείσει απευθείας την Ουάσιγκτον.
Το «προνόμιο του δολαρίου» γίνεται ακριβότερο
Για δεκαετίες, η θέση του δολαρίου ως παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος έδωσε στις ΗΠΑ ένα εξαιρετικό πλεονέκτημα: τη δυνατότητα να δανείζονται σε τεράστια κλίμακα στο δικό τους νόμισμα.
Το πλεονέκτημα αυτό δεν έχει εξαφανιστεί.
Όμως το κόστος χρήσης του αυξάνεται.
Και εδώ η οικονομία συναντά τη γεωπολιτική.
Όσο υψηλότερο είναι το κόστος χρηματοδότησης της αμερικανικής κυβέρνησης, τόσο ακριβότερες γίνονται οι μεγάλες δημοσιονομικές επιλογές – από βιομηχανικές επιδοτήσεις και φορολογικές πολιτικές έως αυξημένες αμυντικές δαπάνες.
Ταυτόχρονα, χώρες όπως η Ιαπωνία και οι μεγάλοι επενδυτές του Κόλπου αποκτούν περισσότερες εναλλακτικές για τα κεφάλαιά τους.
Δεν σημαίνει ότι μπορούν να υπαγορεύσουν την πολιτική της Ουάσιγκτον.
Σημαίνει όμως ότι η Αμερική πρέπει να ανταγωνιστεί περισσότερο για τα χρήματά τους.
Η ημερομηνία που κοιτούν τώρα οι αγορές
Το επόμενο κρίσιμο παράθυρο είναι η 16η Οκτωβρίου.
Τότε το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών έχει προγραμματίσει να δημοσιεύσει τα στοιχεία TIC για τον Αύγουστο.
Εκεί θα φανεί αν η συμπεριφορά των μεγάλων ξένων πιστωτών αλλάζει με πιο σταθερό τρόπο.
Εάν οι επίσημες αγορές παραμείνουν ισχυρές, η εικόνα θα είναι εκείνη μιας Αμερικής που εξακολουθεί να διαθέτει πρόθυμους χρηματοδότες – αλλά πληρώνει περισσότερο.
Εάν όμως αρχίσουν να εξασθενούν ταυτόχρονα οι ξένες επίσημες ροές και η ζήτηση στις δημοπρασίες, η συζήτηση θα γίνει πολύ σοβαρότερη.
Γιατί το πραγματικό ερώτημα για την Αμερική δεν είναι αν ο κόσμος εξακολουθεί να χρησιμοποιεί το δολάριο.
Είναι πόσο ακριβά θα πρέπει πλέον να πληρώνει η Ουάσιγκτον για να κρατά τα παγκόσμια κεφάλαια στα ομόλογά της.
Πηγή: pagenews.gr