Ο Burnham ξανανοίγει το Brexit: Από τελωνειακή ένωση μέχρι επιστροφή στην ΕΕ – «Όλα είναι στο τραπέζι»
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 7 '
Πηγή Φωτογραφίας: AP Photo//Ο Burnham ξανανοίγει το Brexit: Από τελωνειακή ένωση μέχρι επιστροφή στην ΕΕ – «Όλα είναι στο τραπέζι»
Η Βρετανία ξαναμπαίνει σε συζήτηση για το Brexit που μέχρι πριν λίγο καιρό θεωρούνταν πολιτικά κλειστή.
Ο Andy Burnham δήλωσε το πρωί της Τετάρτης ότι η κυβέρνησή του εξετάζει όλο το φάσμα επιλογών για τη μελλοντική σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση — από τη διατήρηση του σημερινού καθεστώτος έως τελωνειακή ένωση, ενιαία αγορά και, στο πιο μακρινό άκρο, πλήρη επιστροφή στην ΕΕ.
Η αλλαγή είναι πολιτικά σημαντική επειδή απομακρύνει το Labour από τις «κόκκινες γραμμές» της προηγούμενης περιόδου, όταν η επανένταξη στην ενιαία αγορά ή στην τελωνειακή ένωση θεωρούνταν εκτός συζήτησης.
«Θα μπορούσαμε να πάμε μέχρι τέλους»
Μιλώντας στο BBC Radio 4, ο Burnham περιέγραψε τέσσερα διαφορετικά μονοπάτια.
Θα μπορούσε η Βρετανία να μείνει εκεί που βρίσκεται σήμερα.
Θα μπορούσε να εξετάσει τελωνειακή ένωση.
Θα μπορούσε να κινηθεί προς την ενιαία αγορά.
Ή, όπως είπε χαρακτηριστικά, «θα μπορούσαμε να πάμε μέχρι τέλους».
Δεν ανακοίνωσε απόφαση.
Ανακοίνωσε όμως ότι όλες οι επιλογές θα αξιολογηθούν ως προς το τι είναι πρακτικά εφικτό και ποια είναι τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά τους.
Από το «Brexit means Brexit» στο «Brexit έκανε περισσότερο κακό παρά καλό»
Η πολιτική στροφή είχε ήδη φανεί στην ομιλία του στο συνέδριο των Εργατικών.
Ο Burnham δήλωσε ότι το Brexit έχει κάνει «περισσότερο κακό παρά καλό» και ότι δεν έδωσε στη Βρετανία τον έλεγχο που είχαν υποσχεθεί οι υποστηρικτές του.
Το επιχείρημά του είναι οικονομικό αλλά και θεσμικό.
Η Βρετανία, είπε, δεν μπορεί να χαράξει πορεία για τις επόμενες δεκαετίες χωρίς να αποφασίσει τι είδους μακροπρόθεσμη σχέση θέλει με τη μεγαλύτερη αγορά της.
Η επόμενη σύνοδος Ηνωμένου Βασιλείου–ΕΕ, που αναμένεται στα τέλη Νοεμβρίου ή λίγο αργότερα, θα χρησιμοποιηθεί ως σημείο αναφοράς για την παρουσίαση των επιλογών.
FT: Μεγάλο όραμα, αλλά πολλές υποσχέσεις μετατίθενται για αργότερα
Εδώ μπαίνει η κριτική των Financial Times.
Στο editorial τους για το νέο κυβερνητικό πρόγραμμα, οι FT αναγνωρίζουν ότι ο Burnham εμφανίζεται πολύ πιο δυναμικός και πιο πολιτικά επικοινωνιακός από τον προκάτοχό του, αλλά επισημαίνουν ότι μεγάλο μέρος του σχεδίου του δεν μπορεί να υλοποιηθεί άμεσα.
Ο τίτλος του editorial είναι χαρακτηριστικός:
“Andy Burnham’s ‘jam tomorrow’ vision.”
