Νετανιάχου–MBZ: Το μυστικό παζάρι στο Άμπου Ντάμπι – Γιατί τα Εμιράτα κοιτούν ήδη τους αντιπάλους του
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 10 '
Πηγή Φωτογραφίας: Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu speaks during the UN General Assembly summit at the United Nations Headquarters in New York, on Sept. 24, 2026. — ANGELA WEISS / AFP via Getty Images
Δεν υπήρξαν πανηγυρικές εικόνες.
Δεν υπήρξε κοινή συνέντευξη Τύπου.
Δεν υπήρξε κοινό ανακοινωθέν με μεγάλες διακηρύξεις για τη στρατηγική συμμαχία Ισραήλ–Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.
Κι όμως, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου πήρε τελικά αυτό που επιδίωκε επίμονα: μια συνάντηση στο Άμπου Ντάμπι με τον πρόεδρο των ΗΑΕ, Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ Αλ Ναχιάν (MBZ), λιγότερο από έναν μήνα πριν από τις ισραηλινές εκλογές της 27ης Οκτωβρίου.
Η επίσκεψη της Κυριακής επιβεβαιώθηκε τελικά και επισήμως από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Η κρατική WAM ανακοίνωσε ότι ο MBZ δέχθηκε τον Ισραηλινό πρωθυπουργό και ότι οι δύο ηγέτες συζήτησαν τις διμερείς σχέσεις, τρόπους ενίσχυσής τους και περιφερειακές προκλήσεις.
Πίσω όμως από αυτή τη λιτή διπλωματική γλώσσα εξελίσσεται ένα πολύ πιο σύνθετο παιχνίδι.
Η πίεση Νετανιάχου για να ανοίξει η πόρτα του MBZ
Σύμφωνα με το Al-Monitor, ο Νετανιάχου άσκησε έντονη διπλωματική πίεση προκειμένου να πραγματοποιηθεί η συνάντηση.
Πηγές που επικαλείται το μέσο περιγράφουν επαφές μεταξύ αξιωματούχων, μηνύματα μέσω περιφερειακών παραγόντων και επίκληση της σημασίας της μελλοντικής συνεργασίας των δύο χωρών στον τομέα της ασφάλειας.
Η ίδια η επίσκεψη αρχικά δεν ανακοινώθηκε δημοσίως.
Μόνο αφού ισραηλινά μέσα αποκάλυψαν ότι ο πρωθυπουργός είχε ταξιδέψει στο Άμπου Ντάμπι έγινε γνωστή ευρύτερα, ενώ στη συνέχεια τα ΗΑΕ επιβεβαίωσαν επισήμως τη συνάντηση.
Σύμφωνα με το Al-Monitor, ο Νετανιάχου συνοδευόταν από κορυφαία στελέχη του ισραηλινού μηχανισμού εθνικής ασφάλειας, γεγονός που καταδεικνύει το βάρος που είχε η συνάντηση πέρα από την προεκλογική της διάσταση.
Τέσσερις ώρες χωρίς το πολιτικό «θέαμα»
Ακριβώς εδώ βρίσκεται μία από τις ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες.
Η συνάντηση φέρεται να διήρκεσε σχεδόν τέσσερις ώρες, αλλά δεν συνοδεύτηκε από το είδος της δημόσιας διπλωματίας που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί εύκολα σε μια προεκλογική εκστρατεία.
Το επίσημο ανακοινωθέν των ΗΑΕ περιορίστηκε στην ουσία των συνομιλιών: διμερείς σχέσεις, συνεργασία και περιφερειακά ζητήματα.
Η αντίθεση έχει πολιτική σημασία.
Ο Νετανιάχου βρίσκεται λιγότερο από έναν μήνα πριν από τις κάλπες και αντιμετωπίζει ένα διαφορετικό διεθνές περιβάλλον από εκείνο στο οποίο έχτισε παλαιότερα την εικόνα του ως Ισραηλινού ηγέτη με μοναδική πρόσβαση στην Ουάσιγκτον και στις αραβικές πρωτεύουσες.
Μετά τη Νέα Υόρκη, το Άμπου Ντάμπι
Η χρονική στιγμή είναι επίσης χαρακτηριστική.
Ο Νετανιάχου βρέθηκε την προηγούμενη εβδομάδα στη Νέα Υόρκη για τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, χωρίς να πραγματοποιηθεί συνάντηση με τον Ντόναλντ Τραμπ.
Το Al-Monitor είχε ήδη επισημάνει πριν από την επίσκεψη ότι η απουσία μιας τέτοιας συνάντησης δημιουργούσε πολιτικό πρόβλημα για τον Ισραηλινό πρωθυπουργό, καθώς επί χρόνια παρουσίαζε τη στενή προσωπική σχέση με τον Τραμπ ως ένα από τα ισχυρότερα διεθνή του πλεονεκτήματα.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, μια συνάντηση με τον MBZ αποκτούσε ιδιαίτερη πολιτική αξία.
Τα ΗΑΕ δεν είναι απλώς άλλη μία χώρα με διπλωματικές σχέσεις με το Ισραήλ.
Ήταν το πρώτο κράτος του Κόλπου που εξομάλυνε τις σχέσεις του με το Ισραήλ στο πλαίσιο των Abraham Accords του 2020. Οι σχέσεις απέκτησαν στη συνέχεια σημαντικό οικονομικό και στρατηγικό βάθος.
Η σκιά της 7ης Οκτωβρίου
Υπάρχει όμως ένα ακόμη πιο ευαίσθητο θέμα πίσω από τη συνάντηση.
Στις 8 Σεπτεμβρίου, η Haaretz δημοσίευσε ρεπορτάζ σύμφωνα με το οποίο ο MBZ είχε επικοινωνήσει με τον Νετανιάχου περίπου μιάμιση εβδομάδα πριν από την επίθεση της Hamas στις 7 Οκτωβρίου 2023 και τον είχε προειδοποιήσει ότι σχεδιαζόταν μεγάλη επιχείρηση από τη Γάζα.
Πρόκειται για ισχυρισμό με τεράστιες πολιτικές συνέπειες στο Ισραήλ.
Ο Νετανιάχου τον αρνείται κατηγορηματικά.
Το γραφείο του δήλωσε ότι δεν υπήρξε τέτοια προειδοποίηση από τα ΗΑΕ και απείλησε τη Haaretz και τους δημοσιογράφους που δημοσίευσαν την πληροφορία με αγωγή για δυσφήμηση.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, από την πλευρά τους, δεν επιβεβαίωσαν ούτε διέψευσαν την επίμαχη συνομιλία.
Το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΑΕ δήλωσε ότι δεν σχολιάζει δημοσιεύματα ή εικασίες σχετικά με συνομιλίες μεταξύ ηγετών, προσθέτοντας ότι οι δύο χώρες διαθέτουν ανοιχτούς διαύλους και ότι σχετικές πληροφορίες ασφαλείας διαβιβάζονται μεταξύ των αρμόδιων υπηρεσιών.
Τι φέρεται να ζήτησε ο Νετανιάχου από τον MBZ
Εδώ το παρασκήνιο γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρον.
Σύμφωνα με το Al-Monitor, ένας από τους στόχους της επίσκεψης ήταν να ζητήσει ο Νετανιάχου από τον MBZ να διαψεύσει το δημοσίευμα περί προειδοποίησης πριν από την 7η Οκτωβρίου.
Το Άμπου Ντάμπι δεν έχει κάνει κάτι τέτοιο δημοσίως.
Και αυτό έχει σημασία επειδή το ζήτημα της ευθύνης για τις αποτυχίες πριν από την επίθεση της Hamas βρίσκεται στο κέντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης στο Ισραήλ.
Ο Νετανιάχου απορρίπτει ότι είχε προηγούμενη ενημέρωση για επικείμενη μεγάλης κλίμακας επίθεση και έχει επιρρίψει ευθύνες στις υπηρεσίες πληροφοριών και ασφαλείας.
Οι πολιτικοί του αντίπαλοι, αντίθετα, ζητούν ανεξάρτητη διερεύνηση των γεγονότων που οδήγησαν στην 7η Οκτωβρίου.