Η βασική κριτική είναι ότι πολλές από τις πιο φιλόδοξες δεσμεύσεις —μεταξύ αυτών η National Care Service, βαθύτερη εκλογική μεταρρύθμιση και άλλες μεγάλες θεσμικές αλλαγές— μεταφέρονται ουσιαστικά σε πιθανή δεύτερη κυβερνητική θητεία λόγω δημοσιονομικών περιορισμών και δεσμεύσεων του υφιστάμενου μανιφέστου.
Το μεγάλο crash test: 28 Οκτωβρίου
Για τους FT, η πραγματική δοκιμασία δεν θα είναι άλλη μία ομιλία.
Θα είναι ο προϋπολογισμός της 28ης Οκτωβρίου.
Εκεί θα φανεί αν το πολιτικό αφήγημα μπορεί να μεταφραστεί σε συνεκτικό οικονομικό σχέδιο χωρίς να τινάξει στον αέρα τη δημοσιονομική αξιοπιστία.
Η βρετανική κυβέρνηση έχει μπροστά της ταυτόχρονα:
χαμηλή ανάπτυξη,
πίεση στο κόστος ζωής,
ενεργειακή κρίση,
ανάγκη για κοινωνικές δαπάνες,
και περιορισμένο χώρο για νέο δανεισμό.
Αυτό ακριβώς είναι το σημείο όπου το «όραμα» συναντά τα spreadsheets.
Η ενεργειακή κρίση ξαναχτυπά την Downing Street
Ο Burnham παραδέχθηκε το πρωί ότι η προειδοποίηση για δεύτερη σημαντική ενεργειακή κρίση στη Βρετανία δεν είναι υπερβολική.
Περιέγραψε ως «πολύ δύσκολη» την κατάσταση για όσους:
βάζουν βενζίνη,
θερμαίνουν τα σπίτια τους,
ή προσπαθούν να λειτουργήσουν μια επιχείρηση.
Η κυβέρνησή του έχει ήδη αποφασίσει την αφαίρεση του VAT από τους λογαριασμούς ηλεκτρικού και την παράταση του πλαφόν των £2 στα λεωφορεία, ενώ εξετάζει και πρόσθετα μέτρα.
Στο τραπέζι ακόμη και το fuel duty
Ο Burnham επιβεβαίωσε ότι εξετάζεται ακόμη και η ακύρωση της προγραμματισμένης αύξησης του fuel duty για το επόμενο έτος.
Όμως ταυτόχρονα έστειλε ένα πολύ διαφορετικό μήνυμα από το παραδοσιακό «θα πληρώσουμε ό,τι χρειαστεί»:
«Δεν έχουμε τεράστιο περιθώριο ελιγμών», είπε.
Και πρόσθεσε ότι δεν θέλει μη χρηματοδοτούμενες παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να μεταφερθούν αργότερα σε υψηλότερα επιτόκια στεγαστικών δανείων.
Αυτό δείχνει ότι η νέα κυβέρνηση προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε κοινωνική στήριξη και δημοσιονομική πειθαρχία.
Triple lock: όχι κατάργηση, αλλά αλλαγή μηχανισμού
Ένα ακόμη σημείο σύγκρουσης αφορά τις συντάξεις.
Ο Burnham επέμεινε ότι δεν καταργεί το triple lock, αλλά αλλάζει τον τρόπο λειτουργίας του.
Σήμερα, οι συντάξεις αυξάνονται με το υψηλότερο από:
2,5%,
πληθωρισμό,
ή αύξηση μισθών.
Μετά το 2030, σύμφωνα με το νέο σχέδιο, η ετήσια αύξηση θα βασίζεται κανονικά στο 2,5% ή στον πληθωρισμό, με ειδικό μηχανισμό ώστε σε βάθος χρόνου οι συντάξεις να μην υστερούν έναντι της αύξησης των μέσων μισθών.
Ο στόχος είναι να μειωθεί το μακροχρόνιο δημοσιονομικό κόστος και να απελευθερωθούν πόροι για κοινωνική φροντίδα.
National Care Service: η μεγάλη κοινωνική υπόσχεση
Στην καρδιά του σχεδίου Burnham βρίσκεται η δημιουργία National Care Service, με φροντίδα δωρεάν στο σημείο χρήσης.
Εδώ όμως εμφανίζεται ακριβώς η επιφύλαξη των FT.