Το Άμπου Ντάμπι δεν ποντάρει σε ένα μόνο πρόσωπο
Υπάρχει όμως και ένα δεύτερο επίπεδο.
Σύμφωνα με ισραηλινές πολιτικές και διπλωματικές πηγές που επικαλείται το Al-Monitor, τα ΗΑΕ διατηρούν επαφές και με πολιτικούς αντιπάλους του Νετανιάχου.
Αυτό δεν είναι παράδοξο.
Για το Άμπου Ντάμπι, η στρατηγική σχέση είναι με το Ισραήλ και όχι αποκλειστικά με έναν Ισραηλινό πρωθυπουργό.
Ο Ναφτάλι Μπένετ είχε γίνει το 2021 ο πρώτος Ισραηλινός πρωθυπουργός που πραγματοποίησε επίσημη επίσκεψη στα Εμιράτα.
Ο Γιαΐρ Λαπίντ έχει επίσης μακρά ιστορία επαφών με την ηγεσία των ΗΑΕ — ήταν άλλωστε εκείνος που, ως υπουργός Εξωτερικών, εγκαινίασε την ισραηλινή πρεσβεία στο Άμπου Ντάμπι τον Ιούνιο του 2021.
Σύμφωνα με το Al-Monitor, αυξημένο διεθνές ενδιαφέρον υπάρχει επίσης για τον πρώην αρχηγό των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων Γκάντι Άιζενκοτ και το κόμμα Yashar.
Το στοιχείο αυτό πρέπει να διαβαστεί προσεκτικά: δεν αποδεικνύει ότι τα ΗΑΕ έχουν επιλέξει κάποιον υποψήφιο στις ισραηλινές εκλογές. Δείχνει όμως ότι το Άμπου Ντάμπι προετοιμάζει διαύλους επικοινωνίας με διαφορετικά πιθανά κέντρα εξουσίας.
Γιατί ο MBZ τον δέχθηκε τελικά
Αν οι σχέσεις είναι τόσο δύσκολες, γιατί ο MBZ άνοιξε τελικά την πόρτα;
Η απάντηση βρίσκεται πιθανότατα πολύ περισσότερο στην περιφερειακή ασφάλεια παρά στην ισραηλινή προεκλογική εκστρατεία.
Ιράν.
Χούθι.
Πύραυλοι και drones.
Αντιπυραυλική άμυνα.
Πληροφορίες και έγκαιρη προειδοποίηση.
Αυτά είναι ζητήματα στα οποία το Ισραήλ διαθέτει δυνατότητες που έχουν μεγάλη αξία για τις μοναρχίες του Κόλπου.
Το επίσημο ανακοινωθέν του Άμπου Ντάμπι επιβεβαιώνει ότι στο τραπέζι βρέθηκαν οι «περιφερειακές προκλήσεις και απειλές», χωρίς να δίνει περισσότερες λεπτομέρειες.
Σύμφωνα με τις πηγές του Al-Monitor, το Ιράν και η αυξανόμενη απειλή των Χούθι αποτέλεσαν κεντρικά θέματα των συνομιλιών.
Ιράν: Ο κοινός παρονομαστής
Και εδώ συνδέεται το Άμπου Ντάμπι με τη μεγάλη γεωπολιτική εικόνα της περιοχής.
Τα ΗΑΕ βρίσκονται λίγα χιλιόμετρα απέναντι από το Ιράν.
Για το Άμπου Ντάμπι, οποιαδήποτε κλιμάκωση στον Περσικό Κόλπο, στα Στενά του Ορμούζ ή στο δίκτυο ιρανικών συμμάχων έχει άμεσες συνέπειες στην εθνική ασφάλεια και στην οικονομία του.
Το Ισραήλ, παρά τις πολιτικές τριβές, παραμένει ένας σημαντικός εταίρος σε τεχνολογία, πληροφορίες, έγκαιρη προειδοποίηση και αντιπυραυλική άμυνα.
Αυτό δημιουργεί ένα ενδιαφέρον μοντέλο σχέσης:
πολιτική απόσταση, αλλά στρατηγική αλληλεξάρτηση.