Η εξοικονόμηση από τις αλλαγές στις συντάξεις μπορεί να βοηθήσει, αλλά δεν είναι αυτονόητο ότι επαρκεί για να χρηματοδοτήσει πλήρως ένα τόσο μεγάλο νέο κοινωνικό σύστημα.
Άρα το πρόβλημα δεν είναι η πολιτική ιδέα.
Είναι το funding model.
Η στροφή προς την ΕΕ μπορεί να γίνει οικονομικό εργαλείο
Εδώ συνδέονται τα δύο μεγάλα κομμάτια του προγράμματος.
Ο Burnham δεν παρουσιάζει την επαναπροσέγγιση με την Ευρώπη μόνο ως ιδεολογική ή διπλωματική επιλογή.
Τη συνδέει ευθέως με την ανάγκη για υψηλότερη ανάπτυξη και ευημερία.
Αν η κυβέρνηση εκτιμά ότι η σημερινή post-Brexit σχέση εμποδίζει το εμπόριο και την παραγωγικότητα, τότε η μείωση αυτών των εμποδίων μπορεί να γίνει μέρος της οικονομικής στρατηγικής της.
Σε αυτό το πλαίσιο, τελωνειακή ένωση ή στενότερη σύνδεση με την ενιαία αγορά αποκτούν δημοσιονομική σημασία, όχι μόνο πολιτική.
Η επιστροφή στην ΕΕ παραμένει η πιο δύσκολη επιλογή
Το γεγονός ότι ο Burnham δεν αποκλείει την επανένταξη δεν σημαίνει ότι αυτή είναι η προτιμώμενη ή άμεση κυβερνητική πολιτική.
Μια πλήρης επιστροφή θα ήταν πολιτικά και θεσμικά πολύ πιο περίπλοκη από μια τελωνειακή ένωση ή μια νέα συμφωνία για την ενιαία αγορά.
Θα απαιτούσε πιθανότατα μακροχρόνια διαπραγμάτευση, πολιτική συναίνεση στο Ηνωμένο Βασίλειο και συμφωνία των ευρωπαϊκών κρατών.
Γι’ αυτό η πιο άμεση συζήτηση αναμένεται να επικεντρωθεί στις ενδιάμεσες επιλογές.
Η αντιπολίτευση θα χτυπήσει στο κόστος
Το πολιτικό ρίσκο είναι επίσης προφανές.
Conservatives και Reform UK μπορούν να παρουσιάσουν οποιαδήποτε μεγάλη προσέγγιση με την ΕΕ ως ανατροπή του Brexit.
Ταυτόχρονα, οποιαδήποτε αύξηση φόρων ή αλλαγή στις συντάξεις προσφέρει έτοιμο μέτωπο για εσωτερική αντιπαράθεση.
Ο Burnham προσπαθεί επομένως να κάνει κάτι εξαιρετικά φιλόδοξο:
να ανοίξει μαζί τη συζήτηση για Brexit,
συντάξεις,
social care,
εκλογικό σύστημα,
στέγαση
και κόστος ζωής.
Το πραγματικό δίλημμα του Burnham
Οι Financial Times βάζουν τελικά το σωστό ερώτημα, χωρίς να χρειάζεται να υιοθετήσει κανείς την αξιολόγησή τους:
πόσα από αυτά μπορούν να γίνουν τώρα;
Η πρώτη ομιλία του Burnham ως πρωθυπουργού έθεσε την πολιτική κατεύθυνση.
Η επόμενη σύνοδος με την ΕΕ θα δείξει πόσο μακριά είναι διατεθειμένος να πάει στο Brexit.
Και ο προϋπολογισμός της 28ης Οκτωβρίου θα δείξει πόσο από το κοινωνικό του πρόγραμμα μπορεί πραγματικά να πληρώσει.
Η πιο εντυπωσιακή αλλαγή, πάντως, έχει ήδη συμβεί:
δέκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα, το ερώτημα στο Λονδίνο δεν είναι πια μόνο «πώς εφαρμόζουμε το Brexit».
Είναι ξανά:
«ποια σχέση θέλουμε τελικά με την Ευρώπη;»
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