Και οι Χούθι αλλάζουν την εξίσωση
Υπάρχει ακόμη ένα στοιχείο που ενώνει Ισραήλ και Κόλπο.
Οι Χούθι.
Η αυξανόμενη απειλή προς τη Σαουδική Αραβία και τις ενεργειακές και ναυτιλιακές διαδρομές της περιοχής δημιουργεί κοινό ενδιαφέρον για πληροφορίες, έγκαιρη προειδοποίηση και αντιμετώπιση πυραύλων και drones.
Το θέμα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς η περιφερειακή ενεργειακή ασφάλεια εξαρτάται πλέον ταυτόχρονα από Ορμούζ, Ερυθρά Θάλασσα και Bab el-Mandeb.
Έτσι, η σχέση Ισραήλ–ΗΑΕ δεν μπορεί εύκολα να παγώσει, ακόμη και όταν οι πολιτικές σχέσεις με τον Νετανιάχου είναι δύσκολες.
Οι Abraham Accords μετά τον Νετανιάχου
Αυτό ίσως είναι και το σημαντικότερο μήνυμα της συνάντησης.
Οι Abraham Accords έχουν αρχίσει να ξεπερνούν τους ανθρώπους που τις υπέγραψαν.
Η ισραηλινή πρεσβεία στο Άμπου Ντάμπι καταγράφει ότι μέχρι το 2023 είχαν ήδη πραγματοποιηθεί 11 συναντήσεις ή συνομιλίες ηγετών, είχαν καταγραφεί περίπου 4 δισ. δολάρια αμοιβαίων επενδύσεων και διμερές εμπόριο αγαθών περίπου 2,5 δισ. δολαρίων.
Υπάρχουν πλέον θεσμοί, επιχειρηματικές σχέσεις, επενδύσεις, διπλωματικές αποστολές και συνεργασία ασφαλείας.
Για το Άμπου Ντάμπι, συνεπώς, υπάρχει ισχυρό κίνητρο να προστατεύσει αυτή τη σχέση ανεξάρτητα από το ποιος θα βρίσκεται στο γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού μετά τις εκλογές.
Ο MBZ κρατά το Ισραήλ κοντά — αλλά τα χαρτιά του ανοιχτά
Η επίσκεψη αποκαλύπτει μια πολύ πιο σύνθετη πραγματικότητα από την εικόνα μιας απλής διπλωματικής επαναπροσέγγισης.
Ο Νετανιάχου ήθελε τη συνάντηση.
Ο MBZ τελικά την πραγματοποίησε.
Αλλά το Άμπου Ντάμπι δεν μετέτρεψε την επίσκεψη σε προεκλογική φιέστα.
Και ταυτόχρονα, σύμφωνα με τις πληροφορίες του Al-Monitor, οι Εμιρατινοί διατηρούν επαφές με άλλους σημαντικούς παίκτες του ισραηλινού πολιτικού συστήματος.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το Άμπου Ντάμπι «διαλέγει» τον επόμενο πρωθυπουργό του Ισραήλ.
Σημαίνει κάτι πιο σημαντικό γεωπολιτικά:
τα ΗΑΕ ασφαλίζουν τη σχέση τους με το Ισραήλ απέναντι στο ενδεχόμενο πολιτικής αλλαγής στην Ιερουσαλήμ.
Και υπάρχει ένας λόγος που υπερβαίνει κατά πολύ τις ισραηλινές εκλογές.
Το Ιράν παραμένει απέναντι.
Οι Χούθι παραμένουν ενεργοί.
Το Ορμούζ παραμένει εύφλεκτο.
Η Ερυθρά Θάλασσα παραμένει ευάλωτη.
Σε αυτό το περιβάλλον, ο MBZ μπορεί να μη θέλει να επενδύσει πολιτικά στον Νετανιάχου.
Αλλά τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν κάθε λόγο να διατηρούν ανοιχτή τη στρατηγική γραμμή με το Ισραήλ — όποιος κι αν κερδίσει τις κάλπες της 27ης Οκτωβρίου.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
